اطلاعات نوشت: حدود ۲۰ روز از قطع اینترنت جهانی و از دست رفتن ارتباطات تجاری و علمی داخلی و خارجی در ایران میگذرد. به گفته وزیر ارتباطات دولت چهاردهم «در این ایام، روزانه ۵ هزار میلیارد تومان خسارت اقتصادی به کشور وارد شدهاست.»
قطعی اینترنت در ایران، باعث توقف ارسال میلیونها ایمیل روزانه و عدم امکان برگزاری جلسات مجازی و نظارت بر بازار جهانی شدهاست. وزارتخانه های آموزشی و پژوهشگاه های علمی نیز همچون سایر بخش ها اکنون، امکان برخورداری از اینترنت جهانی را ندارند و به محدودیت ها و دشواری های جدی در این زمینه دچار هستند.
سرپرست معاونت پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در گفتگو با اطلاعات درباره وضعیت این وزارتخانه اظهار کرد:IP استادان و دانشجویان، هنوز باز نیست. از طرق مختلف برای باز شدن دسترسیها مکاتبه شده و معاونت آموزشی نیز پیگیر است.
دکتر سیدمهدی ابطحی افزود: فعالیتهای نشریات علمی بهدلیل عدم امکان پیگیری مراحل پذیرش نهایی مقالات دانشجویان تحصیلات تکمیلی، متوقف شدهاست و امور پژوهشی نیز بهدلیل عدم دسترسی به پایگاههای علمی، تعطیل ماندهاند.
وی، درباره میزان خسارات مادی و هزینههای ریالی تحمیل شده به کشور در اثر رکود در حوزه علم و پژوهش، اطلاعات و آماری ارائه نکرد.
رئیس پژوهشکده ارتباطات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات نیز اظهار کرد: این نهاد هیچگونه دسترسی به اینترنت جهانی ندارد، حال آن که همه کارهای این مرکز، از مطالعه و رصد و بازنمایی اخبار گرفته تا ارتباطات بینالمللی و ... وابسته به اینترنت است و این محدودیت طولانی و گسترده، عملا زندگی حرفهای و حتی شخصی همه را مختل کردهاست.
دکتر حسین حسنی افزود: وضعیت بهگونهای است که در این مدت یکی از نهادهای زیرمجموعه میخواست سندی را برای ما بفرستد تا درباره آن نظر بدهیم. از آنجا که راههای اینترنتی بسته بود، نسخه کاغذی سند را با پیک ارسال کرد.
وی یادآور شد: اکنون همه کارهای تحقیقاتی و پژوهشی ما متوقف شدهاند و حتی تکمیل و تحویل قراردادها و تسویه حسابها به حالت تعلیق درآمدهاست. با این حال نمیتوان دقیق گفت که خسارت مادی این اتفاق چهقدر است ولی تأثیرات فزایندهای دارد که در درازمدت مشخص میشود.
به اعتقاد رئیس پژوهشکده ارتباطات؛ کسانی که اینترنت را قطع میکنند، بیش از هرکس دیگری از ابعاد ضررهای مادی و معنوی این انسداد آگاهند؛ اما بهجای فکر کردن به سناریوهای جایگزین، آسانترین راه را که همانا قطع ارتباط است انتخاب کردهاند.
دکتر مصطفی اسدزاده مدیر روابط عمومی پژوهشکده ارتباطات این پژوهشگاه نیز با اشاره به گزارش تحلیلی مرکز رصد فرهنگی کشور با عنوان «جنگ روایتها و بازنمایی بحران» گفت: به استناد این گزارش که به تحلیل آرایش رسانهای و پویاییهای گفتمانی در خلال جنگ دوازدهروزه ایران و اسرائیل (۲۳خرداد تا ۴تیر ۱۴۰۴) میپردازد، در زمان انسداد اینترنت، جامعه در وضعیتی از «بحران شناختی» قرار میگیرد. یعنی این محدودیت، سبب شکلگیری دو زیستبوم رسانهای مجزا میشود:
۱. اکوسیستم داخلی شامل رسانه ملی و پلتفرمهای بومی
۲. اکوسیستم برونمرزی شامل رسانههای فارسیزبان خارج از کشور.
بدیهی است تقابل میان این دو فضا و انتشار گسترده اطلاعات نادرست، جامعه را در وضعیتی از «بحران شناختی» قرار میدهد.
با پیگیریهای بیشتر روزنامه اطلاعات، رؤسای چند پژوهشگاهحاضر نشدند درباره این موضوع صحبت کنند و ماجرا را چنان امنیتی تلقی کردند که از هر نوع اظهار نظر دراین باره سر باز زدند و برخی دیگر، وعده مصاحبه در فرصت مناسب را دادند.
عدهای نیز با ناامیدی گفتند: گیریم که صدای ما را به مسئولان برسانید؛ مگر گوش شنوا و ارادهای هست؟ مگر رسانه، قدرتی در این زمینه دارد و میتواند تغییری در نظر نهادهای امنیتی ایجاد کند؟
در این شرایط ارسال پرسشها و دریافت پاسخ از مسئولان از طریق اینترنت، بسیار زمانبر و مشکل است و نشان میدهد اینترنت ملی پاسخگوی نیازهای جامعه نیست، حال آن که شورای عالی فضای مجازی از اوایل دهه ۹۰، متولی ایجاد اینترنت داخلی و ایجاد زیرساختهای لازم بود و اهدافی نیز برای خود تعریف کرد.
در نهایت سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی عصر دیروز در جمع خبرنگاران، در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت اینترنت توضیح داد: نگاه دولت، شخص رئیسجمهوری و مجموعه ارکان دولت این است که در زندگی امروز، اینترنت یک تجمل یا موضوع حاشیهای نیست، بلکه یک ضرورت است؛ چه در حوزه اقتصادی و چه در حوزه اجتماعی و فرهنگی. بنابراین با وجود درک شرایط خاص امنیتی کشور، نگاه دولت و نظام حکمرانی این است که هرچه سریعتر محدودیتها رفع شوند و شرایط به حالت قبل بازگردد .
