نرگس   جاجرودی

منبع:  ایندیپندنت فارسی

بهداشت گوشهایتان را جدی بگیرید
از دست دادن شنوایی یک مشکل شایع است که می‌تواند تأثیر زیادی بر کیفیت زندگی افراد داشته باشد. بر اساس تعاریف موجود، آستانه شنوایی هر دو گوش باید ۲۰ دسی‌بل باشد، وگرنه فرد در حال از دست دادن شنوایی خود است.
از دست دادن شنوایی می‌تواند درجات مختلفی از خفیف، متوسط، نسبتاً شدید تا شدید یا عمیق داشته باشد و بر یک یا هر دو گوش تأثیر بگذارد. از دست دادن شنوایی می‌تواند علتهای مختلفی داشته باشد که عبارت‌اند از ناشنوایی از بدو تولد یا شروع زودهنگام در دوران کودکی، عفونت‌های مزمن گوش میانی، از دست دادن شنوایی ناشی از سروصدا، از دست دادن شنوایی مرتبط با سن و داروهای سمی برای گوش که به گوش داخلی آسیب می‌زنند. سازمان بهداشت جهانی شش علامت هشداردهنده از دست دادن شنوایی را که ممکن است نگران‌کننده باشد، برشمرده است. این علائم عبارت‌اند از:
صدای مداوم زنگ در گوش راست، مشکل در پیگیری مکالمات، مشکل در شنیدن صداهای با فرکانس بالا (صداهای تیز و نازک)، درخواست مکرر از دیگران برای تکرار صحبت‌ها، احساس شنیدن صداها به شکل مبهم ونیاز به افزایش مرتب درجه صدای دستگاه‌های صوتی تصویری. طبق اعلام سازمان بهداشت جهانی، ناشنوایی و از دست دادن شنوایی بسیار شایع و فراگیر است و در هر منطقه و کشوری یافت می‌شود. در حال حاضر بیش از ۱.۵ میلیارد نفر (تقریباً ۲۰ درصد جمعیت جهان) با از دست دادن شنوایی زندگی می‌کنند که ۴۳۰ میلیون نفر از آن‌ها با از دست دادن شنوایی ناتوان‌کننده مواجه‌اند. از دست دادن شنوایی یا ناشنوایی ممکن است عارضه جانبی دیگر بیماری‌ها مانند سرخک، مننژیت، سرخجه و اوریون هم باشد.
توصیه می‌شود اگر احساس کردید شنوایی شما به‌تدریج بدتر می‌شود یا با وجود درمان عفونت یا شست‌وشوی گوش، شنوایی شما به حالت طبیعی بازنگشته است، به پزشک مراجعه کنید. افرادی هم که با مشکل از دست دادن شنوایی مواجه‌اند، می‌توانند برای کمک به برقراری ارتباط با دیگران و جلوگیری از آسیب بیشتر به شنوایی خود برخی اقدام‌ها را انجام دهند مثل:
رفتن به منطقه‌ای آرام‌ هنگام صحبت با دیگران ،قرارگرفتن روبروی افرادی که با شما صحبت می‌کنند تا بتوانید دهان، حرکات صورت و اشاره‌ها را هم ببینید، درخواست از افراد تا صحبت‌هایشان را تکرار کنند، آرام‌تر و واضح‌تر صحبت کنند یا اگر نیاز دارید، مطالب را بنویسند، از پزشک عمومی یا متخصص بخواهید درباره ابزارها یا دستگاه‌های کمک کننده اطلاعات بیشتری به شما بدهند و از محافظ گوش استفاده کنید.

