ریزگردها از دیروز وارد فضای چند استان غربی و مرکزی ایران شدند تا با بازگشت این مهمان ناخوانده، نفس مردم تنگ شود.
پدیده گرد و غبار به ویژه با منشا خارجی سالهاست به عنوان یک معضل نخنما، سبب شیوع مشکلات و بیماریهای تنفسی برای ساکنان شماری از مناطق کشورمان به ویژه مناطق مرزی شده است و حالا بازگشت آنها نشان میدهد این مشکل همچنان ادامه خواهد داشت.
برخی کشورهای منطقه از جمله عراق و ترکمنستان طی سالهای گذشته با ظهور و ایجاد کانونهای ریزگرد مواجه شدهاند که به دلیل جهش باد از این کشورها به سمت ایران، هر از چند گاهی ساکنان برخی مناطق کشورمان به ویژه استانهای مرزی را درگیر پدیده گرد و غبار کردهاند.
خراسان رضوی، خراسان شمالی، خوزستان، ایلام، کرمانشاه، اصفهان و حتی تهران از جمله استان هایی هستند که از سالها قبل با معضل گردوغبار با منشاء خارجی دست بهگریبانند و متاسفانه اقدامات دیپلماتیک با ترکمنستان و عراق تاکنون ثمری نداشته است. البته این همه ماجرا نیست. هدر رفت منابع زیرزمینی و خشکی دهها تالاب و دریاچه در نقاطی از کشورمان سبب شده است طی سالهای گذشته، کانونهای جدید گرد و غبار در اقصی نقاط ایران ایجاد شود.
هشدار جدید
مدیران هواشناسی و محیط زیست چند استان دیروز با اشاره نسبت به ورود و گسترش توده گردوخاک خارجی به کشور، نسبت به کاهش کیفیت هوا و تأثیرات آن بر سلامت مردم هشدار دادند.
محمد سبزهزاری، مدیرکل هواشناسی خوزستان اعلام کرد: بر اساس هشدار سطح نارنجی، ورود توده گردوخاک خارجی از اواسط دیروز آغاز و ابتدا مناطق نیمه غربی استان را تحت تأثیر قرار داد و سپس سایر مناطق استان را فراگرفت. این پدیده تا اواسط وقت امروز ادامه خواهد داشت و کاهش دید افقی و افت کیفیت هوا را در پی دارد.
شهریار عسکری، مدیر روابط عمومی ادارهکل حفاظت محیط زیست خوزستان هم اعلام کرد: شاخص کیفیت هوا در اهواز و کارون دیروز به ترتیب ۱۵۳و ۱۵۸بود و هوای این شهرها در وضعیت «ناسالم برای همه گروهها» (قرمز) قرار گرفت. همچنین، هوای برخی شهرهای دیگر خوزستان مانند اندیمشک، دزفول و شوشتر در وضعیت «ناسالم برای گروههای حساس» (نارنجی) بود.
لرستان و ایلام تحت تأثیر گردوخاک عراقی
بهروز مرادپور، مدیرکل هواشناسی لرستان هم از نفوذ توده گردوخاک شکلگرفته در مرکز عراق به استان خبر داد و توصیه کرد: مردم، به ویژه بیماران قلبی و تنفسی، سالمندان و کودکان از تردد غیرضروری در فضای باز خودداری کنند.
همچنین علی نیکونهاد، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، هشدار داد: افزایش گرد و غبار باعث آلودگی هوا شده است و مردم به ویژه گروههای پرخطر باید در منازل بمانند و از فعالیتهای ورزشی در فضای باز اجتناب کنند.
وی بر رعایت نکات بهداشتی از جمله بسته نگه داشتن در و پنجرهها، افزایش مصرف مایعات و توجه به نظافت کودکان تأکید کرد .
سعید قاسمی، رئیس مرکز پیشبینی هواشناسی کرمانشاه هم از نفوذ گردوخاک به مناطق مرزی استان خبر داد که سبب شد دید افقی در برخی نقاط مانند قصرشیرین به ۹۰۰متر کاهش یابد. به گفته وی امکان نفوذ به مرکز استان و شهر کرمانشاه نیز وجود دارد.
از سوی دیگر محسن کریمی مدیرکل حفاظت محیطزیست چهارمحال و بختیاری گفت: بر پایه تازهترین اندازهگیریها، کیفیت هوای بروجن در شهرکرد برای گروههای حساس ناسالم شد.
وی افزود: میزان غلظت ذرات معلق با قطر کمتر از ۱۰میکرون در بروجن برابر با۱۰۰و غلظت ذرات ۲.۵میکرون برابر با۳۷ میکروگرم در متر مکعب است بنابراین شاخص هوا عدد ۱۰۰ را نشان میدهد که نشان دهنده الودگی هوا برای گروههای حساس است.
