گروه شهرستان ها: گندم به عنوان یک محصول استراتژیک، نقش بی بدیلی در اقتصاد کشور و معیشت مردم دارد و هرگونه تغییر در روند کشت و توزیع آن می تواند امنیت غذایی کشور را به مخاطره بیاندازد اما به رغم این ویژگی ها، اکنون از مهلت قانونی اعلام نرخ خرید تضمینی گندم پاییزه  ۹۰ روز  گذشته شده است  که تداوم این روند می تواند برخی گندمکاران در استان های مختلف را برای اختصاص زمین زراعی شان به این محصول، دچار تردید کند.
  کشت پاییزه گندم بر اساس اقلیم هر منطقه در نقاط مختلف کشورمان از اوایل شهریور آغاز می شود.  خوزستان، فارس، خراسان رضوی و جنوبی، اصفهان، زنجان ،البرز و آذربایجان شرقی جزو استان های پیشرو در کشت دیم گندم هستند و مناطق دیگر در رده های بعدی قرار دارند ؛ هر چند تاکنون آماری از سطح زیرکشت گندم پاییزه در استان های مختلف اعلام نشده است اما به گفته کارشناسان تداوم تعلل در اعلام قیمت تضمینی گندم، کشاورزان را از کشت این محصول منصرف می کند و  به سمت اختصاص زمین زراعی به دیگر محصولات نظیر چغندرقند سوق می دهد و به این ترتیب مشکلاتی در امنیت غذایی رقم خواهد خورد.
بر همین اساس تعیین قیمت خرید تضمینی گندم نقش مهمی در برنامه‌ریزی کشاورزان برای انتخاب محصول، تعیین سطح زیر کشت و تامین نیاز داخلی کشور دارد؛ البته تاخیر در اعلام این نرخ طی سال‌های گذشته هم اتفاق افتاده است اما اکنون با توجه به شرایط خاص کشور و تشدید تحریم ها، می تواند به  چالشی جدی تبدیل شود.
 بر اساس قانون، قیمت خرید تضمینی محصولات اساسی کشاورزی باید حداکثر تا پایان تیرماه هر سال تعیین و ظرف یک هفته پس از تصویب ابلاغ شود. با این حال، نرخ خرید تضمینی گندم برای سال زراعی ۱۴۰۵-۱۴۰۶با گذشت نزدیک به ۳ ماه از مهلت قانونی و آغاز کشت پاییزه در برخی مناطق کشور، همچنان مشخص نشده است.
سال گذشته نیز قیمت‌گذاری گندم با اختلاف‌نظر میان نمایندگان دولت و بخش خصوصی همراه بود. در حالی که تشکل‌های گندمکاری با توجه به افزایش هزینه‌های تولید، نرخ حدود ۳۲هزار تومان را پیشنهاد کرده بودند، سرانجام در ۲۱مهرماه ۱۴۰۴، پس از حدود ۸۳روز تاخیر، نرخ خرید تضمینی هر کیلوگرم گندم بر اساس کیفیت محصول بین ۲۷هزار و ۵۰۰تا ۲۹هزار و ۵۰۰تومان تصویب شد.
با این حال، افزایش هزینه‌های تولید و تغییر سیاست‌های ارزی موجب شد این نرخ بار دیگر مورد بازنگری قرار گیرد و در فروردین‌ماه ۱۴۰۵با افزایش ۲۰هزار تومانی، به ۴۷هزار و ۵۰۰تا ۴۹هزار و ۵۰۰تومان برسد.
اکنون نیز با آغاز سال زراعی جدید، اختلاف‌نظرها بر سر قیمت خرید تضمینی گندم ادامه دارد و کشاورزان استان های مختلف در شرایطی وارد فصل کشت شده‌اند که هنوز از نرخ خرید محصول خود اطلاعی ندارند.
