صداوسیما که سالهاست به علت عملکرد خود برچسب تبدیل شدن به تریبون یک سویه تندروها را با خود دارد در طول جنگ ۴۰ روزه هم نتوانست عملکرد حرفهای نشان دهد. این سازمان به رغم آنکه بر انسجام ملی و همبستگی تاکید میکرد خود نتوانست انسجام و همبستگی همه جریانات و تنوعات را به تصویر بکشاند. استفاده از کارشناسان منتسب به یک جریان سیاسی خاص و تندرو بهوضوح در صداوسیما دیده میشد.
خبرآنلاین برای بررسی عملکرد صداوسیما در دوران جنگ با صادق زیباکلام تحلیلگر سیاسی گفتوگو کرده است. زیباکلام معتقد است اینکه صداوسیما در جنگ اعلام پیروزی میکند به معنای نزدیک شدن ایران و آمریکا به توافق است.
این تحلیلگر سیاسی گفت: صداوسیما در طول جنگ صدای همه را بازتاب نمی داد و فقط صدای یک گروه خاص را منعکس می کرد.
او افزود: نکته حائز اهمیت در مورد صداوسیما رفتار این رسانه در شرایط کنونی است. اکنون بیش از یک هفته از آتش بس دو هفته ای جنگ می گذرد، دور اول مذاکرات ایران و آمریکا در پاکستان برگزار شده و دور بعدی مذاکرات هم احتمالا برگزار شود. در این شرایط اگر به برنامههای صداوسیما نگاه کنید، میبینید که برنامه های آن به «پیروزی ایران» و شکست دادن آمریکا و اسرائیل خلاصه می شود. حتی اعلام میشود آتشبسی که در لبنان برقرار شد به درخواست جمهوری اسلامی بوده است.
از حالا دارند جلوی تندروها را میگیرند
زیباکلام می گوید: فکر میکنم این نوع تبلیغات به این دلیل است که احتمالا توافقی پیش رو است و صداوسیما برای طرفداران خود که اقلیت و تندروها هستند این برنامه ها را میسازد که جلوی حملات آنها به مسئولان مثل قالیباف و پزشکیان را بگیرد تا تندروها به آنها نگویند «شما کشور را فروختید»، «خیانت کردید» یا «سازش کردید». اینگونه تبلیغات برای این است که در صورت رسیدن به توافق مسئولان به سازشکاری متهم نشوند.
این استاد دانشگاه به مذاکرات دوره های گذشته اشاره کرد و گفت: در ۴۷ سال گذشته هر بار که قرار بود توافقی صورت بگیرد، تندروها مخالفت کردند و سعی کردند تا آن توافق را بر هم بزنند. در دور اول مذاکرات سال ۹۲ که هنوز هیچ خبری نبود و آقای ظریف تازه قرار بود به مذاکره برود، تندروها بلافاصله در سفارت سابق آمریکا در تهران جمع شدند و اسم خودشان را «دلواپس» گذاشتند که همین اسم هم رویشان ماند. آنها میگفتند ما دلواپسیم که دارد سازش یا توافق میشود.
صداوسیما از حالا با تبلیغاتش پیشدستی میکند که بگوید آمریکا و اسرائیل عقبنشینی کردند
زیباکلام افزود: دو سال بعد نیز وقتی برجام در تیرماه ۹۴ امضا شد، تندروها هر کاری که توانستند کردند و هر سنگی که توانستند سر راه برجام انداختند که مبادا برجام موفق شود یا بین ایران و آمریکا تنشزدایی شود.
وی ادامه داد: الان هم همین حالت است. نظام میخواهد توافق کند، اما سوال اینجاست که به تندروها چه باید بگوید؟ بگوید که من با آمریکا توافق کردم؟ پس چرا برای رویارویی با آمریکا و رویارویی با اسرائیل هزینه کردیم؟ بنابر این، فکر میکنم صداوسیما با تبلیغاتش پیشدستی میکند تا فضا را به سمتی ببرد که بگوید ما پیروز شده ایم، به خواستههایمان رسیده ایم، آمریکا و اسرائیل را وادار به عقبنشینی کردیم و آنها شرایط و خواستههای ما را پذیرفتند.
او با بیان اینکه این مدل تبلیغات صداوسیما من را امیدوار میکند گفت: وقتی صداوسیما و حکومت میگویند ما پیروز شدهایم به سبب این است که توافقی در حال شکل گیری است. در حالی که اگر مذاکرات به شکست میانجامید، تندروها نمیتوانستند قالیباف یا پزشکیان را متهم به سازشکاری کنند؛ اگر مذاکرات به شکست میانجامید، معلوم بود که سازشی در کار نبوده، و درگیری همچنان ادامه پیدا میکرد.
فضای پذیرش قطعنامه ۵۹۸ آنقدر سنگین بود که هاشمی به امام گفت بگذارید من را مقصر بشناسند
او با اشاره به مذاکرات قطعنامه ۵۹۸ ایران و عراق افزود: وقتی قطعنامه ۵۹۸ یعنی آتشبس با عراق امضا شد، آنقدر سنگین بود که مرحوم هاشمی رفسنجانی به امام گفت که بگذارید من را مقصر توافق با عراق بشناسند و انگشت اتهام به سمت من بیاد. امام هم گفتند لازم نیست و خود ایشان قطعنامه ۵۹۸ را پذیرفتند و جمله معروف «جام زهر» را به کار بردند.
زیباکلام ادامه داد: چون امام قطعنامه را پذیرفته بودند و همچنین به علت اینکه آن زمان تندروها قدرت و نفوذ الان را نداشتند همه این موضوع را پذیرفتند، اما جالب آنکه در سالهای بعد، یکی از اتهامات تندروها به مرحوم آقای هاشمی رفسنجانی این بود که شما امام را فریب دادید و ایشان را وادار به پذیرش قطعنامه ۵۹۸ کردید. این یعنی، پذیرش قطعنامه پیروزی نبود، در حالی که ما میگفتیم ما در جنگ پیروز شدیم.
زیباکلام افزود: برای نمونه چند روز پیش اسرائیل، آمریکا و دولت لبنان برای آتشبس مذاکره کردند. در این مذاکره حزبالله اصلاً حضور نداشت و آتش بس نتیجه مذاکره شد. در چنین شرایطی در داخل کشور این موضوع را یک پیروزی اعلام می کنند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: اینکه چگونه اعلام شود با آمریکا توافق کردیم و کنار آمدیم مشکل جمهوری اسلامی است، چراکه پس از آن عده ای می پرسند پس چرا ۴۷ سال شعار مرگ بر آمریکا گفتیم و ۴۷ سال شعار نابودی اسرائیل را سر دادیم. آن ها می پرسند اگر قرار بود به اینجا برسیم، چرا از همان اول سازش نکردیم؟
صداوسیما رسانه خبری نیست؛ روابط عمومی جریان سیاسی است
زیباکلام افزود: تکلیف صداوسیما هم مشخص است. صداوسیما یک رسانه خبری نیست. در صداوسیمای جمهوری اسلامی هم هیچوقت خبری نمیشنوید که مغایر با اعتقادات و باورهای جمهوری اسلامی باشد. اینها رسانه نیستند، صداوسیما رسانه نیست؛ اینها در حقیقت روابط عمومی هستند.
زیباکلام افزود: بنابراین صداوسیما برای اینکه عدهای نگویند که خیانت و سازش کردید از الان می خواهد بگوید توافق در نتیجه پیروزی ما به دست آمده است و به عبارتی از الان دارد تندروها را خلع سلاح میکند.