مرتضی جوهری

بامطالعه تاریخ ملل به اتفاقاتی برمی خوریم که در برابر وسعت تحولات رخ داده در گذشته شاید به نظر خیلی جزئی بیایند، اما گاهی بازتاب‌های سیاسی یا فرهنگی آنها تا به امروز نیز دست از سر روابط مردم و دولت ها در کشورهای مختلف برنمی‌دارد.
۲۹  اکتبر ۱۹۶۵ پس از آنکه موساد محل قرار تعیین شده با «مهدی بن برکه» سیاستمدار چپ گرا و استقلال طلب مراکشی را به عناصر مرتبط با دستگاه اطلاعاتی ملک حسن خبر داد، مراکشی ها موفق شدند او را به دام بیندازند. از آن جایی که بن برکه در تعیین محل قرار، احتیاط به خرج داده بود و تأکید داشت در جای شلوغ با مستندسازان قلابی ملاقات کند، گروه سزاریه به مراکشی ها پیشنهاد کرد چند پلیس فرانسوی را برای ربودن بن برکه اجیر کنند. پلیس های فرانسوی با یک خودرو پلیس به محل قرار رفته و با سرهم کردن بهانه ای از او خواستند با آنها به اداره پلیس بیاید.
 با این حیله ،او را به محله ای خلوت بردند که مراکشی ها کمین کرده بودند. سپس او را با یک خودروی دیگر به خانه ای امن در خارج از پاریس منتقل کردند. مأموران موساد تمامی ابزارهای لازم برای شکنجه، قتل و دفن کردن را در این خانه آماده کرده بودند. رونین برگمن نویسنده و روزنامه نگار اسرائیلی نوشته است: «آنها در آن خانه حتی بیل برای دفن کردن و مواد شیمیایی برای از بین بردن آثار جسد گذاشته بودند.»
مراکشی ها هنگامی که بن برکه را شکنجه و بازجویی می کردند، چندین بار سرش را درون وان پر از آب آلوده فرو بردند و همین باعث خفگی او شد. با این حال نتوانستند اطلاعاتی از مبارزان دیگر به دست آورند و فقط چند عکس از بازجویی و جنازه او برای ملک حسن فرستادند. جسدش را نیز نیمه های شب در «جنگل سن ژرمن» دفن کردند و برای اینکه زودتر از بین برود و حیوانات آن را بیرون نیاورند، رویش پودر شیمیایی مخصوص ریختند. وقتی مراکشی ها به اسرائیلی ها گفتند جسد را در جنگل دفن کرده اند، با سرزنش آنها روبرو شدند. به همین دلیل، دوباره بقایای جسد را درآورده و در زیر یک جاده در حال احداث دفن کردند.
مئیر آمیت، با شنیدن پایان موفقیت آمیز عملیات بسیار خوشحال شد و به نخست وزیر خبر داد. برگمن نوشته است: «آمیت به اشکول گفت همه چیز روبه راه است و هیچ نگرانی نیست؛ من بدون هماهنگی با تو هیچ کاری نمی کنم.» اما در واقع همه چیز رو به راه نبود و همه حقیقت را به اشکول نگفته بود. با انتشار خبر ناپدید شدن بن برکه، غوغایی در میان رسانه های اروپایی به پا شد و تا مدت‌ها بحث و جدل بر سر این ماجرا ادامه داشت. حتی تا به امروز نیز آثار این ماجرای شوم در محافل سیاسی و رسانه ها دیده می شود.
ژنرال شارل دوگل رئیس جمهوری وقت فرانسه با شنیدن این خبر بسیار خشمگین شد و تمامی رؤسای سرویس های امنیتی و نیز پلیس فرانسه را بازخواست و برخی از آنها را اخراج کرد. او همچنین از ملک حسن خواست عواملی که در این ماجرا دست داشتند و نیز فرماندهان آنها را برای محاکمه به فرانسه تحویل دهد، اما ملک حسن نپذیرفت و دوگل روابطش را با مراکش قطع کرد. هنوز هم تیرگی هایی در روابط فرانسه و مراکش وجود دارد که به طور کامل برطرف نشده است.
ادامه دارد...