به گزارش خبرنگار اطلاعات، دکتر محمدمهدی فرقانی، استاد دانشگاه و پیشکسوت عرصه ارتباطات در ابتدای این رویداد اظهار کرد: روزنامه اطلاعات در دوران مرحوم دعایی در بسیاری موارد خط‌شکن بود؛ مثلا در سال‌های خیلی دور درباره ضرورت مذاکره با آمریکا مطلب نوشت. نظریات سعیدی سیرجانی را چاپ کرد. در عین حال از معدود مدیران رسانه‌ای بود که اخلاق را بر پیروزی سیاسی مقدم می‌دانست و حاضر نبود به هر قیمتی در دوئل سیاسی پیروز شود. از سوی دیگر، چنان روزنامه را مبتنی بر اعتماد و اعتدال مدیریت می‌کرد که فضای کاری برای همکارانش همچون خانه دومشان مطلوب باشد. 

وی همچنین درباره ۱۰۰ سالگی روزنامه اطلاعات در سال جاری گفت: این اتفاق بزرگی برای یک روزنامه است؛ آن هم ‌در ایران که روزنامه‌ها جوانمرگ می‌شوند . صد سالگی یعنی دوام آوردن در فراز و فرودهای زمانه و این رویداد باید در سطح ملی برجسته شود.

این استاد ارتباطات تأکید کرد: دعایی را می‌توان نقطه اتصال یا اعتدال میان گروه‌های مختلف و الگویی برای روزنامه‌نگاران آینده از یک مدیر رسانه‌ای اخلاق‌مدار، فروتن، اهل مدارا و سعه‌صدر دانست؛ الگویی که در آن حفظ روابط انسانی و سرمایه اجتماعی هم‌عرض موفقیت حرفه‌ای تلقی می‌شود. اگر ما چند تا آقای دعائی در مدیریت کشور داشتیم، اوضاعمان خیلی بهتر بود.

دعایی نماد اخلاق رسانه‌ای بود

در ادامه مراسم، دکتر محمدرضا نوروزپور، معاون امور رسانه‌ای و تبلیغات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ضمن آرزوی آرامش، ثبات و امنیت برای همه جهانیان درباره مرحوم دعائی گفت: آن شخصیت برجسته، اهل حلم، صبر و اعتدال و یار دیرین امام و رهبری، تمامی زندگی خود را وقف مجاهدت و خدمت به مردم کرده بود. برای همین باید از خود پرسید چگونه می‌توان یاد و راه شخصیت‌هایی چون مرحوم دعائی را در نسل امروز زنده نگه داشت؟ نسلی که در فضای آکنده از اتاق‌های پژواک، فیلترهای رسانه‌ای و عملیات‌های گسترده روانی، تحت تأثیر ادراکات جمعی قرار دارد، بیش از هر زمان دیگری به «اخلاق در رسانه» نیازمند است.

وی افزود: وقتی از اخلاق رسانه‌ای سخن می‌گوییم، برخی تردید می‌کنند که آیا در دنیای رقابت و جذب مخاطب، می‌توان اخلاق را در اولویت قرار داد؟ پاسخ این پرسش را می‌توان در سیره و رفتار مرحوم دعائی یافت. او در عین موفقیت رسانه‌ای، پایبند به اصول اخلاقی بود. بر همین اساس، نخستین اصل در اخلاق رسانه راستی‌آزمایی است، دوم، حفظ حیثیت و حرمت انسان‌ها و سوم، مسئولیت‌پذیری در قبال جامعه است. در نهایت، رسانه باید پرهیز از سیاسی‌کاری‌های افراطی را مد نظر قرار دهد. رسانه نباید نسبت به پیامدهای اقدامات خود بی‌تفاوت باشد و امنیت روانی جامعه را قربانی رقابت‌های جناحی کند.

نوروزپور همچنین اعلام کرد: مرحوم دعائی نمونه‌ای روشن از رعایت این اصول بود و در همین راستا، مؤسسه اطلاعات، تأسیس «جایزه اخلاق رسانه‌ای» را به نام مرحوم دعائی پیشنهاد داده‌است که ما نیز از این ابتکار استقبال و حمایت می‌کنیم تا روزنامه‌نگاران جوان با شخصیت، منش و سیره این بزرگوار بیشتر آشنا شوند و رسانه کشور به سمت آرامش، اعتماد و اخلاق‌مداری حرکت کند.