مس به سلامت مغز کمک می‌کند
بدن انسان نمی‌تواند مس را به‌طور طبیعی تولید کند و باید آن را از طریق برخی غذاهای دریایی مانند خرچنگ و صدف، مغزها، دانه‌ها، میوه‌های خشک، حبوبات، شکلات تلخ، غلات کامل و سبزیجات برگ‌دار مانند اسفناج دریافت کرد. همچنین استفاده از ظروف مسی در فرایند طبخ غذا نیز می تواند مفید باشد.
تحقیقات جدید نشان می‌دهد افزایش مصرف مس در رژیم غذایی می‌تواند به بهبود عملکرد مغزی کمک کند و حتی مانع از کاهش قدرت شناختی در سنین بالا شود، اما این نکته مهم است که مصرف بیش از حد مس می‌تواند خطرناک باشد، بنابراین یافتن تعادل مناسب بسیار ضروری است.
محققان در این مطالعه، داده‌های تغذیه‌ای و سلامتی دو هزار و ۴۲۰ نفر را که سن آن‌ها ۶۰ سال یا بیشتر بود، طی چهار سال بررسی کردند و دریافتند افرادی که در رژیم غذایی روزانه آن‌ها میزان مس بیشتر بود، در آزمون‌های شناختی نسبت به افرادی که مصرف کمتری داشتند، نمرات به‌مراتب بالاتری کسب کردند.
این نتایج حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن، جنسیت، مصرف الکل و بیماری‌های قلبی همچنان ثابت ماند و به‌ویژه برای افرادی که پیش‌تر سکته مغزی کرده بودند، محسوس‌تر به نظر می‌رسید.
دانشمندان در تحلیل نتایج نوشتند که احتمال می‌دهند فواید مس برای مغز به دلیل نقش آن در تنظیم انتقال‌دهنده‌های عصبی مرتبط با یادگیری، حافظه و هوشیاری باشد. تحقیقات گذشته نشان می‌دهند که مس به تولید انرژی در سلول‌های مغزی کمک می‌کند، از آن‌ها در برابر آسیب محافظت و ارتباط بین نورون‌ها را تقویت می‌کند. با این حال، یک نکته وجود دارد؛ مصرف بیش از حد مس نه‌تنها مزیتی ندارد، بلکه بیشتر از آنکه مفید باشد، می‌تواند مضر باشد.
به نوشته محققان، اگرچه مس برای عملکرد صحیح مغز ضروری است و کمبود آن می‌تواند به اختلالات عصبی منجر شود، مس زیاد هم می‌تواند سمی باشد و به استرس اکسیداتیو و تخریب نورون‌ها منجر شود. این آسیب‌ها می‌توانند عملکرد مغز را مختل و به بروز بیماری‌هایی مانند آلزایمر، پارکینسون و بیماری ویلسون کمک کنند.
دانشمندان پس از تحلیل بیشتر دریافتند که مصرف روزانه ۱.۲۲ میلی‌گرم مس از طریق رژیم غذایی برای کمک به سلامتی مغز و جلوگیری از کاهش شناختی کافی است.
البته محققان هشدار دادند که برای تأیید این یافته‌ها، به مطالعات طولانی‌مدت بیشتری نیاز است.

اهمیت خواب باکیفیت در سلامت عمومی

خواب یکی از بنیادی‌ترین ستون‌های سلامتی، زندگی خوب و با کیفیت است. خواب بی‌کیفیت می‌تواند مشکلات زیادی برای افراد ایجاد کند؛ از خستگی‌های خفیف گرفته تا بیماری‌های مزمن. «مجله سلامت» در امارات متحده عربی در مطلبی به نقل از مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها در ایالات متحده، آورده است که از هر سه فرد بزرگسال، یک نفر نمی‌تواند به اندازه کافی بخوابد. با وجود این، می‌توان در طول روز کارهایی انجام داد تا کیفیت خواب شب بهتر شده و وضعیت سلامت عمومی هم
ارتقا یابد.
دکتر محمد نامی، دستیار علوم اعصاب و عصب‌روانشناسی در دانشگاه کانادایی در دبی، معتقد است که کمبود خواب بر خلق و خو، عملکرد شناختی و توان تصمیم‌گیری فرد اثر می‌گذارد. چاقی و اختلالات متابولیکی از عوارض کمبود خواب هستند زیرا کم‌خوابی می‌تواند تعادل هورمون‌ها را برهم زده، سیستم ایمنی را ضعیف کند و به این ترتیب بدن در مقابل بیماری آسیب‌پذیرتر می‌شود. بی‌خوابی در طولانی‌مدت می‌تواند به بیماری‌های قلبی، دیابت و برخی اختلالات مثل آلزایمر منجر شود. 
اختلال خواب انواع گوناگونی دارد: بی‌خوابی، آپنه خواب و اختلال در تنفس، سندروم پای بی‌قرار (تکان‌های غیرقابل‌کنترل پا که اجازه نمی‌دهد فرد بخوابد)، نارکولپسی (خواب‌آلودگی در روز و حملات خواب در شب).
تغذیه در کیفیت خواب نقش مهمی دارد. برخی غذاها کمک می‌کنند که فرد به راحتی به خواب رفته و خوب بخوابد و برخی غذاها هم اثر منفی بر خواب می‌گذارند. غذاهایی که در کیفیت خواب اثرگذارند عبارتند از کیوی، بادام، گوشت بوقلمون، برخی مکمل‌های گیاهی، مکمل منیزیوم. غذاهای حاوی شکر، هله‌هوله‌ها، غذاهای ادویه‌دار و محصولات کافئین‌دار بر کیفیت خواب اثر منفی دارند.
برای داشتن خواب بهتر، لازم است برنامه خواب منظمی داشته باشید، محیط خوابیدنتان آرم و راحت باشد، قبل از خواب به گوشی موبایل نگاه نکنید، مراقب تغذیه خود باشید و ورزش کنید، سعی کنید در طول روز خواب‌های چند دقیقه‌ای (چرت زدن) داشته باشید،  استرس خود را کم کنید، برای بیخوابی دوره‌های درمانی رفتارشناختی را پیگیری کنید و با متخصصان مشورت کنید.

