مصطفی هاشمی طبا به روزنامه اعتماد گفت: در مورد مذاکره بین ایران و امریکا در شرایط فعلی دیدگاههای مختلفی مطرح است. طیفی از سیاسیون از اساس به دلیل دو حمله اخیر امریکا هر نوع مذاکرهای را رد میکنند و طیفی دیگر میگویند مذاکره نوعی از مبارزه است و نباید از آن دست برداشت.
* من تصور نمیکنم با مذاکره مساله ما با امریکا به صورت کلی و اساسی حل شود. ما یک دیدگاه غالب داریم که اسراییل را به رسمیت نمیشناسیم و امریکا را نیروی سلطهگر ظالم میشماریم. هر دو این نگاهها درست است. اسراییلیها میخواهند حاکمیت خود را در منطقه داشته باشند - کما اینکه به مصر و سوریه و یمن - حاکم هستند و این اسراییل و امریکا هستند که دست از سر ایران برنمیدارند. من منکر مذاکره کردن در صورت تصمیم و تایید کلی نظام نیستم، اما در حالتی فراتر از این ماجرا ما باید برای یک درگیری نظامی و غیرنظامی طولانی مدت با امریکا و اسراییل آماده باشیم.
* نسبت به آینده مذاکرات و امکان رسیدن به یک توافق پایدار ابراز تردید دارم و معتقدم تحولات اخیر نشان داده که سطح بیاعتمادی میان ایران و طرفهای غربی، بهویژه امریکا، بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته و همین مساله مسیر هرگونه تفاهم سیاسی را دشوارتر کرده است.
*الان دیگر مشکل اصلی تنها اختلاف بر سر جزییات فنی یا سیاسی نیست، بلکه مساله عمیقتر به نوع نگاه جریان حاکم در امریکا و اسراییل نسبت به ایران بازمیگردد. در ماههای اخیر بارها مشاهده شده که مواضع واشنگتن درباره مذاکرات و نوع تعامل با تهران دچار تغییرات متناقض شده است؛ یک روز از مذاکره و دیپلماسی سخن گفته میشود و روز دیگر بحث فشار بیشتر، فردای همان زمان حمله نظامی میکرد و بعد تحریمهای تازه مطرح میشود. همین رفتارهای متغیر باعث شده بسیاری در داخل ایران نسبت به جدیت و صداقت طرف مقابل تردید داشته باشند. یکی از مشکلات اساسی این است که بخشی از جریان سیاسی حاکم در واشنگتن و تلآویو اساسا نگاه امنیتی و تقابلی به ایران دارد و همین موضوع اجازه شکلگیری یک توافق پایدار و متوازن را نمیدهد. وقتی طرف مقابل هر روز شروط تازهای مطرح میکند یا مواضع خود را تغییر میدهد، طبیعی است که امکان اعتمادسازی کاهش پیدا کند. در چنین فضایی، حتی اگر مذاکراتی هم شکل بگیرد، تضمینی برای دوام و اجرای واقعی توافق وجود نخواهد داشت.
*تجربه سالهای گذشته نیز این بیاعتمادی را تشدید کرده است. خروج امریکا از توافقات قبلی، تشدید تحریمها و در نهایت ورود به درگیری نظامی مستقیم با ایران، این ذهنیت را در داخل کشور تقویت کرده که بخشی از ساختار قدرت در امریکا اساسا به دنبال مدیریت بحران نیست، بلکه از تداوم تنش به عنوان ابزار فشار استفاده میکند. به همین دلیل، بسیاری معتقدند نباید نسبت به نتیجه مذاکرات خوشبینی افراطی ایجاد کرد یا جامعه را با وعدههای غیرواقعی مواجه ساخت.
