به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از لایو ساینس، در خانههایی که چند گربه در آن زندگی میکنند، دیدن لیسیدن گربهای توسط گربه دیگر امری عادی است. بیشتر افراد این رفتار گربه ها را نشانهای از دوستی میدانند.
اما آیا واقعاً اینطور است؟ آیا دلایل پنهان و پیچیدهتری برای لیسیدن گربهها توسط یکدیگر وجود دارد؟
در حالی که تحقیقات در مورد لیسیدن گربهها توسط یکدیگر هنوز نیز ادامه دارد، دانشمندان توضیحات مختلفی را برای لیسیدن گربهها توسط یکدیگر ارائه دادهاند؛ از جمله برخی دلایل اجتماعی و برخی دلایل عملیتر.
پیوند اجتماعی یا تنش اجتماعی؟
دیدگاه تاریخی، بر اساس مشاهدات مربوط به گروه هایی از گربههای آزاد، این بود که نظافت گربهها نشانه محبت است و به گربهها کمک میکند تا با سایر گربهها در گروه اجتماعی خود پیوند برقرار کرده و آن را حفظ کنند، شاید با ایجاد بوی مشترک گروهی.
اما مطالعهای در سال ۱۹۹۸ روی ۲۵ گربه که در یک محفظه سرپوشیده با هم زندگی میکردند، این نظریه را خدشهدار کرد. این مطالعه نشان داد که رفتار پرخاشگرانه در حدود ۳۵ درصد از رفتارهای نظافت گربهها مشاهده میشود که نشان میدهد نظافت گربهها ممکن است مربوط به دوستی نباشد. در عوض، نویسندگان پیشنهاد کردند که این کار ممکن است به آرام کردن یک موقعیت پرتنش در یک فضای محدود کمک کند؛ جایی که یک دعوای واقعی بسیار خطرناک خواهد بود.
برای بررسی این موضوع، «مورگان ون بل»، دانشمند رفتارشناسی گربه در دانشگاه گنت بلژیک و همکارانش ویدیوهای مربوط به نظافت گربهها را از ۵۳ خانه با دو گربه تجزیه و تحلیل کردند. آنها به این نتیجه رسیدند که نظافت گربهها بسته به موقعیت، ممکن است کارکردهای اجتماعی متفاوتی داشته باشد.
این تیم متوجه شد که گربهها گاهی اوقات در حالی که دور هم جمع میشدند و حالتهای بدن یکدیگر را تقلید میکردند، یکدیگر را لیس میزدند. محققان پیشنهاد کردند که در این لحظات، نظافت گربهها احتمالاً به تقویت پیوندهای اجتماعی کمک میکند.
ون بل گفت که بیشتر لیس زدن به سمت گوشها بود. این ممکن است به گربهها کمک کند تا آرام شوند زیرا پوست گوشها سرشار از پایانههای عصبی حسی است. نظافت گربهها در حیوانات دیگر نیز اثر آرامشبخشی ایجاد میکند. به عنوان مثال، در اسبها ضربان قلب را کاهش میدهد و باعث آزاد شدن هورمونهای احساس خوب در میمونها میشود.
آنها همچنین خاطرنشان کردند که نظافت گربهها گاهی منجر به کشتی گرفتن دوستانه میشود که در آن گربهها با پاهای جلوی خود یکدیگر را میگیرند و به این طرف و آن طرف میغلتند. این نشان میدهد که نظافت گربهها ممکن است به عنوان علامتی برای شروع بازی باشد.
با این حال، در موقعیتهای دیگر، محققان متوجه شدند که نظافت گربهها با رفتارهایی مرتبط با درگیری، مانند چرخاندن گوشها به عقب، پنجه زدن و گاز گرفتن همراه است. در این موارد، یک گربه روی گربه دیگر میایستاد یا خم میشد و هر دو گربه علائم ظریفی از استرس مانند لیسیدن لب، تکان دادن سر یا خاراندن خود را نشان میدادند.
بر اساس این مشاهدات، تیم ون بل فکر میکند که نظافت گربهها ممکن است یک "علامت دلجویی" در لحظات پراسترس باشد که میتواند منجر به درگیری یا آسیب شود؛ به عنوان مثال، زمانی که یک گربه میخواهد جای خوابی را که قبلاً توسط گربه دیگری اشغال شده است، تصاحب کند. آنها فکر میکنند که لیسیدن ممکن است به آرام کردن اوضاع کمک کند و از تبدیل شدن یک نزاع به یک دعوای واقعی جلوگیری کند. رفتار مشابهی در میرکتها دیده شده است؛ جایی که افراد زیردست، گربههای مسلط را برای آرام کردن آنها نظافت میکنند.
به گفته محققان، از آنجایی که این لیسیدن اغلب گردن را هدف قرار می دهد، همان ناحیه ای که گربه ها در هنگام دعوا گاز می گیرند، ممکن است نشان دهنده یک تهدید تهاجمی ظریف باشد.
بهداشت و نظافت
ون بل و همکارانش فکر میکنند که فراتر از ارسال سیگنالهای اجتماعی، آرایش کردن ممکن است به بهداشت کمک کند. از این گذشته، ا اغلب به سمت سر و گردن هدف قرار می گیرد؛ مناطقی که کمترین دسترسی را برای خود گربه در هنگام نظافت دارند. تصور می شود آلوگرومینگ (لیسیدن همدیگر) در سایر گونه ها نیز عملکرد بهداشتی دارد. به عنوان مثال، مورچهها با نظافت بیشتر افراد مبتلا به این بیماری به بهداشت سطح کلنی میرسند و نخستیها نظافت خود را روی قسمتهایی از بدن متمرکز میکنند که گیرنده به راحتی نمیتواند به آنها دسترسی پیدا کند. با این حال، وقتی صحبت از گربه ها می شود، تحقیقات بیشتری مورد نیاز است. مطالعه ون بل انگل ها، عفونت ها یا تمیزی پوست را اندازه گیری نکرد تا ببیند آیا چنین نظافتی واقعا کثیفی یا حشرات را کاهش می دهد یا خیر.
دکتر «تری کورتیس»، یک رفتارشناس دامپزشکی که بررسی کرده است که چگونه اغلب اوقات آرایش صورت می گیرد، همچنین فکر می کند گربه ها ممکن است به دلایل بهداشتی یکدیگر را اصلاح کنند. او از خود میپرسد که آیا گربههای وحشی که احتمالاً ککهای بیشتری نسبت به گربههای خانگی حمل میکنند، ممکن است الگوی آرایش متفاوتی داشته باشند.
کرتیس گفت: "توضیحات ارائه شده توسط ون بل و همکارانش منطقی است اما قطعی نیست. از آنجا که عوامل زیادی میتوانند رفتار یک گربه را شکل دهند، او شک دارد که محققان هرگز بتوانند با اطمینان واقعی بگویند که چرا یک گربه گربه دیگر را تیمار میکند."
کرتیس پس از ۲۵ سال کار به عنوان رفتارشناس دامپزشکی، به این نتیجه رسیده است که اغلب درک آنچه در ذهن گربه میگذرد غیرممکن است.
او گفت: "تبریک میگویم، شما یک گربه دارید. بگذارید معما شروع شود."