مارکار آقاجانیان بازیکن و مربی سابق فوتبال ایران مهمان ششمین قسمت از برنامه «پنجره ای رو به جام» شد.
وی در ابتدای این برنامه درباره زمانی که دستیار کارلوس کیروش سرمربی تیم ملی بود، گفت: گل ایران مقابل مراکش بیتردید یکی از بهترین لحظات زندگی من بود. در آن لحظه، گل به ثمر رسید و ما موفق شدیم در شرایطی کاملاً خاص به پیروزی برسیم. پیش از شروع مسابقات و حتی بعد از قرعهکشی، بسیاری معتقد بودند ایران در این گروه نقش «کیسه بوکس» را خواهد داشت؛ صحبت از سه شکست پیاپی و دریافت گلهای زیاد بود. اما ما تنها یک گام تا صعود فاصله داشتیم. تیم ما همیشه بر اساس برنامهریزی جلو میرفت؛ حتی اگر به مسابقات دیگر هم نگاه کنیم، میبینیم در بازی با پرتغال در ۳۰ دقیقه پایانی به گل رسیدیم و موقعیتهای جدی داشتیم. مقابل اسپانیا هم در نیمه دوم گل زدیم که البته آفساید اعلام شد. در بازی مقابل مراکش ازیکنانی مثل سامان قدوس و مهدی طارمی عمداً در ۳۰ دقیقه پایانی وارد زمین شدند. این تعویضها کاملاً از پیش طراحی شده بود. در نهایت، هرچند گل به شکلی خاص و بر اثر اتفاقات فوتبال به ثمر رسید، اما همه ما میدانستیم که بازی بسیار سختی در پیش داریم. تیم مراکش واقعاً تیم قدرتمندی بود. اگر به عملکرد آنها مقابل اسپانیا و پرتغال نگاه کنیم، کاملاً مشخص است که چه تیم باکیفیتی داشتند. کارلوس کیروش از نظر روحی و روانی تیم را بهخوبی آماده میکرد. اما اگر بخواهم به یکی از عجیبترین تصمیمهایی که از کارلوس کیروش در تیم ملی دیدم اشاره کنم، باید به مقطع قبل از جام جهانی ۲۰۱۴ برگردم. آقای مهدی رحمتی که خودشان تصمیم به خداحافظی گرفتند و امیدوارم هر جا هستند موفق باشند پس از اعلام فهرست تیم ملی، از ادامه همکاری انصراف دادند. آن زمان شرایط خاصی وجود داشت. بعدها در اردوی دبی، پیش از بازی با قطر، صحبتهایی مطرح شد و حتی فکر میکنم با وساطت آقای منصوریان تلاش شد که ایشان به تیم بازگردند. این تمایل از سوی کادر فنی وجود داشت، اما در نهایت خود آقای رحمتی نپذیرفتند. جزئیات اتفاقات بین فدراسیون و ایشان را دقیق نمیدانم. با این حال، اگر بخواهم صادقانه بگویم، من شخصاً اگر جای آقای کیروش بودم، قطعاً مهدی رحمتی را حفظ میکردم. جرأت گرفتن چنین تصمیمی را نداشتم. در آن مقطع، مهدی رحمتی دروازهبانی بود که طی حدود هفت یا هشت سال، عملاً گلر اول تیم ملی محسوب میشد و در این مدت، گلر دوم تقریباً فرصت بازی پیدا نکرده بود. اگر به تاریخ برگردیم، میبینیم که این تصمیم، ریسک بسیار بزرگی بود و یکی از عجیبترین و جسورانهترین انتخابهایی بهشمار میرفت که کارلوس کیروش انجام داد.