در همین زمینه، اکبر فتحی، معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی، ۲۶مهرماه اعلام کرد که قیمت خرید تضمینی گندم و سایر محصولات زراعی طی ۱۰روز آینده در شورای قیمت‌گذاری و اتخاذ سیاست‌های حمایتی محصولات اساسی کشاورزی تعیین خواهد شد.
فتحی همچنین اختلاف‌نظر میان اعضای شورای قیمت‌گذاری و بررسی تغییر رویکردها و سیاست‌های قیمتی و غیرقیمتی را از جمله دلایل زمانبر شدن تعیین نرخ خرید تضمینی گندم عنوان کرده است.
این در حالی است که تعیین قیمت خرید تضمینی پیش از آغاز فصل کشت، امکان برنامه‌ریزی اقتصادی را برای کشاورزان فراهم می‌کند و تاخیر در اعلام آن می‌تواند تصمیم‌گیری درباره میزان کشت گندم، تخصیص زمین به سایر محصولات و مدیریت هزینه‌های تولید را تحت تاثیر قرار دهد.
هشدار رئیس بنیاد ملی گندمکاران
رئیس بنیاد ملی گندمکاران با انتقاد از تاخیر در تعیین قیمت خرید تضمینی گندم، نسبت به کاهش سطح زیرکشت و افت عملکرد این محصول هشدار داد و گفت: در حالی که قیمت پیشنهادی گندمکاران برای هر کیلوگرم گندم ۸۵هزار تومان است، سازمان برنامه و بودجه و وزارت اقتصاد نرخ ۶۰هزار تومانی را مطرح می‌کند.
عطالله هاشمی  در گفت‌وگو با ایسنا، درباره تاخیر در اعلام قیمت خرید تضمینی گندم و مطرح شدن تعیین این نرخ طی ۱۰روز آینده اظهار داشت: قیمت خرید تضمینی گندم باید زودتر مشخص می‌شد، زیرا تاخیر در اعلام آن موجب سردرگمی کشاورزان در تصمیم‌گیری برای کشت محصولات زراعی می‌شود. بلاتکلیفی در تعیین قیمت گندم ممکن است باعث شود بخشی از کشاورزان سطح زیر کشت این محصول را کاهش و زمین‌های خود را به کشت سایر محصولات اختصاص دهند. همچنین با توجه به اینکه در برخی استان‌ها کشت گندم باید زودتر انجام شود، تاخیر در تصمیم‌گیری می‌تواند بر زمان مناسب کشت و در نهایت عملکرد و بهره‌وری محصول تأثیر منفی بگذارد.
رئیس بنیاد ملی گندمکاران درباره قیمت پیشنهادی این بنیاد برای خرید تضمینی گندم در سال جاری گفت: نرخ پیشنهادی ما برای هر کیلوگرم گندم ۸۵هزار تومان است و در این زمینه جلساتی نیز برگزار شده است. تاکنون ۲ جلسه کمیسیون و دو جلسه شورای قیمت‌گذاری تشکیل شده، اما متاسفانه نمایندگان سازمان برنامه و بودجه و وزارت امور اقتصادی و دارایی با این نرخ مخالفند و بر قیمت ۶۰هزار تومان اصرار دارند؛ رقمی که به هیچ وجه برای گندمکاران قابل قبول نیست.
هاشمی در واکنش به اظهارات مطرح‌شده درباره پایین بودن کیفیت بخشی از گندم‌های تولید داخل که به سیلوها تحویل داده می‌شوند، این ادعاها را شایعه دانست و اظهار داشت: چنین مباحثی با هدف فراهم کردن زمینه واردات گندم مطرح می‌شود و افرادی که به دنبال واردات هستند، تمایلی به تحقق خودکفایی در تولید گندم کشور ندارند.
وی افزود: در جلسه شورای قیمت‌گذاری، معاونت زراعت با ارائه آمار، ارقام و نتایج تحلیل و بررسی‌های کارشناسی نشان داد که گندم‌های تولید داخل از کیفیت بالایی برخوردارند و گندم ایران در زمره گندم‌های درجه یک قرار دارد.