وزارت اقتصاد اخیراً برای جمعآوری دلارهای مردم مسیر جدیدی را دنبال میکند؛ صدور مجوز برای صندوقهای ارزی در بورس و ترغیب مردم به سپردهگذاری ارزی در این صندوقها که بعداً بتواند سودی از این بابت را در اختیار سپردهگذاران و به تعبیری سهامداران این صندوقها بگذارد. اما اتفاق غالبی که تاکنون افتاده این است که اکثریت مردم همچنان تمایل دارند که ارزشان را در خانه نگه دارند تا اینکه در اختیار سیستم بانکی بگذارند.
ماجرا از این قرار است که سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی خبر از راهاندازی سه صندوق ارزی با کارکرد مشابه صندوقهای درآمد ثابت در بورس خبر داده و اعلام کرده که این صندوقهای ارزی در اختیار مردم است تا اسکناس ارز و حواله آن را جمعآوری کرده و به دارندگان واحدهای سرمایهگذاریِ این صندوقها، سود ارزی دهد.
در چنین شرایطی، یک حساب سرانگشتی نشان میدهد که دهها میلیارد دلار ارز خانگی در اختیار مردم است که در صورت اجرای موفقیتآمیز این طرح میتواند اتفاق بزرگی در تأمین مالی پروژههای مهم کشور رقم بزند.
وزیر اقتصاد اعلام کرده که همه مردم میتوانند در این صندوقها سرمایهگذاری کنند؛ اما این در حالی است که کارشناسان در مورد موفقیت آن در جمعآوری ارز در دست مردم تردید دارند.
این مطلب را از دست ندهید: زنگ خطر در بازار ارز؛ دلار آبی جعلی وارد بازار شد؟
تامین مالی پروژهها از مسیر صندوقهای ارزی
به اعتقاد کارشناسان، اگر صندوقهای ارزی بتوانند با سودی متعارف و در عین حال جذاب منابع را جذب و به سمت تولید و مولدسازی هدایت کنند، قطعا مردم از سود تضمینشده ارزی برخوردار خواهند شد و از طرفی، صندوقهای ارزی اتفاق بزرگی را در تأمین مالی پروژههای مهم رقم خواهند زد.
اما این در حالی است که همین گروه معتقدند با توجه به اتفاقات گذشته و کمرنگ شدن میزان اعتماد مردم به بازار، نتیجه اجرای طرح صندوقهای ارزی با ابهام مواجه است؛ اما چرا مردم تا این حد به سیستم بانکی و حتی بورس بیاعتمادند و حاضرند دلارهای خود را در خانه نگه دارند تا نزد بانکها سپردهگذاری کنند یا در صندوقهای بورسی بگذارند و سودش را بگیرند؟
بیاعتمادی مردم به صندوق ارزی در بورس
آلبرت بغزیان، اقتصاددان در گفتگو با اقتصاد۲۴ با اشاره به تجربه مشابه صندوقهای ارزی در بورس با سپردههای ارزی در دولتهای نهم و دهم، گفت: در زمان ریاستجمهوری محمود احمدینژاد بانکها سپرده ارزی باز میکردند با این بیان که به شما سود ارزی میدهیم.
وی با اشاره به استقبال مردم از این طرح، گفت: مردم با این وعده، دلار و یورو خود را سپرده کردند؛ ولی بعد از یک ماه وقتی یکی از سپردهگذاران به بانک برای دریافت ارز خود مراجعه کرد، اعلام شد که به جای ارز، معادل ریال آن ارز و آن هم به نرخ دولتی آن پرداخت خواهد شد. این تجربه موجب بیاعتمادی به چنین طرحهای مشابهی شده است.
خوشبینی وزیر اقتصاد به صندوقهای ارزی
این استاد دانشگاه با اشاره به بحران بیاعتمادی به سیستم بانکی و بورس در کشور در مسائل ارزی، گفت: وزیر اقتصاد به این موضوع خوشبین است که چنین طرحهایی را اجرا میکند؛ این در حالی است که اعتمادی به سیستم بانکی و حتی بورس نیست.
بغزیان به ادغام بانک آینده اشاره کرد و گفت: وقتی بانک آینده ادغام میشود در حالی که مردم در هول و ولای این هستند که حساب آنها سوخت نشود، چطور آنها اطمینان کنند و ارز خود را به صندوقهای ارزی بسپرند؟
ضرورت تضمین بازگشت ارز مردم
این اقتصاددان با طرح چند سوال، گفت: اگر مردم ارز خود را به صندوقهای ارزی بسپارند، فردا فلان دستگاه یا وزارتخانه یا سازمان نمیگوید این ۳۰۰ هزار دلار را از کجا آوردی؟ آیا هیچ تضمینی هست که صاحب ارز تحت تعقیب قرار نگیرد؟ آیا سود ارزی آن پرداخت خواهد شد؟
بغزیان با بیان اینکه دولت باید در این باره چند موضوع را در نظر بگیرد، گفت: وزیر اقتصاد باید روشن کند که اولا آیا نمیگویند این ارز را مردم از کجا خریداری کردهاند و آیا اصل ارز را تضمین میکنند که برگردانند؟
طرح دولت برای جمعآوری ارز مردم در گرو اعتمادسازی است
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه موفقیت این طرح در جمعآوری ارز مردم در گرو اعتمادسازی در مردم است، گفت: این طرح، طرح بسیار قشنگی، اما روی کاغذ است. باید روشن و اعلام شود که فردا روزی صاحبان این ارزها متهم نخواهند شد. همچنین در صورتی که صاحب ارز مراجعه کند باید مشخص باشد که او ارز خود را دریافت خواهد کرد یا در صورت تمایل به دریافت ریال، معادل قیمت ارز در بازار آزاد به او پرداخت شود.
بغزیان خاطرنشان کرد: تصور من این است که در شرایط کنونی و با وجود بیاعتمادی مردم به سیستم بانکی و بورس، آنها ترجیح میدهند دلار و یورو آنها در زیر بالششان باشد تا در صندوق ارزی!