همچنین کارشناس بررسی آلودگی هوا و تغییر اقلیم اداره کل حفاظت محیط زیست استان زنجان گفت: شاخص کیفی هوای استان دیروز بر روی عدد ۱۰۷قرار گرفت که این وضعیت برای گروههای حساس ناسالم است.
الناز هاشمی رو افزود: کاهش کیفیت هوا در این استان به دلیل ورود گرد و غبار از کشور عراق است.
گرد و غبار و کاهش اصفهان تا پنچشنبه ادامه دارد
از سوی دیگر مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان اعلام کرد: نفوذ تودههای گرد و غبار از جنوبغرب کشور و نواحی مرزی با عراق، کیفیت هوا و میدان دید افقی در استان اصفهان را از روز پنچشنبه به طور محسوس کاهش میدهد و در پی آن، دستگاههای مسئول در حالت آمادهباش قرار گرفتهاند.
منصور شیشهفروش عصر دیروز با اشاره به وزش بادهای شدید در روزهای پیشِرو گفت: این شرایط جوی موجب خیزش کانونهای فعال گرد و غبار در غرب و نواحی مرزی کشور و انتقال آن به پهنه استان اصفهان میشود.
به گفته وی در پی این وضعیت، وقوع پدیده گرد و غبار در گستره استان، بهویژه در مناطق شمال، شرق و مرکز اصفهان، تا پایان هفته محتمل است و کاهش محسوس کیفیت هوا و کاهش میدان دید را در پی خواهد داشت.
وی افزود: با توجه به هشدارهای هواشناسی و پایش میدانی، دستورالعملهای ایمنی و اقدامات پیشگیرانه در برابر تندباد و گرد و خاک به دستگاهها و نهادهای مسئول ابلاغ شده است تا ضمن آمادگی کامل، تدابیر لازم برای کاهش مخاطرات احتمالی و مدیریت تبعات این پدیده جوی را در دستور کار قرار دهند.
شیشهفروش تصریح کرد: برای جلوگیری از تشدید
وضعیت گردوغبار و افزایش غلظت آلایندهها، بر ممنوعیت هرگونه فعالیتی که منجر به تحریک و برهمزدن سطح خاک شود تأکید شده است. در این چارچوب، فعالیتهای خاکورزی و خاکبرداری، آتش زدن بقایای کشاورزی و فضای سبز، برخی فعالیتهای معدنی و همچنین حمل و نقل خاک و گچ، در شرایط فعلی از جمله عوامل تشدیدکننده گرد و خاک محسوب شده و باید به حداقل یا حالت تعلیق درآیند.
وی ادامه داد: دستگاههای اجرایی مرتبط، مطابق شیوهنامه «وضعیت اضطرار گرد و خاک» مکلف شدهاند ضمن انجام مأموریتهای تخصصی خود، نظارت میدانی بر واحدهای زیرمجموعه را افزایش دهند. هدف از این نظارتها کاهش انتشار آلایندهها و کنترل منابع تولیدکننده گرد و غبار و آلودگی هوا بهویژه در حوزههای خودرویی و صنعتی اعلام شده است.
شیشهفروش بیان کرد: بر اساس این شیوهنامه، دستگاههای مسئول باید با بهکارگیری همه ظرفیتهای مدیریتی، عملیاتی و نظارتی، نسبت به مدیریت شرایط اضطرار ناشی از گرد و غبار اقدام کنند و در عین حال، برنامههای اطلاعرسانی بهروز و مستمر برای آگاهیبخشی عمومی در دستور کار قرار گیرد تا شهروندان در زمان مناسب از وضعیت هوا و توصیههای ایمنی مطلع شوند.
وی با تشریح محدودههای مطالعاتی گفت: تاکنون ۱۴کانون عمده فرسایش بادی در شهرستانهای خور و بیابانک، نایین، کاشان، آران و بیدگل، اردستان، اصفهان، برخوار، نطنز، هرند، ورزنه، کوهپایه، گلپایگان، شهرضا، جرقویه و سجزی شناسایی شده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان افزود: در این کانونها، اجرای طرحهای بیابانزدایی، نهالکاری، تثبیت شنهای روان و نیز طرحهای آبخیزداری و سایر روشهای کنترلی در دستور کار دستگاههای مسئول قرار دارد. این اقدامات با هدف کاهش سرعت باد در سطح زمین، تثبیت خاک و کاهش تولید و انتقال ذرات معلق انجام میشود و نقش مؤثری در کاهش فرسایش بادی خواهد داشت.
شما چه نظری دارید؟