نخستین نشست سال جاری کتابخانه ملی با رونمایی از «دیوان آزاد بلگرامی» برگزار شد؛ مراسمی که با حضور استادان و پژوهشگران، به بررسی جایگاه این شاعر هندی در ادبیات فارسی و تأکید بر پیوندهای فرهنگی ایران و هند اختصاص داشت.
به گزارش مهر، آیین رونمایی از «دیوان آزاد بلگرامی» بهعنوان نخستین نشست فرهنگی سال جاری در کتابخانه ملی، با حضور شاعر و جمعی از استادان، پژوهشگران، شاعران و علاقهمندان ادبیات فارسی برگزار شد. این مراسم فرصتی برای بررسی ابعاد مختلف شخصیت و آثار بلگرام شوکلا، شاعر هندیِ فارسیسرا، فراهم کرد.
در این برنامه، با اشاره به جایگاه علمی هومن یوسفدهی در حوزه تصحیح متون، از او بهعنوان یکی از چهرههای برجسته این عرصه یاد شد و تلاشهای او در احیای متون ادبی مورد توجه قرار گرفت.
پس از آن و در بخش شعرخوانی، رباعیهایی با حالوهوای خیامگونه و طنزآمیز از سوی شکراللهی خوانده شد که با استقبال حاضران همراه بود. این بخش از برنامه فضای ادبی نشست را تقویت کرد و نشان داد که پیوند شعر کلاسیک با نگاههای معاصر همچنان مورد توجه مخاطبان است.
در ادامه، هومن یوسفدهی با حضور بر روی صحنه، سخنانی درباره شخصیت و مسیر علمی بلگرام شوکلا ارائه کرد. او در ابتدا تأکید کرد که محتوای کتاب نیازی به توضیح ندارد، زیرا آنچه باید گفته میشد در خود اثر آمده است؛ اما در عین حال لازم دانست به برخی ویژگیهای شخصیتی و علمی این شاعر بپردازد.
یوسفدهی با اشاره به پایبندی بلگرام شوکلا به آیین هندو، این ویژگی را عامل شکلگیری روحیه «صلح کل» در او دانست و گفت که این شاعر با ایمان و تعهد، آیینهای دینی خود را با دقت و اخلاص انجام میدهد. به گفته وی، همین ویژگیها سبب شده است که او شخصیتی مهربان، صادق و به دور از هرگونه ریا و بداندیشی داشته باشد.
وی در ادامه به تلاشهای علمی این شاعر اشاره کرد و پشتکار او را در مسیر یادگیری زبان فارسی ستود. به گفته یوسفدهی، بلگرام شوکلا در دوران حضور خود در محیطهای دانشگاهی، بهویژه در دهلی و سپس در دانشکده ادبیات دانشگاه هند، با جدیت به یادگیری زبان و ادبیات فارسی پرداخت. او با علاقهای مستمر، به مطالعه شعر و متون فارسی میپرداخت و همواره در پی درک بهتر ظرافتهای زبانی و ادبی این زبان بود.
یوسفدهی همچنین به اهمیت شنیدن و خوانش صحیح شعر اشاره کرد و گفت که بلگرام شوکلا با گوش سپردن به خوانش اشعار فارسی، تلاش میکرد با موسیقی کلام و وزن شعر آشنا شود. او معتقد بود که درک درست شعر فارسی تنها با شناخت واژگان ممکن نیست، بلکه باید به آهنگ و لحن آن نیز توجه داشت.
این پژوهشگر در ادامه سخنان خود به نکتهای مهم اشاره کرد و آن تفاوت میان یادگیری یک زبان و تسلط بر ادبیات آن است. به گفته وی، بسیاری از افراد میتوانند یک زبان خارجی را بیاموزند، اما شناخت عمیق ادبیات آن، مرحلهای بالاتر است. در عین حال، سرودن شعر به آن زبان، مرحلهای فراتر و نشانهای از نبوغ و توانایی ویژه محسوب میشود.
یوسفدهی با تأکید بر این موضوع، سرودن اشعار فارسی توسط بلگرام شوکلا را مایه افتخار برای جامعه فارسیزبان دانست و گفت که این امر نشاندهنده ظرفیت بالای زبان فارسی برای ایجاد ارتباط میان فرهنگهاست. او در پایان برای این شاعر هندی آرزوی سلامت و موفقیت کرد.
در بخش دیگری از این مراسم، رایزن پیشین ایران در هند نیز به ایراد سخنرانی پرداخت و بر اهمیت گسترش روابط فرهنگی میان ایران و هند تأکید کرد. وی با اشاره به سابقه تاریخی تعاملات فرهنگی میان دو کشور، نقش ادبیات فارسی را در این ارتباط بسیار مهم دانست.
در ادامه، آیین رونمایی از کتاب با حضور جمعی از مهمانان، از جمله نمایندگان نهادهای فرهنگی و رایزن کره جنوبی، برگزار شد. این بخش از برنامه با استقبال حاضران همراه بود و فضای مراسم را به اوج خود رساند.
در پایان، نمایندگان نهادهایی همچون بنیاد سعدی و فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اهدای هدایایی، از تلاشهای بلگرام شوکلا در حوزه ادبیات فارسی تقدیر کردند. این اقدام نشاندهنده اهمیت نقش پژوهشگران و شاعران غیرایرانی در گسترش زبان و ادبیات فارسی در سطح بینالمللی است.
این مراسم در مجموع، علاوه بر رونمایی از یک اثر ادبی، به بستری برای گفتوگو درباره نقش ادبیات در ایجاد پیوند میان فرهنگها تبدیل شد و بار دیگر نشان داد که زبان فارسی همچنان میتواند بهعنوان پلی میان ملتها عمل کند.
شما چه نظری دارید؟