درحالیکه خسارات ناشی از رشته تجاوزهای نظامی اخیر درکنار کمبودهای قبلی، ناترازی گاز کشور را افزایش داده است و وزارت نفت و شرکت گاز تمهیداتی را برای مواجهه با این وضعیت در دست اجرا دارند، کارشناسان تنها راه جلوگیری از بروز چالش در تامین گاز در زمستان پیشرو را صرفهجویی گسترده وجدی عنوان میکنند.
به گزارش خبرنگار اقتصادی اطلاعات، براساس آمارهای شرکت ملی گاز ایران، حتی پیش از تجاوزهای نظامی اخیر هم کشور روزانه با ۳۰۰ میلیون متر مکعب کمبود گاز روبرو بود. بااینحال این تجاوزهای نظامی با آسیب زدن به ۷هزار و۹۲۴ مورد از تاسیسات گاز وچهار پالایشگاه در عسلویه، روزانه حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت پالایش گاز کشور را از چرخه خارج کرد و بدینترتیب کمبود گاز در زمستان پیش رو افزایش مییابد.
این درحالی است که هم اکنون کل تولید روزانه گاز کشور کمتر از ۹۰۰ میلیون مترمکعب است و ازدسترفتن چنین ظرفیتی عدد بزرگی به شمار میآید و بر تأمین گاز زمستانی اثر میگذارد.
درکناراین، سازمان هواشناسی پیشبینی میکند زمستان امسال به خاطر بروز پدیدههای جوی مانند نفوذ تودههای هوای سرد از سیبری و بارشهای سنگین النینویی، سردتر از سالهای قبل است و بدینترتیب ناترازی گاز بیشتر خودنمایی خواهد کرد.
برای مقابله با این ناترازی، وزارت نفت وشرکت ملی گاز ایران تهمیدات مختلفی را دردست اجرا دارند تااز میزان کمبود گاز بکاهند اما واقعیت این است که ناترازی گاز در زمستان پیش رو وجود داشته ویگانه راه مقابله با آن، افزایش درک وآگاهی وفرهنگ عمومی درباره لزوم صرفه جویی است تا گاز موجود به طور عادلانه میان بخش های صنعتی،خانگی وتجاری ؛ بخصوص در مناطق سردسیر کشور توزیع شود.
باید تعارف را کنار گذاشت
دراینباره، سعید پاک سرشت، مدیر برنامهریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران به خبرنگار اقتصادی اطلاعات گفت: اگر بخواهیم واقعبینانه و بدون تعارف صحبت کنیم، مهمترین مسئلهای که امروز باید درباره آن سخن گفت، ناترازی گاز در زمستان است.
وی افزود:امروز بیش از ۷۰ درصد نیاز انرژی کشور از طریق گاز تأمین میشود و وقتی بیش از ۷۰ درصد انرژی یک کشور به یک حامل وابسته میشود، همه بخشها به آن گره میخورند.
پاک سرشت ادامه داد: ظرفیت تولید وانتقال گاز کشور براثر تجاوزهای نظامی اخیرآسیب دیده وحدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب ظرفیت تولید به این دلیل از مدار خارج شده است.اما برنامه این است که در قالب چهار مرحله بازگردانی زودهنگام، حدود ۷۵ تا ۸۰ میلیون مترمکعب در روز از این ظرفیت را تا زمستان امسال و اوایل سال آینده دوباره وارد چرخه کنیم.
این مقام مسئول تصریح کرد:بااین وجود، بازگشت کامل ظرفیت آسیبدیده تولید گاز زمانبر است و حداقل ۲ تا ۲ سال و نیم زمان نیاز دارد تا به شرایط پیش از حادثه برسیم. در زمستان امسال، افزونبر ناترازی معمول، با کمبود ناشی از این آسیب نیز روبهرو هستیم و به همین دلیل همراهی مردم در مدیریت مصرف اهمیت دوچندانی پیدا میکند.
مدیر برنامهریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران اظهار کرد: اگر بخواهیم فقط یک راهکار را بهعنوان مهمترین مسیر کاهش ناترازی معرفی کنیم، آن راهکار، بهینهسازی مصرف گاز است. ما نمیتوانیم فقط به افزایش تولید تکیه کنیم، هرچقدر هم تولید افزایش پیدا کند، اگر الگوی مصرف اصلاح نشود، دوباره با کمبود روبهرو خواهیم شد.
