بحران که از راه میرسد، یکی از نخستین صداهایی که در میان هیاهوی حادثه شنیده میشود، صدای آژیر آمبولانس است؛ نیروهایی که باید خود را در کوتاهترین زمان به محل حادثه برسانند، وضعیت مصدومان را ارزیابی کنند و اقدامات اولیه درمانی را پیش از رسیدن به بیمارستان آغاز کنند.
نیروهای اورژانس طی سالهای گذشته در حوادث مختلف از تصادفها و حوادث شهری و جادهای گرفته تا سیل، زلزله، همهگیریها و سوانح گسترده حضور داشتهاند؛ این حضور در جنگ اخیر نیز پررنگتر از همیشه دیده شد؛ روزها و شبهایی که برای نیروهای اورژانس تفاوتی نداشت و مأموریت نجات و انتقال مجروحان بدون وقفه ادامه پیدا کرد. سپیدپوشانی که در لحظات سخت در کنار مردم ماندند، در دل بحران حاضر شدند و در شرایطی که بسیاری از فعالیتهای روزمره متوقف شده بود، خدمترسانیشان حتی برای یک لحظه متوقف نشد.
به پاس این خدمات و تلاشهای شبانهروزی نیروهای اورژانس پیشبیمارستانی، ۲۶ شهریورماه در تقویم کشور به عنوان «روز ملی اورژانس و فوریتهای پزشکی» نامگذاری شده است.
۱۸ میلیون تماس و ۵ میلیون ماموریت، کارنامه اورژانس در یک سال سخت
در همین راستا دکتر جعفر میعادفر، رئیس سازمان اورژانس کشور در گفتوگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم درباره خدمات سازمان اورژانس کشور در شرایط بحرانی اظهار کرد: سال گذشته به دلیل دو جنگی که پشت سر گذاشته شد برای مردم و نیروهای اورژانس سال سختی بود چرا که وظیفه داشتیم در کنار خدمات عادی و رایجی که همواره به مردم ارائه میکنیم، ماموریتهای ویژه و خدمات موردنیاز مصدومان را هم ارائه کنیم.
وی با بیان اینکه در یک سال گذشته که درگیر دو جنگ بودیم، مردم حدود ۱۸ میلیون تماس با ۱۱۵ داشتهاند، افزود: این تماسها باعث اعزام نیروهای اورژانس به بیش از ۵ میلیون ماموریت شد و در ایام دو جنگی که سال گذشته رخ داد نیز بیش از ۴۷۳ هزار مأموریت توسط نیروهای اورژانس کشور انجام شد. در این مدت، هم شرایط جنگی را پوشش دادیم و هم مأموریتهای عادی شهروندان را انجام دادیم و تلاش کردیم هر دو حوزه را بهطور همزمان مدیریت کنیم. در عین حال یکی از چالشهای ما در این ایام این بود که در شرایط جنگی جابجایی جمعیت نیز بین شهرهای مختلف کشور انجام شده بود و همین امر میزان خدمات موردنیاز را در برخی از نقاط کشور بیشتر میکرد و برای همین باید تلاش میکردیم هیچ اختلالی در ارائه خدمات چه در حملات علیه کشورمان و چه در خدمات عادی موردنیاز مردم ایجاد نشود.
شهادت ۳ نیروی اورژانس در جنگ، برخی مجروحین هنوز در دوران نقاهتاند
میعادفر به شهادت ۳ نفر از نیروهای اورژانس در ایام جنگ اشاره و بیان کرد: طی جنگ اخیر سه نفر از نیروهای ما به درجه شهادت رسیدند و ۹۷ نفر از نیروها نیز دچار آسیبهای مختلف شدند. برخی از نیروها به دلیل شدت جراحاتی که طی خدماترسانی به آنها وارد شده بود نیاز به اعمال جراحی متعددی پیدا کردند و برخی نیز هنوز به طور کامل درمان نشدهاند و در حال طی کردن دوران نقاهت خود هستند.