مراقب باش استخوان هایت پوک نشود
کاهش شدید مصرف لبنیات، سبک زندگی کم‌تحرک، فقر تغذیه‌ای و روند سالمندی جمعیت، پوکی استخوان را به یکی از بحران‌های خاموش سلامت در ایران تبدیل کرده است.
با افزایش چشمگیر موارد ابتلا به پوکی استخوان، جامعه پزشکی ایران درمورد تبدیل این بیماری به یکی از مهم‌ترین تهدیدهای سلامت عمومی هشدار داده است.
دکتر افشین استوار، رئیس مرکز تحقیقات استئوپروز پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران، با استناد به آمارهای رسمی اعلام کرد: «۴۲ درصد از زنان بالای ۶۰ سال و ۳۷ درصد از زنان بالای ۵۰ سال در ایران دچار پوکی استخوان هستند. به‌عبارتی، از هر پنج زن بالای ۷۰ سال، چهار نفر به این بیماری مبتلا هستند.»
پوکی استخوان، به دلیل کاهش تراکم و استحکام استخوان، خطر شکستگی‌های ناگهانی را به‌ویژه در سالمندان افزایش می‌دهد. نکته نگران‌کننده اینجاست که بسیاری از مبتلایان، پیش از بروز شکستگی، هیچ‌گونه عوارضی ندارند و درنتیجه، بیماری در مراحل پیشرفته تشخیص داده می‌شود.
برخی پزشکان اگرچه افزایش دسترسی به آزمایش‌های سنجش تراکم استخوان را عامل تشخیص بیشتر می‌دانند، اما اشاره می‌کنند که عامل اصلی شیوع پوکی استخوان شیوه زندگی ناسالم، تغذیه نامناسب، و عوامل ژنتیکی است.
کاهش سطح استروژن پس از یائسگی از مهم‌ترین عوامل خطر در زنان به شمار می‌رود. استروژن نقش کلیدی در حفظ سلامت استخوان دارد و افت آن، به‌ویژه در پنج تا ۱۰ سال نخست پس از یائسگی، باعث تسریع پوکی استخوان می‌شود. در این زمینه، انجام آزمایش‌های پیشگیرانه و نظارت مستمر بر سطح استروژن می‌تواند در کنترل بیماری نقش موثری داشته باشد.
از دیگر عوامل مهم در بروز پوکی استخوان، کمبود ویتامین دی و کلسیم است.
دلایل این کمبودها به کاهش مصرف لبنیات، تغذیه نامناسب، قرار نگرفتن در معرض نور خورشید و تشخیص دیرهنگام کمبود ویتامین‌ها بازمی‌گردد. به‌ویژه کاهش چشمگیر مصرف لبنیات، در نتیجه افزایش قیمت این محصولات در سال‌های اخیر، نگرانی‌های جدی ایجاد کرده است. این روند، نه‌تنها سلامت استخوان، که در بلندمدت سلامت عمومی را تهدید می‌کند.
علاوه بر تغذیه، شیوه زندگی بی‌تحرک نیز در بروز و تشدید پوکی استخوان نقش مهمی دارد. شیوع کم‌تحرکی به‌ویژه در میان نوجوانان و جوانان، همراه با افزایش نرخ چاقی، زمینه ابتلا به بیماری در میانسالی و سالمندی را فراهم می‌کند. متخصصان ورزشی تاکید می‌کنند که فعالیت‌هایی مانند پیاده‌روی، طناب زدن و تمرین با وزنه، به تقویت تراکم استخوان کمک می‌کنند، اما شیوه زندگی شهری، استفاده فزاینده از وسایل نقلیه، و کاهش فعالیت بدنی این امکان را محدود کرده است.
همچنین بررسی همزمان رشد بیماری‌های مرتبط مانند سرطان، یائسگی زودرس و دیگر اختلالات هورمونی در زنان ایرانی، ضرورت بازنگری در سیاست‌های سلامت‌محور و پیشگیری‌محور را دوچندان می‌کند. به گفته متخصصان، توجه به تغذیه سالم، فعالیت بدنی، غربالگری منظم و آموزش عمومی، چهار محور اصلی مقابله با این بحران خاموش است.
با توجه به نقش تعیین‌کننده یائسگی در ابتلا به پوکی استخوان، برخی مطالعات داخلی نشان می‌دهند که زنان ایرانی به‌طور میانگین حدود یک سال و نیم زودتر از میانگین جهانی وارد دوره یائسگی می‌شوند.
افزون بر این، غربالگری منظم در افراد بالای ۶۰ سال، به‌ویژه در میان زنان، یکی از راهکارهای مؤثر برای تشخیص زودهنگام و کنترل عوارض بیماری است.