رکورد فرونشست زمین در برخی مناطق ایران به ۵۰ سانتی متر در سال رسید و این پدیده در سرتاسر کشور به شکلی کم‌سابقه در مقیاس جهانی در حال گسترش است.
 

 علی بیت‌اللهی رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ضمن اعلام این مطلب به فارس گفت:متأسفانه وضعیت فرونشست زمین در کشور به جز استان گیلان به مرحله بسیار نگران‌کننده ای رسیده است. به دلیل برداشت بی‌رویه و مدیریت نادرست منابع آب زیرزمینی با کسری جدی در آبخوان‌ها مواجه هستیم و این موضوع باعث شده که سطح آب‌های زیرزمینی به طور مداوم و روزانه کاهش پیدا کند و شرایط بحرانی‌تر شود.
به گفته وی، هم اینک مناطقی از استان خراسان رضوی از نظر میزان کاهش سطح آب زیرزمینی و وسعت مناطق فرونشستی وضعیت بسیار وخیم‌تری نسبت به دیگر استان‌ها دارد. گستردگی این مناطق در خراسان رضوی حدود پنج برابر مجموع استان‌های فارس، کرمان، اصفهان و تهران است. این آمار به خوبی عمق بحران در این منطقه را نشان می‌دهد. البته این موضوع به این معنا نیست که سایر استان‌ها در امان هستند. 
در استان‌های فارس، کرمان، اصفهان و تهران هم با توجه به وسعت آن‌ها، افزایش بی‌رویه برداشت آب‌های زیرزمینی و کاهش محسوس بارندگی، افت شدید سطح آب سفره‌های زیرزمینی را می توان مشاهده کرد و متأسفانه شاهد گسترش پدیده‌ فرونشست در این مناطق هم هستیم.
بیت اللهی ادامه داد:تمام منطقه‌ شهری اصفهان در معرض خطر فرونشست قرار دارد.  نواحی جنوبی تهران شامل مناطق ۱۷، ۱۸، ۱۹و ۲۰و شهرهای اطراف آن که جمعیتی بالغ بر ۳ میلیون نفر را در خود جای داده‌اند، به شدت در معرض این تهدید هستند. همچنین در استان‌های فارس و کرمان شهرهای متعددی وجود دارند که با خطر فرونشست دست و پنجه نرم می‌کنند.
وی افزود: در برخی از مناطقی که ذکر شد، آثار تاریخی بسیار ارزشمندی در معرض خطر جدی ناشی از فرونشست قرار گرفته‌اند. به عنوان نمونه در اصفهان می‌بینم که حفظ آثار و میراث تاریخی در برابر این پدیده یک اولویت اساسی است. میدان نقش جهان و بسیاری دیگر از آثار تاریخی این شهر در مناطق فرونشستی واقع شده‌اند و ترک‌خوردگی‌های واضحی را در محوطه‌ها و ساختار این آثار می  توان مشاهده کرد.رئیس بخش زلزله‌شناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ادامه داد: وضعیت مشابهی هم در نقش رستم و تخت جمشید استان فارس و همچنین میراث فرهنگی استان‌هایی مانند یزد و سمنان وجود دارد. همچنین در شهر تهران متأسفانه شاهد افزایش قابل توجه فرونشست در سال‌های اخیر به دلیل برداشت بی‌رویه آب‌های زیرزمینی هستیم. 
در این راستا به دلیل کاهش بارندگی و کاهش حجم آب سدهای تأمین‌کننده‌ آب شرب تهران، تصمیم به حفر تعدادی چاه در محدوده‌ شهری پایتخت و اطراف آن گرفته شده است.
وی گفت: اگرچه این اقدام ممکن است در کوتاه‌مدت بخشی از نیاز آبی را تأمین کند، اما در بلندمدت منجر به تشدید شرایط بحرانی فرونشست و تأثیر منفی بر سازه‌های سطحی زمین خواهد شد.در جنوب تهران، بسیاری از مجتمع‌ها و تأسیسات استراتژیک و حیاتی کشوری و شهری مانند مخازن سوخت، پالایشگاه‌ها و شبکه‌های گسترده‌ لوله‌های انتقال آب، گاز و فاضلاب وجود دارد و حدود ۳میلیون نفر در خطر این پدیده هستند.