آسیب به ۳۰۰ دستگاه آمبولانس در حوادث سال گذشته
رئیس سازمان اورژانس کشور در عین حال به آسیبهایی که در جریان حملات جنایتکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به ناوگان امدادی اورژانس وارد شد اشاره و تصریح کرد: در حوادث سال گذشته ۳۰۰ دستگاه آمبولانس ما آسیبهای مختلف دید، ۱۰ دستگاه از این آمبولانسها به نحوی آسیب دیدند که به طور کامل از بین رفته و از چرخه خدمترسانی به شهروندان خارج شدهاند؛ بر اثر حملات دشمنان، ۵ بالگرد اورژانس دچار حادثه شد و یک فروند شناور دریایی ما در جنوب کشور از بین رفت که در خدمترسانی چالشهای فراوانی برای ما ایجاد کرد.
روایت تلخ رئیس اورژانس از آغاز جنگ و مدیریت در دل بحران
میعادفر در ادامه به بیان خاطره تلخ خود از ۹ اسفند ۱۴۰۴ و آغاز جنگ و لحظات اولیه حمله به بیت رهبری پرداخت و گفت: صبح ۹ اسفندماه، من در وزارت بهداشت و در طبقه یازدهم بودم. برای جلسهای با مدیرکل تشکیلات وزارتخانه رفته بودم. موقعیت نشستن من به شکلی بود که رو به جنوب تهران قرار داشتم که ناگهان صدای انفجار آمد و دود را در قسمت مرکزی شهر دیدم. در آن لحظه دقیقاً نمیدانستیم چه اتفاقی افتاده است. جلسه را نیمهکاره رها کردم و به سازمان اورژانس آمدم و با نیروها تماس گرفتم. ناوگان امدادی اورژانس تهران به محل حادثه اعزام شده بود تا ببیند چه اتفاقی افتاده است؛ حدود نیم ساعت بعد، وزیر بهداشت و معاونان نیز به سازمان آمدند و موضوع را پیگیری کردند. در لحظات اول طبیعتاً باید آتشنشانی برای آواربرداری و اقدامات اولیه وارد میشد، اما نیروهای ما نیز در محل حضور داشتند و به ما اطلاع دادند که چه اتفاقی رخ داده است، شرایط بسیار پیچیده و سخت بود اما همه مصدومانی که امکان انتقال داشتند، توسط همکاران ما منتقل شدند و نیروها در محل مستقر بودند تا وضعیت مشخص شود. همان روز نیروهایی که در صحنه حادثه حضور داشتند به من از طریق بیسیم اعلام کردند که متاسفانه رهبر معظم انقلاب نیز در جریان این حملات به شهادت رسیدهاند.
او به سختی کنترل احساسات همزمان با مدیریت بحران در شرایط جنگی اشاره کرد و گفت: در چنین شرایطی، خود مجموعه اورژانس ابتدا باید بتواند خودش را مدیریت کند. اگر ما خودمان به دلیل غمی که به دلیل شهادت رهبری و هموطنان به ما وارد شده بود از کار میافتادیم، طبیعتاً نمیتوانستیم مأموریتهای خود را پیش ببریم و به سایر مردم هم خدمترسانی کنیم برای همین مجبور بودیم که در شرایط بحران، علاوه بر مدیریت حادثه، بتوانیم خود مجموعه را نیز سرپا نگه داریم تا خدمترسانی ادامه پیدا کند به همین دلیل علیرغم تلخی این خبر و فشاری که جنگ به ما وارد میکرد زیرا استانهای دیگر هم موردحمله قرار گرفته بودند، محبور بودیم در محل سازمان حاضر باشیم و همه مسائل را پیگیری کنیم. در همان روز تقریباً با ۲۵ رئیس دانشگاه تماس گرفتم. وزیر بهداشت با تکتک آنها صحبت کرد و درباره مشکلات، اتفاقاتی که رخ داده، حوادثی که دیده بودند، آسیبهای واردشده و نیازهایشان پرسوجو شد.
میعادفر ادامه داد: ما از همان ابتدا نیازهای احتمالی را نیز پیشبینی کردیم تا اگر دارو لازم بود، سریع تأمین شود، اگر سرم نیاز بود، به استانهای دیگر ارسال شود و اگر آمبولانس نیاز بود، در اختیار استانها قرار گیرد. این خاطره بسیار تلخ من از آن روز اسفند است. هرچند اتفاق بسیار تلخی بود، اما فکر میکنم اورژانس در آن شرایط عملکرد خوبی داشت و در لحظهلحظه بحران، در کنار مردم و نیروهای نظامی و انتظامی حضور داشت و تلاش کرد وظیفه ذاتی و حرفهای خود را به بهترین شکل انجام دهد.
