اظهارات دونالد ترامپ، که در ابتدا با ادبیات «پیروزی قاطع» و «حذف کامل تهدید ایران» آغاز شد، در کمتر از یک ماه به مجموعه‌ای از اعترافات، عقب‌نشینی‌ها و تناقضات آشکار تبدیل شد؛ تناقضاتی که نه‌تنها یک خطای رسانه‌ای نیست، بلکه نشانه‌ای روشن از برتری میدانی و تحمیل واقعیت توسط ایران است.

روایت اول: «نابودی کامل» که پوچ از آب درآمد

در ۱ مارس ۲۰۲۶ (۱۰ اسفند ۱۴۰۴)، دونالد ترامپ در اظهاراتی که به‌سرعت توسط رسانه‌هایی مانند رویترز، فاکس‌نیوز و العربیه بازتاب یافت، اعلام کرد «ما نیروی دریایی ایران را از بین بردیم؛ آن‌ها دیگر چیزی ندارند». در ۱۰ مارس (۱۹ اسفند) دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا در گفت‌وگو با خبرنگاران مدعی شد «نیروهای ایالات متحده در ۱۰ روز نخست جنگ، بیش از ۵۰ شناور حکومت ایران را نابود و یک ناو پهپادبر را غرق کرده‌اند» و در ادامه، در ۱۴ مارس (۲۳ اسفند)، این ادعا به اوج خود رسید و ترامپ صراحتا گفت «۱۰۰ درصد توان نظامی آن‌ها از بین رفته است»؛ عبارتی که در رسانه‌هایی مانند ان‌بی‌سی و آکسیوس به‌عنوان نشانه «اعلام پیروزی کامل» بازتاب داده شد.

با این حال، همین روایت در همان مقطع دچار تزلزل شد، چرا که ترامپ در همان روز ۱۴ مارس در ادامه سخنانش اذعان کرد «البته آن‌ها هنوز می‌توانند موشک یا پهپاد بفرستند»! اشارات بعدی او هم عملا به این معناست که توان عملیاتی ایران نه‌تنها از بین نرفته، بلکه قابلیت اجرای حملات پیچیده و هماهنگ را حفظ کرده است.

روایت دوم: تحقیر آمریکا در خلیج فارس؛ از «قول اسکورت نفتکش‌ها» تا «فرار از منطقه»

در ۱۶ مارس ۲۰۲۶ (۲۵ اسفند ۱۴۰۴)، ترامپ در موضعی که از سوی رسانه‌هایی مانند ان‌بی‌سی و فاکس‌نیوز پوشش داده شد، اعلام کرد «ما نفتکش‌ها را اسکورت می‌کنیم، اگر لازم باشد همه آن‌ها را از تنگه عبور می‌دهیم.» این اظهارنظر در چارچوب نمایش قدرت آمریکا و ادعای کنترل عملیاتی تنگه هرمز مطرح شد.

اما تنها چند روز بعد، در فاصله ۲۱ تا ۲۳ مارس (۱ تا ۳ فروردین ۱۴۰۵)، همین موضع در پیام‌های منتشرشده در تروث‌سوشال دچار چرخش شد. ترامپ نوشت: «ایالات متحده دیگر مسئولیت حفاظت از عبور کشتی‌ها در تنگه هرمز را بر عهده نمی‌گیرد، زیرا امنیت این مسیر برای دیگر کشورها اهمیت بیشتری دارد.»

این تغییر موضع که توسط رسانه‌هایی مانند آکسیوس و گاردین نیز بازتاب یافت، به‌وضوح نشان‌دهنده فاصله گرفتن از تعهد قبلی است. تناقض میان «اسکورت کامل» و «عدم حضور»، بیانگر آن است که هزینه‌های عملیاتی و سطح تهدید، آمریکا را از نقش اعلامی خود عقب رانده است.

روایت سوم: از ادعای کنترل کامل بر تنگه هرمز تا طرح «مدیریت مشترک»

در روزهای ابتدایی جنگ، ترامپ در اظهارات متعدد خود که در رسانه‌هایی مانند فاکس‌نیوز و رویترز بازتاب داشت تلویحا از عقب‌نشینی ایران و تسلط آمریکا بر تنگه سخن می‌گفت و تاکید می‌کرد که این گذرگاه «به‌زودی کاملا امن و در اختیار ما خواهد بود.»