آقاجانیان در این برنامه که از «آپارات اسپرت» پخش می شود، گفت: کیروش بارها تأکید میکرد که اگر کوچکترین سهلانگاری یا دستکمگرفتن حریف وجود داشته باشد، همان بازیِ بهظاهر ساده، تبدیل به یک مسابقه بسیار سخت خواهد شد. البته این موضوع فقط مختص کیروش نیست؛ این ذات فوتبال است. درباره سر الکس فرگوسن هم کیروش زیاد صحبت میکرد. مشخص بود که فرگوسن را یک مدیر بسیار قدرتمند و بیبدیل میدانست. یکی دیگر از خاطراتم مربوط به زمانی است که یکی از مربیان آمده بود تا از آنالیزور تیم، سیدی یا دیویدی تمرینات را بگیرد. همان فرد در عین حال انتقادهایی هم مطرح میکرد. کیروش در واکنش میگفت: «تمرین اینجاست، درِ تمرین هم باز است؛ اگر کسی واقعاً میخواهد یاد بگیرد، بیاید تمرین زنده را ببیند، نه اینکه فقط دیویدی بخواهد.» او تأکید داشت که همیشه امکان حضور در تمرینات وجود دارد، به شرط هماهنگی قبلی. حتی زمانی که تمرینها بسته بود، اگر مربیای درخواست میداد و هماهنگی انجام میشد، اجازه حضور داده میشد. خود من هم بارها این هماهنگی را برای مربیان مختلف انجام داده بودم. نکته دیگری که یادم آمد مربوط به آخرین اردوی تیم ملی پیش از جام جهانی روسیه است؛ اردویی که حدود ۲۰ روز در کمپ بشیکتاش برگزار شد. واقعاً کمپ بسیار باکیفیتی بود و بد نیست به نکات مثبت هم اشاره شود. در همان اردو، آقای مجتبی حسینی که اکنون سرمربی آلومینیوم هستند با هزینه شخصی خودشان به کمپ آمده بودند تا تمرینات را از نزدیک ببینند.
وی توضیح داد: در مورد ماجرای «پِک» هم اگر اشتباه نکنم، آقای خطیر به همراه نمایندهای از فیفا بدون هماهنگی قبلی با کارلوس کیروش وارد مجموعه شدند. آن روز در محل حضور داشتم. البته باید تأکید کنم که درگیری فیزیکی از سوی خود کیروش اصلاً وجود نداشت. اجازه بدهید ادامه توضیح را بدهم. فرض کنید همین حالا در همین استودیو، فردی بدون اجازه و هماهنگی بخواهد وارد شود؛ قطعاً چنین کاری درست و حرفهای نیست. آنها عنوان میکردند که با فدراسیون هماهنگ کردهاند، اما مگر کسی که قصد ورود به محل اردو را دارد، نباید از قبل اطلاع بدهد یا دستکم نامه رسمی ارائه کند تا مشخص باشد چه کسی و با چه هدفی وارد میشود؟ بحث اصلی هم مربوط به بخش اداری و آفیس مجموعه بود. آن روز خود کیروش در محل حضور نداشت و آقای آسیانو مسئولیت را بر عهده داشت. در ابتدا، برخورد کاملاً محترمانه بود و حتی نماینده فیفا نیز موضوع را پذیرفت. اما فردی که همراه او آمده بود، وارد بحث لفظی شد و تنش ایجاد شد. تأکید میکنم که درگیری صرفاً لفظی بود، نه فیزیکی. در نهایت، همان فرد هم پذیرفت که ورود بدون هماهنگی کار درستی نبوده است. در مورد مجموعه پِک هم باید این نکته را گفت که برخلاف برخی روایتها، در آن زمان ورود به این مجموعه کاملاً ممنوع نبود. تیمهای پایه و حتی تیمهای بانوان نیز با هماهنگی از این امکانات استفاده میکردند. حرف کیروش این بود که زمانی که تیم ملی بزرگسالان در اردو است، اولویت مطلق با این تیم است و اگر امکاناتی مورد نیاز باشد، طبیعتاً باید در اختیار بزرگسالان قرار بگیرد. بعد از آن، سایر تیمها میتوانستند با هماهنگی از مجموعه استفاده کنند. اگر به اسناد و تاریخچه مراجعه شود، مشخص است که رفتوآمدها وجود داشته، اما متأسفانه برخی افراد ماجرا را به شکلی دیگر و به نفع خودشان روایت میکردند.
