قیمت دلار طی یک ماه اخیر بیش از هر زمان دیگری به اخبار سیاسی و سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا واکنش نشان داده است. در شرایطی که بخشی از فعالان اقتصادی از احتمال کاهش بیشتر این اسکناس در صورت توافق سخن میگویند، گروهی دیگر معتقدند آثار این توافق محدود و موقتی است و عوامل بنیادی اقتصاد همچنان از رشد قیمت دلار حمایت میکنند.
در صورت توافق واقعی قیمت دلار میتواند به طور هیجانی تا محدوده ۱۴۵ هزار تومان عقبنشینی کند
در همین راستا، محمد موذن، تحلیلگر بازارهای مالی، به بررسی سناریوهای پیش روی بازار ارز پرداخت و به تجارتنیوز گفت: «تفاوت مهمی میان توافق روی کاغذ و توافق اجرایی وجود دارد؛ موضوعی که میتواند مسیر قیمت دلار در ماههای آینده را تعیین کند.»
موذن درباره اثر توافق احتمالی ایران و آمریکا بر بازار ارز گفت: «باید میان توافق واقعی و توافقی که صرفاً روی کاغذ باقی بماند تفاوت قائل شد. اگر توافق به مرحله اجرا برسد و تعهدات طرفین عملیاتی شود، بازار میتواند با هیجان قابل توجهی مواجه شود و قیمت دلار حتی تا محدوده ۱۵۰ هزار تومان و شاید تا ۱۴۵ هزار تومان نیز عقبنشینی کند.»
کف واقعی قیمت دلار محدوده ۱۵۰ تا ۱۵۵ هزار تومان است
او کف واقعی قیمت دلار را محدوده ۱۵۰ تا ۱۵۵ هزار تومان عنوان و ابراز کرد: «یکی از دلایل این موضوع، فاصلهای است که همواره میان نرخ حواله و قیمت دلار در بازار آزاد وجود دارد. همچنین نرخهای در نظر گرفته شده در بودجه نیز نشان میدهد دلار ظرفیت افتی فراتر از این محدوده را ندارد.»
اگر توافق صرفاً در حد متن باقی بماند، دلار در کوتاهمدت در محدوده ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تومان نوسان خواهد کرد
این تحلیلگر بازارهای مالی گفت: «اگر توافق صرفاً در حد متن باقی بماند و در عمل اتفاقی رخ ندهد، بازار برای مدتی کوتاه تحت تاثیر هیجان قرار میگیرد و دلار در محدوده ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تومان نوسان خواهد کرد. اما پس از تخلیه هیجانات، معاملهگران منتظر مشاهده نتایج واقعی توافق میمانند.»
او ادامه داد: «در چنین شرایطی اگر بازار نشانهای از اجرای تعهدات مشاهده نکند، روند قیمت دلار دوباره صعودی خواهد شد. به همین دلیل طی دوره ۶۰ روزه تا توافق نهایی، دلار در محدوده ۱۵۵ تا ۱۶۰ هزار تومان نوسان میکند تا تکلیف اجرای مفاد توافق مشخص شود.»
به طور سنتی نیمه نخست سال دوره ثبات، رکود یا اصلاح در بسیاری از بازارهای مالی است
موذن با اشاره به رفتار تاریخی بازارها گفت: «به طور سنتی نیمه نخست سال دوره ثبات، رکود یا اصلاح در بسیاری از بازارهای مالی است. البته امسال به دلیل تنشهای سیاسی و اتفاقات ماههای گذشته، این الگو تا حدودی دستخوش تغییر شده اما همچنان میتوان انتظار داشت بازار ارز از این ویژگی فصلی تاثیر بگیرد.»
او افزود: «برخی بازارها زودتر وارد فاز اصلاح شدند و برخی دیگر با تاخیر واکنش نشان دادند. با این حال در نهایت بازارها به سمت نوعی تعادل نسبی حرکت میکنند.»
ارزش ذاتی قیمت دلار در محدوده ۱۵۵ هزار تومان قرار دارد
این کارشناس بازارهای مالی درباره زمان تخلیه هیجانات بازار اظهار کرد: «زمانی که سرمایهگذاران با واقعیتهای اقتصادی مواجه شوند، هیجانات فعلی نیز کاهش پیدا میکند. در حال حاضر انتظارات غالب بازار، کاهشی است و بسیاری از معاملهگران تصور میکنند توافق به طور کامل اجرایی خواهد شد.»
او افزود: «اگر بخواهیم بر مبنای متغیرهای اقتصادی ارزش ذاتی دلار را محاسبه کنیم، به محدوده ۱۵۰ تا ۱۵۵ هزار تومان میرسیم. البته عواملی مانند انتظارات تورمی، تصمیمات دولت، تنشهای سیاسی، ورود ارز به کشور و وضعیت صادرات میتواند این ارزش را تغییر دهد.»
اقتصاد ایران همچنان با تورم بالا مواجه است و این تورم در قیمت دلار نیز منعکس خواهد شد
موذن درباره امکان تثبیت دلار در سطوح فعلی تا پایان سال گفت: «چنین سناریویی را چندان محتمل نمیدانم. اقتصاد ایران همچنان با تورم بالا مواجه است و اگر نرخ تورم سالانه را حدود ۵۰ درصد در نظر بگیریم، طبیعتاً این تورم در قیمت دلار نیز منعکس خواهد شد.»
او ادامه داد: «به همین دلیل حتی اگر دلار برای مدتی در محدودههای پایین تثبیت شود، در افق بلندمدت فشارهای تورمی اجازه ماندگاری در این سطوح را نخواهند داد.»
دولت آثار توافق و آزادسازی منابع ارزی را پیشخور کرده است
در صورتی که منابع بلوکه شده ایران در اثر این توافق آزاد شود قیمت دلار افت میکند؟ این تحلیلگر بازارهای مالی در پاسخ به این پرسش گفت: «به نظر میرسد دولت تا حدی آثار ورود این منابع را پیشخور کرده است. در واقع بخشی از سیاستهای مالی و پولی فعلی بر مبنای این انتظار شکل گرفته که در آینده منابع ارزی جدیدی در دسترس قرار خواهد گرفت.»
او افزود: «اگر این منابع وارد کشور شوند، بخشی از انتظارات فعلی محقق خواهد شد. اما اگر به هر دلیل این اتفاق رخ ندهد، بازار با ناامیدی مواجه میشود و میتواند واکنش افزایشی شدیدی نشان دهد.»
اگر توافق به نتیجه نرسد خیز دلار برای کریدور بیست و پنجم دور از انتظار نیست
موذن گفت: «اگر ورود منابع ارزی با مانع مواجه شود یا توافق به نتیجه نرسد، دلار میتواند تا پایان سال بار دیگر وارد مسیر صعودی شود. در سناریوی مبتنی بر تورم فعلی، رسیدن دلار به محدوده بالاتر از کریدور بیستم دور از انتظار نیست.»
او افزود: «حتی در برخی سناریوها میتوان قیمتهای نزدیک به کریدور ۲۵ را نیز برای پایان سال متصور بود. به همین دلیل نباید صرفاً بر اساس هیجانات کوتاهمدت درباره آینده بازار ارز قضاوت کرد.»