مدارایی در کار نیست
این مقام مسئول با تاکید بر اینکه پرمصرفهای گازی امسال نقرهداغ شده و علاوه بر محاسبه گازبها به قیمت واقعی، احتمال قطعی گاز آنها هم وجود دارد،گفت: امسال با این اقشار وکسانی که استخر سرپوشیده ومصارف نامتعارف این چنینی دارند، مدارا نخواهدشد وآنها باید به طور جدی مصرف خود را کاهش دهند.
پاک سرشت افزود:دراین راستا، یکی از اقدامهایی که در حال نهاییشدن است، ارائه قبض شفاف گاز است.دراین چارچوب، مشترک میتواند بهصورت دقیق مشاهده کند چه مقدار مصرف در هر پله داشته، هر بخش از مصرف با چه تعرفهای محاسبه شده و مبلغ هر پله چقدر است. هدف این است که کسانی که بیش از الگوی تعیینشده مصرف میکنند، هزینه واقعیتری بپردازند.
وی ادامه داد: اکنون حدود ۷۰ درصد مشترکان گاز در پله نخست مصرف قرار دارند که خوشمصرف به شمار میآیند. حدود ۱۸درصد هم در پله دوم، ۱۰ درصد در پله سوم و تنها ۲ درصد از مشترکان در پله چهارم یا گروه بسیار پرمصرف قرار میگیرند.
فقط یک درجه کاهش دهید
سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران هم بااشاره به ناترازی گاز در زمستان پیشرو بر اجرای راهکارهای مصرف گاز در منازل و محیطهای تجاری و اداری و صنعتی تاکید کرد و گفت: اگر دمای محیط را در زمستان پیشرو یک درجه کاهش دهیم نزدیک به تولید یک فاز پارس جنوبی که حدود ۲۵ میلیون مترمکعب است، به شبکه گاز کشور کمک خواهیم کرد.
وی افزود:دمای آسایش و مصرف بهینه گاز در زمستان دمایی بین ۱۸ تا ۲۱ درجه است. براساس مطالعات علمی دنیا این عدد در زمستان یک عدد متعارف است که بدن انسان بدون اینکه دچار مشکلی شود میتواند خود را با آن دما تطبیق دهد.لذا باید اهمیت این اقدام برای افکار عمومی به روشنی توضیح داده شود.
معاون وزیر نفت اظهارکرد:به علاوه، استفاده از پنجرههای دوجداره، بستن دریچههای کولر و بستن سایر درزهایی که باعث تبادل حرارت میشوند و تنظیم مشعل و سیستمهای موتورخانهها از راهکارهایی است که میتوانند بین ۷۰ تا ۸۰ درصد میزان مصرف گازخانگی و محیط ها را در زمستان کاهش دهند.
وی همچنین با اشاره به برخی اقدامات انجام شده برای بهینهسازی مصرف گاز، گفت: در بخش خانگی، با توجه به وجود نزدیک به ۲۱ میلیون بخاری راندمان پایین، ظرفیت بسیار خوبی برای اصلاح مصرف گاز نهفته است. تعویض هر دستگاه بخاری، ۴۶۶ مترمکعب صرفهجویی در مصرف گاز را به همراه دارد که در مقیاس کلان و، رقمی تعیینکننده است. لذا در راستای تحقق صرفهجویی، تاکنون ۱۷۰ هزار دستگاه از این بخاریها تعویض شدهاند.
توکلی افزود: به علاوه، اقدامات مهمی در بهینهسازی مصرف گاز درموتورخانهها صورت گرفته وتاکنون ۱۲۹ هزار موتورخانه بهینهسازی شدهاند که ۶۴ درصد از این مقدار، بهطور ویژه در مدارس و ادارات کشور انجام شده است.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران تصریح کرد:سرانجام باید خطاب به مردم فهیم ایران گفت اگر در زمستان پیش رو در مصرف گاز مدیریت لازم را نداشته باشیم با مشکل روبهرو خواهیم شد، اما معتقدم با رعایت الگوی مصرف در بخشهای خانگی، تجاری و صنایع، بهخوبی از این مسیر عبور خواهیم کرد.