آقاجانیان عنوان کرد: در مقطع جام جهانی ۲۰۱۸، کارلوس کیروش با رئیس فدراسیون وقت، آقای تاج، هماهنگی خوبی داشت و مشکل جدی میان آنها وجود نداشت. مشکلات اصلی بیشتر با وزارت ورزش بود؛ یکی از چالشهای مهم پس از قرعهکشی، مشخص نبودن بازیهای تدارکاتی بود. در بسیاری از موارد، خود کیروش با استفاده از ارتباطات بینالمللیاش مستقیماً با مربیان و فدراسیونهای دیگر تماس میگرفت تا بتواند مسابقات دوستانه مناسبی برای تیم ملی فراهم کند. با این حال، تیم ملی پیش از جام جهانی ۲۰۱۸ بازیهای تدارکاتی قابل قبولی انجام داد. ما مقابل تونس بازی کردیم، برابر الجزایر به پیروزی دو بر یک رسیدیم و پیش از آن نیز با ترکیه در خاک این کشور و با تیم اصلیشان بازی کردیم که اگر اشتباه نکنم با نتیجه دو بر یک شکست خوردیم. آن دیدار، آخرین بازی تدارکاتی رسمی ما پیش از مسابقه با مراکش بود. نکته مهم این است که کادر فنی در فاصله بین آن بازی و دیدار اول جام جهانی، تغییرات زیادی در ترکیب تیم ایجاد کرد؛ بهطوری که تقریباً نیمی از ترکیب تغییر یافت. این تصمیمها کاملاً بر اساس برنامهریزی انجام شده بود. اگر منصفانه نگاه کنیم، تیمهایی مثل ترکیه، الجزایر، تونس، سوئد و شیلی حریفان ضعیفی نبودند. بهخصوص شیلی؛ تیمی که در سالی که مقابل ایران بازی کرد، قهرمان کوپا آمریکا شده بود. حتی پس از بازی با ما، در ادامه رقابتها دوباره به قهرمانی رسید و با ترکیب اصلی خود به میدان میآمد.
آقاجانیان ادامه داد: در مورد حادثهای که بین رضا قوچاننژاد و قلیزاده رخ داد، رضا تکل شدیدی در تمرین زد و پای قلیزاده آسیب دید. اتفاقاً این موضوع باعث ناراحتی کیروش شد که همه به سمت قلیزاده رفتند تا مراقبتش کنند، اما رضا نرفت. با این حال، هیچ درگیری و دعوایی میان آنها شکل نگرفت و کیروش نیز موضوع را بهصورت حرفهای مدیریت کرد. در واقع، اختلاف ظاهری فقط مربوط به این تکل و تمرین بود و هیچ مسئله دیگری پشت آن نبود.
آقاجانیان درباره خداحافظی سردار آزمون گفت: سردار پس از جام جهانی روسیه تصمیم به خداحافظی گرفت و این موضوع را مستقیماً با کیروش مطرح کرد. در مورد سردار آزمون و شرایطش در جام جهانی، باید بگویم که من در اردوی دبی حضور نداشتم و در آن زمان مشغول بررسی تیمهای دیگر مثل قطر و کره بودم. اما چیزی که برای تعریف کردن دارم و مطمئن هستم اتفاق افتاده، مربوط به واکنشهای برخی هواداران در بازیهای حساس مثل اسپانیا و مراکش بود. سردار در آن زمان، جوان بود و برخی واکنشهای منفی و بیاحترامیها از سوی هواداران او را ناراحت کرد. او همیشه به عنوان سرمایه تیم ملی شناخته میشد و پس از بازگشت دوباره به تیم، نقش بسیار اثرگذاری داشت و هنوز هم یکی از بازیکنان کلیدی تیم است.