توسعه اورژانس با وجود جنگ متوقف نشد
رئیس سازمان اورژانس کشور با بیان اینکه با وجود شرایط جنگی، سعی کردیم از توسعه ناوگان اورژانس نیز عقب نمانیم، تصریح کرد: با وجود این چالشها، در این مدت حدود ۱۱۱ پایگاه راهاندازی کردیم که ۵۵ مورد از آنها پایگاههای جدید و ساختهشده بود. همچنین ۲۶ پایگاه اورژانس بانوان را افتتاح کردیم و در اختیار قرار دادیم. همچنین سه مرکز فرماندهی دانشگاهها را راهاندازی کردیم. در منطقه خور و بیابانک که یکی از مناطق محروم کشور است نیز یک اورژانس هوایی راهاندازی شد. در حوزه نوسازی ناوگان آمبولانس نیز ۴۵۰ دستگاه آمبولانس توزیع کردیم و ۱۶۲ دستگاه موتورلانس نیز برای کاهش مدتزمان رسیدن بر بالین بیماران وارد ناوگان امدادی اورژانس کردیم که عمدتاً در کلانشهرها بوده است، وارد کردن این موتورلانسها به ناوگان اورژانس کشور زمان رسیدن بر بالین بیماران را به زیر ۱۰ دقیقه کاهش داده است.
کمبود ۱۲ هزار نیروی انسانی در اورژانس؛ جذب ۵۰۰ نیرو تا ۲ ماه آینده
میعادفر در عین حال به کمبود حدود ۱۲ هزار نیروی اورژانس در سطح کشور اشاره و تصریح کرد: در حوزه نیروی انسانی نیز حدود ۳۷۴۱ نیرو را در سازمان اورژانس کشور جذب کردیم و ۵۰۰ نفر دیگر هم در یکی دو ماه آینده، انشاءالله، فراخوان خواهند شد. برای سال آینده نیز با همکاری وزارت بهداشت، حدود چهار تا پنج هزار نفر جذب نیرو را پیشبینی کردهایم. در حوزه نیروی انسانی با مشکلاتی جدی مواجه هستیم؛ از جمله در بحث جذب کاردان، بومیگزینی و همچنین اینکه بتوانیم بخشی از نیروها را خارج از کنکور جذب کنیم، مشکلاتی داریم البته این موضوعات را با معاونت آموزشی هماهنگ کردهایم و مجوزهای لازم نیز گرفته شده و کار در حال انجام است.
اورژانس کشور هوشمند میشود؟
رئیس سازمان اورژانس کشور بیان کرد: در حوزه فناوری و هوش مصنوعی نیز اتفاقات خوبی افتاده است. همانطور که میدانید، تقریباً تمام خدمات ما به صورت رایانهای و به اصطلاح «بدون کاغذ» ارائه میشود. در حوزه بیماران قلبی و بیماران سکته مغزی نیز از هوش مصنوعی استفاده شده است. در تماسهایی که شهروندان با ۱۱۵ برقرار میکنند، پاسخگوی پشت تلفن با کمک هوش مصنوعی اطلاعات مربوط به بیمار یا وضعیت محل را دریافت و بر اساس آن، مأموریتها را اولویتبندی میکند. در خود خدماتی هم که توسط همکاران ما ارائه میشود، تلاش کردهایم از دانش روز و ظرفیتهای هوش مصنوعی استفاده کنیم به طوری که تقریباً ۳۴ یا ۳۵ دانشگاه در حال حاضر خدمات ما را تحت وب دریافت میکنند و این روند در حال توسعه است. انشاءالله تا پایان سال، این سیستم در همه بخشها تکمیل خواهد شد.
وی افزود: پیشبینی ما این است که در آینده، اگر فردی با هر زبانی با ۱۱۵ تماس گرفت، همکار ما بتواند صحبتهای او را به فارسی دریافت کند و اطلاعات نیز به صورت فارسی در سیستم ثبت شود. این موضوع میتواند مشکلات ارتباطی میان اپراتور و بیمار یا همراه بیمار را کاهش دهد؛ چراکه گاهی به دلیل اینکه زبان یکدیگر را متوجه نمیشویم، مشکلاتی ایجاد میشد. این قابلیت در بخش گفتاری و نوشتاری در حال توسعه است و قرار است اطلاعات در سیستم ما ثبت شود.