کاهش نسبت پشتیبانی در صندوق‌های بازنشستگی، ادامه حیات اغلب این صندوق‌ها را به خطر انداخته است.

به گفته کارشناسان، اگرچه تعداد بیمه‌شدگان اصلی سازمان تأمین اجتماعی تا تیرماه ۱۴۰۳ افزایش یافته، اما نسبت پشتیبانی کاهش یافته است. این کاهش عمدتاً به دلیل افزایش تعداد بازنشستگان است و به عنوان یک هشدار جدی باید در نظر گرفته شود.
بررسی علل‌ ناترازی صندوقهای بازنشستگی در دویست و بیست و سومین نشست علمـی-تخصّصـی مرکز پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری با هشدار تمامی کارشناسان نسبت به آینده روند کاهش نسبت پشتیبانی همراه بود.
 به گزارش فارس، صابـر شیبانی پژوهشگر تأمین اجتماعی و عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی در این نشست تخصصی ضمن اشاره به اهمیت بحران فعلی گفت: این شرایط می‌تواند فرصتی برای آغاز مداخلات موثر در احیای عملکرد صندوق‌های بازنشستگی باشد.
شیبانی چهار گروه ذینفع اصلی نظام بازنشستگی را شامل بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران، کارآفرینان و کارفرمایان، خود صندوق‌ها و دولت به عنوان رگولاتور معرفی‌کرد و افزود: عواملی مثل تضمین امنیت درآمد بیمه‌شدگان، نقش کلیدی کارفرمایان در حفظ پایداری صندوق‌ها، عملکرد پایدار صندوق‌ها و نظارت موثر دولت برای اصلاح و احیای صندوق‌ها از عناصر اصلی تاب‌آوری نهادی صندوق‌های بازنشستگی هستند. 
وی بر ضرورت مدیریت منابع و مصارف بر اساس محاسبات بیمه‌ای و حمایت دولت به عنوان ضامن نهایی تأکید کرد. در ادامه نشست علی حیدری پژوهشگر نظام‌های تأمین اجتماعی، مشاور عالی سازمان تأمین اجتماعی و رئیس گروه رفاه و تأمین اجتماعی مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: صندوق‌های بازنشستگی یکی از ابرچالش‌های کشور حتی پیش از جنگ ۱۲ روزه بوده‌اند. تورم مزمن نیم‌قرن اخیر، تحریم‌ها و شرایط پساجنگ (تعلیق و بلاتکلیفی) بر تعادل منابع و مصارف، ورودی‌ها و خروجی‌های صندوق های بازنشستگی تاثیر گذاشته  و باعث شده گروه‌های آسیب‌پذیر مانند بازنشستگان (با درآمد ثابت، سن بالا و نیاز بیشتر به خدمات درمانی) بیشتر تحت تاثیر قرار گیرند.
حیدری ادامه داد: طبق قانون اساسی و قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی، دولت مکلف است تا همه مردم را در برابر پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و طبیعی محافظت کند.  به همین دلیل تمامی طرح ها و برنامـه های کلان کشور باید «پیوست تامین اجتماعی» داشته باشند.
حیدری گفت: کاهش ورودی‌ منابع جدید به صندوق های بازنشستگی به دلیل تعلیق یا کاهش فعالیت بنگاه‌های اقتصادی و خروج سرمایه در کنار افزایش خروجی‌ها شامل بیکاری، ازکارافتادگی، فوت و تقاضای بازنشستگی و کاهش ارزش ذخایر بیمه‌ای از جمله چالش‌های جدی صندوق‌هاست.
به گفته وی در شرایط فعلی تقویت تاب‌آوری نهادی صندوق‌ها نیازمند اقدام‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت است. در کوتاه‌مدت، ترمیم مستمری‌ها، افزایش کمک‌های غیرنقدی، اعطای تسهیلات ارزان‌قیمت، ارائه پوشش بیمه درمانی مازاد بر پایه و اعطای اعتبار خرید با تضمین دولت می‌تواند فشار بحران را کاهش دهد. در بلندمدت نیز طراحی و استقرار نظام چندلایه تامین‌اجتماعی شامل لایه‌های امدادی، حمایتی و بیمه‌ای، ارائه پوشش‌های بیمه‌مضاعف‌ومراقبت‌های‌بلندمدت‌و بهره‌گیری از دارایی‌های منقول و غیرمنقول راکد، از جمله راهکارهای کلیدی برای تقویت تاب‌آوری صندوق‌ها محسوب می‌شود.
محمدرضا مالکی پژوهشگر منابع انسانی و نظام‌های بازنشستگی و عضو مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی هم در این نشست گفت: اگرچه تعداد بیمه‌شدگان اصلی سازمان تأمین اجتماعی تا تیر ۱۴۰۳ افزایش یافته، اما نسبت پشتیبانی کاهش یافته است. این کاهش عمدتاً به دلیل افزایش تعداد بازنشستگان است و به عنوان یک هشدار جدی باید درنظر گرفته شود.
وی با اشاره به بحران‌های اقتصادی که نهادهای اجتماعی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، افزود: طی سال‌های اخیر، به دلیل کسری تراز بودجه و کمبود منابع مالی، بسیاری از سیاست‌های حمایتی دولت کاهش یافته است.به‌عنوان مثال، دولت در حوزه آموزش و پرورش نقش خود را محدود کرده و جامعه خود این خدمات را تأمین می‌کند. این موضوع باعث کاهش قدرت خرید مردم شده و در نتیجه فشار بر صندوق‌های بازنشستگی افزایش می‌یابد، زیرا برای جبران کاهش درآمد بازنشستگان و حقوق‌بگیران، صندوق‌ها وارد چرخه کسری بودجه می‌شوند.