دستیار سابق کیروش درباره پنالتیای که علیرضا بیرانوند مقابل کریس رونالدو گرفت عنوان کرد: من مطمئن بودم که آن پنالتی را می گیرد اما دلیل موفقیت او کاملاً مرتبط با آمادگی ذهنی و کار حرفهای تیمی بود. پیش از بازی، بیرانوند تمامی پنالتیهای رونالدو، چه در رئال مادرید و چه در تیم ملی، بررسی کرده بود. او دقیقاً میدانست که رونالدو از سمت راست یا چپ، با چه ارتفاع و چه زاویهای ضربه میزند. این تحلیل و آمادگی، اعتماد به نفس بالایی به بیرانوند داد و باعث شد در لحظه حساس، واکنش صحیح را انجام دهد. من خودم در جلسهای سه نفره با او حضور داشتم و دیدم که چقدر این تحلیلها و تمرینها روی ذهن بیرانوند اثر گذاشته بود. وقتی چنین آمادگی حرفهای وجود دارد، شانس هم همراه بازیکن خواهد بود. نتیجه، یکی از بهیادماندنیترین لحظات تاریخ فوتبال ایران شد و بدون شک یکی از زیباترین صحنهها در جام جهانی ۲۰۱۸ بود. در آن دوره، تیم ملی ایران عملکرد بسیار خوبی داشت، هم از نظر امتیازی که کسب کردیم و هم از نظر کیفیت بازیها مقابل تیمهای قدرتمند. حتی لحظات پایانی بازی پرتغال، که با کمی وقتکشی و اتفاقات عجیب همراه بود، نشاندهنده این بود که تیم ما تا آخرین ثانیه جنگید و عملکرد حرفهای و روحیه بالای بازیکنانش چقدر حیاتی بود.
وی مطرح کرد: پیش از اعلام فهرست نهایی تیم ملی، کارلوس کیروش با بازیکنان باتجربه و بزرگی مانند احسان حاجصفی و آندرانیک تیموریان به صورت خصوصی صحبت کرد. او به آنها هشدار داد که شرایطشان باید بهبود پیدا کند و در باشگاه از لحاظ بدنی آمادگی کامل داشته باشند. در آن زمان، تیموریان در گسترش فولاد بود و احسان حاجصفی هم با تلاش توانست شرایط خود را بهبود دهد و در سال ۲۰۲۲ هم به بازی ادامه دهد. همچنین پیش از آن، کیروش با علیرضا حقیقی و چند بازیکن دیگر نیز صحبت کرده بود و آنها را برای آمادگی و تمرکز بیشتر راهنمایی کرده بود. یک اتفاق ویژه هم مربوط به سید جلال حسینی بود. روز قبل از اعلام فهرست، سید جلال به جلسهای آمد و من هم حضور داشتم. کیروش به همراه من و سید جلال سه نفره با او صحبت کرد. در این جلسه، کیروش با احترام و حرفهایگری بالا به سید جلال گفت که انتخاب بین او و پژمان منتظر برای فهرست نهایی بسیار سخت بوده است، زیرا هر دو از بهترین بازیکنان از نظر اخلاقی و فنی هستند. کیروش تأکید کرد که دوست دارد سید جلال خودش تصمیم بگیرد که چه زمانی از تیم ملی خداحافظی کند و پیش از اعلام فهرست، این تصمیم گرفته شود تا حس خط خوردن یا ناراحتی ایجاد نشود. سید جلال بعد از مشورت و فکر کردن، تصمیم نهایی را گرفت و در نهایت، پژمان منتظر در ترکیب نهایی حضور نداشت، در حالی که سید جلال به عنوان بازیکن حاضر بود و در لیست چهار نفر ذخیره هم قرار گرفت. این جلسه نمونهای از احترام، حرفهایگری و مدیریت اخلاقی کیروش بود که حتی در تصمیمات سخت، به بازیکنان اجازه میدهد در مسیر خود استقلال عمل کنند و حس ارزشمندی و احترام در آنها حفظ شود.