با این حال، در ۲۳ مارس ۲۰۲۶ (۳ فروردین ۱۴۰۵)، او در اظهارنظری که بازتاب گسترده‌ای در بلومبرگ و سی‌ان‌ان داشت، گفت «به طور مشترک کنترل خواهد شد. شاید [توسط] من. من و آیت‌الله، هر کسی که آیت‌الله باشد»؛ این جمله، که در ظاهر لحنی غیررسمی دارد، در واقع یک چرخش راهبردی را نشان می‌دهد. فاصله میان «کنترل کامل» و «اداره مشترک»، به معنای عبور از ادعای برتری یک‌جانبه به پذیرش ضمنی نقش تعیین‌کننده ایران است. این تناقض، یکی از روشن‌ترین نشانه‌های شکست در تثبیت روایت اولیه محسوب می‌شود.

روایت چهارم: درخواست کمک از ناتو و بازتاب یک ناکامی دیپلماتیک

در ۱۴ مارس ۲۰۲۶ (۲۳ اسفند ۱۴۰۴)، ترامپ در موضعی که توسط رویترز و گاردین پوشش داده شد، اعلام کرد «کشورهای ناتو باید کشتی‌هایشان را بفرستند؛ همه از این تنگه استفاده می‌کنند.» این درخواست، تلاشی برای بین‌المللی‌سازی بحران و تقسیم هزینه‌های حضور در تنگه هرمز بود.

اما تنها سه روز بعد، در ۱۷ مارس (۲۶ اسفند)، پس از عدم همراهی مؤثر متحدان، او در پیامی در تروث‌سوشال نوشت «من از ناتو خیلی ناامیدم چون این یک آزمون برای ناتو بود»؛ این تغییر موضع که در دیگر رسانه‌های جهان نیز بازتاب یافت، نشان‌دهنده یک الگوی آشنا در رفتار سیاسی است: درخواست کمک، عدم دریافت پاسخ، و سپس انکار اصل نیاز. تناقض میان این دو موضع، بیانگر محدودیت آمریکا در بسیج ائتلاف و تلاش برای پوشاندن یک ناکامی دیپلماتیک است.

روایت پنجم: اظهارات ترامپ و تأثیر موقتی بر بازار نفت در مقابل واقعیت میدانی

در بازه ۲۲ تا ۲۷ مارس۲۰۲۶ (۲ تا ۷ فروردین)، ترامپ بارها در پست‌های تروث‌سوشال و سخنرانی‌های عمومی خود مدعی شد که مذاکرات سازنده با ایران در جریان است و پیشرفت‌های قابل توجهی برای باز کردن تنگه هرمز حاصل شده است. او حتی اعلام کرد ضرب‌الاجل حمله به تأسیسات انرژی ایران را تمدید کرده و پیش‌بینی کرد که قیمت نفت به دلیل این پیشرفت‌ها کاهش خواهد یافت.

با این حال، تنها چند روز بعد، واقعیت میدانی کاملا متفاوت آشکار شد: تنگه هرمز تقریبا بسته باقی ماند و ایران کنترل عملیاتی مسیر را حفظ کرد. در نتیجه، قیمت نفت دوباره به بالای ۱۱۰ دلار افزایش یافت. این تناقض آشکار میان وعده کاهش قیمت نفت و باز کردن تنگه با وضعیت واقعی میدان نشان می‌دهد که واقعیت عملیاتی ایران، بار دیگر، بر روایت آمریکا غلبه کرده است.

نتیجه‌گیری:

در فاصله یک ماه از آغاز درگیری، موضع ترامپ درباره تنگه هرمز به‌طور قابل‌توجهی تضعیف شده و ایالات متحده در تثبیت کنترل مسیرهای حیاتی دریایی ناتوان نشان داده است. جمهوری اسلامی ایران با حفظ توان میدانی و اعمال کنترل عملیاتی، دست برتر را در این منطقه حیاتی حفظ کرده و مانع تحقق ادعاهای اولیه آمریکا درباره «برتری مطلق» شده است. این گزارش آشکار می‌کند که قدرت عملیاتی و راهبردی ایران نه تنها روایت‌های تبلیغاتی آمریکا را بی‌اثر کرده، بلکه موقعیت ترامپ و واشینگتن را در عرصه سیاسی و دیپلماتیک منطقه به پایین‌ترین سطح رسانده است.