روایت دختر مرحوم دعائی از پدری بی‌تکلف و گره‌گشا

سیده زینب دعایی، فرزند مرحوم دعایی نیز در این برنامه بیان کرد: پدر برای من مثل خورشیدی بود که وقتی حضور داشت متوجهش نبودم و بعد از خاموش شدنش فهمیدم چه گوهری را از دست داده‌ام.

وی افزود: پدر با اینکه مشغله‌های فراوانی داشت و ۲۲سال نماینده مجلس و ۴۲سال مسئول روزنامه بود، اما همچنان به خانواده خیلی اهمیت می‌داد، در خانه شوخ‌طبع بود و با احترام درباره ما حرف می‌زد. مثلا در رضایت‌نامه‌های مدرسه می‌نوشت «رضایت دارم نورچشمی زینب خانم به اردو برود.» حتی من و خواهرم هرگز احساس نکردیم پدر بین ما و برادرها فرق می‌گذارد.از همه مهم‌تر این که هیچ وقت آزادی‌های فردی را به بهانه‌های شرعی از ما نگرفت. ما آزاد بودیم شب‌ها در خیابان‌های اطراف منزل دوچرخه سواری کنیم. مادرم را همیشه عزیز و علویه صدا می‌کرد، چون سادات بود.

دعایی ادامه داد: در اتاقش باز بود، منشی نداشت و خودش شخصا تلفن را جواب می‌داد. بی‌تکلف بود. برای همه سنگ صبور بود، تا حدی که بعد از مرگش اقوام خیلی دور زنگ زدند و به ما گفتند که هر هفته با ما تماس می‌گرفت و اگر مشکلی داشتیم، خودش شخصا در صدد رفع آن برمی‌آمد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: پدر خود را مدیون تربیت مادرش می‌دانست و اصلا نقش بازی نمی‌کرد، چون بااخلاق تربیت شده بود.

تجلی اخلاق نبوی در مدیریت و خدمت به مردم

حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالرضا ایزدپناه؛ نماینده ولی فقیه و سرپرست روزنامه اطلاعات نیز در این رویداد اظهار کرد: در این مجلس، خانواده آقای دعائی باید به ما خوش‌آمد بگویند چون اینجا متعلق به آنهاست. من در مدرسه نواب، طلبه مبتدی بودم که گفتند آقایی به نام دعائی، رادیوی روحانیت مبارز راه انداخته‌است. من با شوق رادیو خریدم و شب‌ها به برنامه او گوش می‌کردم. آن زمان بسیاری از فضلای مبارز و طلاب جوانی که منبر می‌رفتند، رادیو روحانیت را گوش می‌کردند و از اطلاعاتی که به‌دست می‌آوردند، شب بعد در منبرهایشان استفاده می‌کردند. پس دو نکته درباره آقای دعائی باید گفت؛ یکی شجاعت در بیان حقایق زیرا در آن‌روزگار، خفقان نظام شاهنشاهی را رسوا می‌کرد و نقش زیادی در سرنگونی رژیم پهلوی داشت. دوم؛ شجاعت در حمایت از اشخاص خاص و پذیرش اشتباه؛ زیرا ممکن بود برای خودش هم پیامد سیاسی داشته باشد.

وی ادامه داد: من وقتی به مؤسسه اطلاعات آمدم، دیدم با اینکه روزنامه‌نگاری یک کار سخت و پر دردسر است، ولی کارکنان در تمامی بخش‌ها همه مدح دعائی را می‌گویند. او تجلی اخلاق نبوی بود. امام صادق (ع) می‌فرمایند مکارم اخلاق خدمت به مردم است و دعائی از هیچ خدمتی به مردم فروگذار نکرد. من وقتی کارم سخت می‌شود برای او نماز می‌خوانم و به روحش متوسل می‌شوم تا مشکل گشوده شود.