روایت آنچه که در یک قرن اخیر بر این روزنامه گذشته، ماجرای پر فراز و فرودی است که بیان آن در یک یادداشت و یک مراسم گرامیداشت نمیگنجد، آن هم برای جامعهای که یکی از مهمترین ویژگیهایش فراموشی و کوتاه مدت بودن است.
روزنامه اطلاعات که نخستین شماره آن در ۱۹ تیر ۱۳۰۵ به مدیر مسئولی زنده یاد عباس مسعودی، همزمان با شکلگیری اولین مجلس شورای ملی و آخرین شماره قرن گذشته آن روز پنجشنبه ـ ۱۸ تیرماه جاری ـ با پوشش اخبار تشییع تاریخی رهبر شهید ایران منتشر شد، روایتگر مجموعهای از اتفاقات بزرگ و کوچک این یکصد سال بوده است. آن هم در مقاطعی که دسترسیهای رسانهای امروز هرگز برای نسلهای پیشین قابل تصور نبود و روزنامه نقشی متفاوت از امروز در اطلاع رسانی و آگاهی بخشی به افکار عمومی ایفا میکرد.
امروز آغاز قرن جدید حیات این رسانه دیرپا و «نماد مطبوعاتی کشور» است. از مدتی قبل ستاد بزرگداشت صدسالگی روزنامه اطلاعات با حضور صاحبنظران و پیشکسوتان عرصه مطبوعات کار خود را آغاز کرد و طبق برنامهریزی قبلی بنا بود در اولین روز ورود به سده دوم روزنامه، آیین این اتفاق بزرگ را با مجموعهای از برنامهها برگزار کنیم، اما در آخرین جلسه شورای سیاستگذاری و پس از اطلاع از آیین بدرقه و تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی و ملاحظات مترتب بر آن، تصمیم بر این شد تا برگزاری مراسم رسمی به زمانی نه چندان دور و در آیندهای نزدیک با رونمایی از تمبر یادبود صدسالگی «اطلاعات» و ثبت ملی اولین نسخه این روزنامه موکول شود.
در این میان «سالنامه قرن» اطلاعات با مروری بر ۲۵۰ تیتر خبر برگرفته از شمارههای روزنامه اطلاعات در یکصدسال گذشته و ۵۰ واقعه مهم قرن به تازگی منتشر شد، همچنان که صفحه صد سالگی روزنامه از مدتی قبل به صورت مستمر در روزهای پنجشنبه میهمان خوانندگان گرامی است و تا پایان سال ادامه خواهد یافت.
انتشار کتاب قرن اطلاعات و کتابها و ویژهنامههای دیگر به همراه تولیدات هنری همچون ساخت مستند و قطعه موسیقی از دیگر اقدامات بزرگداشت صدسالگی روزنامه است که در زمان مقتضی به اطلاع مخاطبان محترم خواهد رسید. با گرامی داشت یاد همه دستاندرکاران روزنامه اطلاعات از بدو تأسیس تا کنون، به ویژه «عباس مسعودی» پایهگذار روزنامه و مدیرمسئول آن در طول حدود پنج دهه و مرحوم سیدمحمود دعایی که سکانداری روزنامه در بیش از چهار دهه از عمر این رسانه در دوران انقلاب بر عهده او بود و با تلاشی طاقتفرسا چراغ روزنامه را روشن نگاه داشت و تلاشهای صادقانه دکتر سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی که پس از فقدان مرحوم دعایی مدیریت روزنامه را از خرداد ۱۴۰۱ تا خرداد ۱۴۰۴ برعهده داشت و ایده اولیه ستاد صدسالگی، ابتکار ایشان بود، اکنون در شروع عصر جدید، روزنامه اطلاعات، ضمن حفظ اصول همیشگی روزنامه، یعنی اخلاق مداری، میانهروی و پرهیز از ورود به اختلافات جناحی، خود را نیازمند نوآوری و مواجهه درست با واقعیتهای عرصه رسانه در جهان امروز میداند.
رویکرد حجتالاسلام والمسلمین «عبدالرضا ایزدپناه» سرپرست محترم موسسه در دوره جدید که با حکم رهبر شهید انقلاب این امانت سنگین از خرداد ماه ۱۴۰۴ و اندکی پیش از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه به ایشان سپرده شد، گواهی روشن بر این ادعاست و تلاش برای تبیین گفتمانهای نوین روزنامه که بتواند از یک سو صدای اقشار مختلف جامعه را به گوش دستاندرکاران و مسئولین برساند و از سوی دیگر افقی روشن برای فردای ایران ترسیم کند، از این پس در همه روزنامه به ویژه صفحات «مردم» و «ایران» بروز و ظهور بیشتری خواهد داشت.
صد ساله شدن «اطلاعات» مؤید این نکته است که عمر رسانه کاغذی پایان نیافته است. با این حال، غلبه فضای مجازی بر رویههای مرسوم زیست اجتماعی ما را به این واقعیت سوق میدهد که باید همپای نسخه کاغذی، در فضای برخط نیز ارتباط خود با مخاطبانمان را تقویت کنیم. به ویژه که ظهور پدیده هوش مصنوعی که در آینده همه فضاهای تعاملی را دگرگون خواهد کرد و رسانه نیز از این تحول مصون نخواهد ماند.
امیدواریم در عصر جدید اطلاعات که از امروز آغاز میشود، همچنان که به فناوریهای روز رسانه مجهز میشویم، به اصول اخلاقی و حرفهای این روزنامه پایبند بمانیم و این میراث یکصد ساله را به درستی نگاهداری و به نسلهای بعدی بسپاریم.
• دبیر ستاد صد سالگی روزنامه اطلاعات