بیت اللهی گفت: در چنین شرایط بحرانی که فشار بر منابع آب زیرزمینی به اوج رسیده، سیاست‌گذاری‌ها باید به گونه‌ای باشد که از افت بیشتر سطح آب جلوگیری شود، زیرا هرگونه فرونشست در این مناطق می‌تواند خسارات جبران‌ناپذیری به این تأسیسات حیاتی وارد کند.
حتی در استان‌های سرسبز و پرآبی مانند مازندران، گیلان و گلستان هم مناطق وسیع فرونشست زمین قابل مشاهده هستند که بیانگر گستردگی و جدیت این بحران در سطح ملی است.
وی ادامه داد: حداقل در ۱۸استان نرخ فرونشست به سالانه بیش از ۱۰سانتی‌متر رسیده است، در حالی که تنها ۱۰درصد از کل مناطق فرونشستی در جهان چنین وضعیت بحرانی را تجربه می‌کنند .برای مثال در منطقه بهرمان رفسنجان سالانه ۴۰سانتی‌متر فرونشست وجود دارد، در جنوب البرز ۳۵سانتی‌متر، در گلستان ۲۲سانتی‌متر، در جنوب تهران ۲۰سانتی‌متر، در شمال غرب مشهد ۱۷سانتی‌متر، در ورامین ۱۷سانتی‌متر، در اصفهان ۱۵سانتی‌متر و در اطراف قم ۲۲سانتی‌متر فرونشست ثبت شده است.
رئیس بخش زلزله‌شناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی اضافه کرد: این اعداد و ارقام و تعداد مناطق فرونشستی، متأسفانه ایران را در زمره سه کشور نخست جهان از این نظر قرار داده است. این پدیده بر روی سطح زمین خود را به صورت حفره‌ها، شکاف‌ها، فروریزش‌ها و ترک‌خوردگی در جاده‌ها، لوله‌های گاز، زیرساخت‌های ریلی و فرودگاهی، محدوده‌های شهری و مزارع کشاورزی نشان می‌دهد.
 علاوه بر این، کشاورزی در این مناطق عملاً مختل شده است، زیرا این شکاف‌ها اجازه عبور و توزیع مناسب آب را نمی‌دهند و این مسائل به طور مستقیم با مشکلات امنیت غذایی، تأثیر منفی بر زیرساخت‌های اساسی، شریان‌های حمل و نقل و اماکن ارزشمند تاریخی مرتبط است.
وی گفت: در چنین شرایط بحرانی، همچنان کشت غرقابی محصولات بسیار آب‌بر مانند برنج و هندوانه در همین مناطق فرونشستی انجام می‌شود. مدیریت کشت و زرع، مکان‌یابی صحیح صنایع آب‌بر، توسعه‌ پایدار سکونتگاه‌ها و مهم‌تر از همه، کنترل دقیق و هوشمندانه برداشت از آب‌های زیرزمینی و اجرای طرح‌های تغذیه مصنوعی آبخوان‌ها از جمله اولویت‌های اساسی برای مقابله با سرعت فرونشست زمین هستند.
بیت اللهی افزود: تمرکز بیش از حد جمعیت در کانون‌های جمعیتی مانند تهران، اصفهان، مشهد، تبریز، شیراز و ساری خود پدیده‌ای مرتبط با فرونشست است. کاهش کیفیت آب شرب تهران در طول زمان و روی آوردن به حفر چاه‌های بیشتر، عاملی برای تمرکز بیشتر جمعیت و تحمیل نیازهای فزاینده به محیط زیست با ظرفیت محدود هستند. از سوی دیگر انتقال آب از دریای عمان راهکار اصولی نیست و صرفاً انتقال مشکلات از یک نقطه به نقطه دیگر با پیامدهای زیست‌محیطی و اقتصادی خاص خود ارزیابی می شود.
به گفته وی راهکار اساسی برای کاهش این مشکل، توزیع همگن جمعیت در نواحی ساحلی و توسعه‌ مراکز معیشتی و شغلی در این نواحی است.