«الحق ارجانی» که به «الحق موصلی» روشناس شده، پرده‌شناس ایرانی است که موسیقی ما را به چکاد رسانیده و زمینه‌ مسافرت موسیقی ما را به غرب از راه اسپانیا فراهم ساخته است. 
او همراه شاگرد خود زریاب، موسیقی ما را در اندلس رواج داده و از مسیر شهر اشبیلیه (مُعرب اسم ایالت سویل) به سواحل مغرب و آفریقا سرایت داده. چنان که جامعه‌شناس و تاریخ‌نویس هم عصرش «ابن خلدون نویسانده» که با  آنکه تمدن غرب و اندلس از بین رفته و اساس آن منهدم شده، هنوز آثاری از موسیقی شرق در آنجا باقی مانده است. 
الحق از مردم فارس ایرانی بوده است. به گفته‌ «ابن ندیم»، به دانش‌های بسیار مجهز بوده اما خنیاگری بی‌همتا بود. چنان هوش و گوشی داشته که در میان هشتاد نفر خواننده، اگر تنها یک نفر ناکوک می‌زده، آن یک را تشخیص می‌داده. الحق موصلی ما به خنیاگری، نجابت و اعتباری داده است. برای موسیقی و ساز مرتبه‌ای قائل بوده و درهر انجمنی ساز نمی‌زده و به هر کسی ساز نمی‌آموخته است. ولی اگر می‌آموخته، شاگردهایی چون «زریاب »و «ابن خردادبه» می‌شدند. او نمی‌خواسته هنر ارجمند موسیقی خوار و خفیف شود. 
به گفته‌ «ابوالفرج اصفهانی»، همو بود که راه‌های موسیقی را طبقه‌بندی کرد، آثار موسیقیایی تألیف نمود و شاید نخستین هنرمندی است که خط موسیقی، قطعات و آهنگ‌ها را نوشته و ضبط نموده و مبانی نظری موسیقی را ثبت کرده است.
 غیر از اینها الحق خود نوازنده‌ای بیتا بوده؛ چنان که روزی در مجلس مأمون خلیفه‌ عباسی، از نوازنده‌ چیره‌دست عود خود درخواست می‌کند تا کوک سازش را آشفته سازد و او چنین کرد. الحق ساز ناکوک را از او می‌گیرد و با آن ساز آشفته‌ ناکوک چنان نواخت که تا آخر از مضراب و لحن و مقام خارج نشد و چنان دستش بر پرده‌ها بالا و پایین رفت که خلیفه را مسحور ساخت.
 از او پرسیدند: این چه کار است؟ گفت که من شنیدم در زمان ساسانی در مجلس خسرو، یکی از حسودان، دزدانه ساز باربد را بر هم زد. باربد همین که آمد و ساز خود را در دست گرفت، ملتفت ناکوکی آن شد. اما چون در مجلس خسروان رسم ادب نیست ساز خود را کوک کردن، باربد با همان ساز ناکوک و تباه شده، دستگاهی زد شورانگیز. البته در پایان مجلس، باربد خود خسرو را آگاه ساخت. خسرو هم عود باربد را گرفت و معاینه کرد. هنگامی که دید با ساز ناکوک چنان سازی کوک زده، فرمود: زه و زها و زه!... 
الحق می‌گوید: من هم چون این قصه را شنیدم، ده سال آزگار کارآموزی کردم تا این که هر پرده از بالاترین تا پایین‌ترین را می‌شناسم و جای آنها را پیدا می‌کنم. الحق موصلی، سال صد و پنجاه مهشیدی به دنیا وارد شد و هشتاد و پنج سال بعد از آن، از دنیا خارج شد.