همشهری آنلاین نوشت: اگر هشت ساعت خواب هم درست مثل چهار ساعت خواب ناکافی به نظر برسد و نتواند خستگی را جبران کند، چه میشود؟ اگر نوشیدن یک فنجان قهوه دیگر تنها برای یک ساعت چاره ساز باشد و پس از آن، دوباره آن حالت گیجی و سنگینیِ ذهن بازگردد، چه خواهد شد؟
بسیاری از افراد این مسئله را صرفا ناشی از «افزایش سن» یا «استرس» میدانند و آن را نادیده میگیرند؛ با این حال، در برخی موارد ممکن است بدن پیامی عمیقتر را مخابره کند. ریشه این مشکل ممکن است تنها در ذهن یا عضلات نباشد، بلکه شاید از درون ساختارهای بسیار کوچکی آغاز شود که حیات تکتک سلولها را حفظ میکنند.
به گفته دکتر پرادیپ ماهاجان، پژوهشگر حوزه پزشکی، «خستگی سلولی» عاملی است که اغلب نادیده گرفته میشود. در ادامه این مطلب این متخصص درباره این پرسش که چرا برخی افراد با وجود استراحت کافی، همچنان احساس فرسودگی و خستگی میکنند، توضیح میدهد.
کند شدن کارکرد کارخانههای انرژِی
این متخصص میگوید: هر ضربان قلب و هر فکر و هر گامی که برمیداریم، به انرژی وابسته است. این انرژی در ساختارهای بسیار کوچکی درون سلولها به نام «میتوکندری» تولید میشود؛ ساختارهایی که اغلب از آنها با عنوان «نیروگاههای» بدن یاد میکنند. زمانی که میتوکندریها کارایی لازم را نداشته باشند، سلولها برای تأمین انرژی کافی جهت انجام عملکردهای طبیعی بدن دچار مشکل میشوند. این وضعیت اغلب «خستگی سلولی» نامیده میشود.
چرا استرس و خواب نامناسب انرژی را تحلیل میبرند؟
به گفته دکتر ماهاجان خستگی اغلب فقط یک علت مشخص ندارد؛ بلکه اغلب بهآرامی و در اثر عادتهای روزمرهای شکل میگیرد که به تدریج بر توانایی بدن برای بازیابی و ترمیم خود تأثیر میگذارند. استرس بدن را در وضعیت آمادهباشِ شدید نگه میدارد. استرس مزمن باعث افزایش هورمونهای استرس میشود؛ هورمونهایی که میتوانند در خواب، فرایند بازیابی و عملکرد طبیعی سلولها اختلال ایجاد کنند. با گذشت زمان، بدن انرژی بیشتری را به جای ترمیم و بازسازی، صرف واکنش نشان دادن به استرس میکند..