به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از Nature Geoscience، برای چندین ماه هر روز صبح همین سناریو تکرار می‌شود. یک توده سفید از یک آتشفشان عظیم مریخی به نام «آرسیا مونس» بیرون می‌آید. این توده که تا ۱۸۰۰ کیلومتر امتداد دارد سپس ناپدید می‌شود و روز بعد دوباره ظاهر می‌شود؛ دقیقاً در همان نقطه.
کاوشگر مارس اکسپرس بود که وجود این ابر را در سال ۲۰۱۸ آشکار کرد؛ ابری که ستاره‌شناسان از آن زمان آن را ابر کشیده آرسیا مونس (AMEC) نامیده‌اند. در زمین، این نوع ساختار می‌تواند زمانی ظاهر شود که باد با زمین ناهموار برخورد می‌کند. محققان تصور می‌کردند که این همان چیزی است که در مریخ نیز اتفاق می‌افتد. اما شبیه‌سازی‌های آنها نتوانست تصاویر ارسالی در طول سال‌ها توسط مارس اکسپرس را بازتولید کند.
ابری مرموز که شبیه‌سازی‌ها نمی‌توانستند آن را توضیح دهند.
تا اینکه پدیده‌هایی را که تصور نمی‌شد در طبیعت رخ دهند، در آن گنجاندند. آشکار شد که راز ماجرا شاید نه چندان در خود ابر کشیده آرسیا مونس، بلکه در چگونگی شکل‌گیری ابرها توسط دانشمندان نهفته باشد.
ابرها تشکیل می‌شوند و نیاز به متراکم شدن بخار آب و ذرات میکروسکوپی دارند که می‌توانند روی آنها جمع شوند و قطرات مایع یا بلورهای یخ را تشکیل دهند: گرده، دوده، دود اگزوز و به طور خلاصه، انواع آئروسل‌ها. در مریخ، به طور خاص‌تر، گرد و غبار. برای فیزیکدانان، این پدیده «هسته‌زایی ناهمگن» نامیده می‌شود.
عجیب‌ترین ابر مریخ ممکن است حتی عجیب‌تر از آن چیزی باشد که فکر می‌کردیم.
هر بهار و تابستان در نیمکره جنوبی مریخ، ابری دیدنی پدیدار می‌شود: ابر کشیده آرسیا مونس، چشمگیرترین ابر در سیاره سرخ.
چه می‌شد اگر ابرها می‌توانستند بدون گرد و غبار تشکیل شوند؟
حالا تصور کنید قطرات چگالش به جای روی آینه، در وسط یک حمام ظاهر شوند. بخار آب بدون نیاز به هیچ ذره‌ای، دانه‌های ابر را تشکیل می‌دهد. این پدیده را «هسته‌زایی همگن» می نامند.
در مریخ، نزدیک آرسیا مونس، بخار آب می‌تواند از این مرحله میانی عبور کند و بدون نیاز به دانه‌های گرد و غبار به عنوان هسته، ابری تشکیل دهد. پس از در نظر گرفتن این احتمال، شبیه‌سازی‌ها ابر مریخی را دقیقاً همان طور نشان می‌دهند که در تصاویر ثبت شده از سال ۲۰۱۸ دیده می‌شود. به گفته محققان قبلاً هرگز چنین چیزی در جو سیاره‌ای مشاهده نشده است.
پدیده‌ای چنان شدید که روی زمین غیرممکن به نظر می‌رسد.
دانشمندان در واقع احتمال وقوع چنین پدیده‌ای را در اتمسفر بالایی زمین در نظر گرفته بودند. اما این امر به شرایط بسیار سختی نیاز دارد: رطوبت نسبی بیش از ۱۰۰ هزار برابر بیشتر از سطوحی که معمولاً در سیاره ما یافت می‌شود.
در اتمسفر نازک مریخ، پیکربندی اطراف آرسیا مونس می‌تواند به ایجاد چنین شرایطی کمک کند. این فوق اشباع، یک جو مریخی اشباع‌شده را توصیف نمی‌کند، بلکه یک توده هوای بسیار محلی و بسیار کوتاه‌مدت است که به دلیل توپوگرافی آتشفشان ایجاد شده است.
وقتی بادها در فصل طوفان با آتشفشان برخورد می‌کنند، توده‌های هوای مرطوب تنها در عرض چند دقیقه چندین کیلومتر به هوا پرتاب می‌شوند. این حرکت به سرعت جو را خنک می‌کند و باعث کاهش دما تا 30 درجه سانتیگراد در کمتر از 10 دقیقه و افزایش شدید رطوبت نسبی می‌شود. سپس بخار آب می‌تواند خود به خود منجمد شود و ذرات ابر را تشکیل دهد و ابر کشیده آرسیا مونز را ایجاد کند.
هیچ‌کس واقعاً یخ زدن آب را در ابرهای آرسیا مونز ندیده است.
محققان ادعا نمی‌کنند که مستقیماً مولکول‌های آب را در حال تبدیل شدن به کریستال مشاهده کرده‌اند. این تنها چیزی است که شبیه‌سازی‌های آنها نشان می‌دهد. و گفتن اینکه ابری که آنها مدل‌سازی کرده‌اند کاملاً با آنچه توسط مارس اکسپرس مشاهده می‌شود مطابقت دارد، دروغ خواهد بود. اما با توجه به اطلاعاتی که ستاره‌شناسان برای توصیف جو مریخ دارند، شبیه‌سازی که به این سطح از دقت برسد، در حال حاضر "یک موفقیت بزرگ" است.
این داستان همچنین نقل قول معروف شرلوک هولمز را به ذهن متبادر می‌کند: "وقتی غیرممکن را حذف کردید، هر آنچه باقی می‌ماند، هر چقدر هم که بعید باشد، باید حقیقت باشد." حتی اگر به نظر برسد که ابرهای زمین و مریخ از قوانین کلی یکسانی پیروی می‌کنند، چند جزئیات می‌تواند همه چیز را تغییر دهد و همین امر می‌تواند در جاهای دیگر جهان نیز صادق باشد.