پیکر عبدالمجید ارفعی، استاد نامور زبانهای باستانی و مترجم منشور کوروش، از سوی بزرگان علم و فرهنگ و ادب ایران، برای خاکسپاری در حافظیه شیراز بدرقه شد. این مراسم صبح دیروز در مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.
عبدالمجید ارفعی که بیشتر بهعنوان مترجم فارسی منشور کوروش و الواح هخامنشی شناخته میشود، از معدود بازماندگان عیلامشناسی در جهان بود. او نقش مؤثری در بازگرداندن الواح هخامنشی از آمریکا به ایران داشت و تا واپسین روزهای زندگی خود نیز همچنان پیگیر استرداد باقیمانده و خوانش این الواح بود. ارفعی، چهارشنبه ششم اسفندماه در ۸۶ سالگی بر اثر بیماری نارسایی ریوی درگذشت.
پیام رییس جمهوری
رئیسجمهور در پیامی به مناسبت درگذشت زندهیاد «عبدالمجید ارفعی» نوشت: ترجمه ماندگار او از منشور کوروش و تلاشهای خستگیناپذیرش در مطالعه اسناد کهن، بیتردید جایگاه او را در شمار پاسداران راستین میراث تمدنی ایران تثبیت کرده است.
به گزارش ایرنا، مسعود پزشکیان درگذشت زنده یاد عبدالمجید ارفعی را ضایعهای بزرگ برای فرهنگ و تمدن ایران و همه ایران دوستان دانست و تصریحکرد: این دانشمند بیادعا عمر گرانمایه خویش را در پژوهش و خوانش اسناد و کتیبههای باستانی سپری کرد؛ سطرهایی که با همت و دانش او دوباره جان گرفتند و بخشهایی بسیار مهم از حافظه کهن سرزمین ما را زنده کردند. ترجمه ماندگار او از منشور کوروش و تلاشهای خستگیناپذیرش در مطالعه اسناد کهن، بیتردید جایگاه او را در شمار پاسداران راستین میراث تمدنی ایران تثبیت کرده است.
فرمان کوروش را به ایرانیان هدیه داد
به گزارش ایسنا، در آیین بدرقه پیکر این چهره ارزشمند فرهنگی ایران، رئیس مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی گفت: زندهیاد ارفعی از معدود ایرانیانی بود که از دیرباز کوشید صلاحیتهای علمی را برای شناخت ایران باستان بنابر کهنترین متون و نقوش و کتیبهها و گلنوشتههای برجای مانده از سدههای بسیار دور گرد آورد و دستاوردهای علمی خود در جهان علم و به عشق هممیهنان گرامی عرضه بدارد.
سیدمحمدکاظم موسوی بجنوردی با اشاره به برخی دستاوردهای علمی عبدالمجید ارفعی، اظهار کرد: ترجمه فرمان کوروش از زبان اکدی به فارسی، بارها در انتشارات این مرکز منتشر شدهاست. این ترجمه هدیه ارزشمندی است که دکتر به همه ایرانیان تقدیم کردهاست. همچنین باید از اثر درخشان دیگر او، ترجمه گلنبشتهها و الواح تخت جمشید یاد کرد که اسناد ارزشمند و مهمی از زمان ایران باستان بودهاست.
دریچهای به سپیدهدم تاریخ تمدن گشود
علی بلوکباشی، پژوهشگر و مردمشناس، گفت: ارفعی برای دانشاندوزی در زمینه زبان و فرهنگ ایران باستان، به امریکا رفت و در مؤسسه خاورشناسی دانشگاه شیکاگو، زبانهای عیلامی (ایلامی) و اکدی خواند. پس از پایان تحصیلات و بازگشت به ایران، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی زیر نظر دکتر خانلری، به پژوهش پرداخت؛ اما حضور او در این نهاد دیری نپایید. در آن سالها که تب داغ انقلابیگری فضای جامعه را فرا گرفته بود، دکتر خانلری و دکتر ارفعی را از کار برکنار کردند و نارواییهایی بر وجود و روح ظریف این دو استاد دانشمند روا داشتند.
وی افزود: دکتر ارفعی در آشنا کردن ایرانیان با تاریخ فرهنگ و تمدن ایران باستان، سهم بزرگ و ارزشمندی داشت. او با زدودن گرد و غبار تاریخ از چهره گِلنبشتههای بهدستآمده از بارو و خزانه تخت جمشید و رمزگشایی و خوانش چند هزارگِلنبشته در میان حدود ۳۰ هزار گلنبشته، دری بهسوی فرهنگ اقتصادی و نظام اداری و مالی دربار پادشاهان هخامنشی در برابر دیدگان ما گشود. او همراه دانشمندان دیگر، چگونگی کارکرد نظام اجتماعی- اقتصادی سازمان کار و وضعیت معیشتی کارگران در کارگاههای دوره پادشاهی داریوش، خشایارشا و اردشیر یکم را برای شیفتگان فرهنگ و تمدن جهان باستان روشن کردند و دریچهای به سپیدهدم تاریخ تمدن بشری گشودند و عرصه دانستههای تاریخی اجتماعی و فرهنگی جهانیان را درباره فرهنگ تمدن ایرانی گسترش دادند.
بنده آزاد باقی ماند
ژاله آموزگار، پژوهشگر فرهنگ و زبانهای باستانی و اسطورهشناس نیز در سخنانی بیان کرد: همه ما امروز صاحب مجلس فرزند ایران هستیم که به وجودش افتخار میکنیم. خوش به حال ما که همزمان و همدوره مردی بودیم که تمامی وجودش عشق به ایران بود؛ فرزند واقعی ایران. بهتر آن است که خوشحال باشیم، غم برای کسی است که زندگیاش هدر رفته باشد. کسی که یک عمر خدمت کردهاست، بودن و نبودنش برای همه ما افتخار است. خودم و همه شما حاضران را صاحب مجلس میدانم. ایران فرزندان بزرگی داشتهاست.
وی ادامه داد: خاک، نماد است و به ایران تبریک میگویم که فرزندش را در حافظیه در آغوش خواهد گرفت. دکتر ارفعی نمرده است. او نهتنها زندگی کرد، که بنده آزاد باقی ماند. او نمیمیرد، مردن وقتی اتفاق میافتد که هیچ باشید.
آموزگار یادآور شد: او زندگی آسانی نداشت و پستی و بلندیهایی زیادی را از سر گذراند، اما برای انتفاع مالی کار نکرد. او ساخت و ساخت و ساخت و ما اکنون سوگوار و در عین حال مفتخر او هستیم. دکتر ارفعی عزیز، تو بزرگ بودی و بزرگوارانه زندگی کردی و در برابر مشکلات سر خم نکردی.
تاریخ جهان بدون او ناقص است
سپس جبرئیل نوکنده، رئیس موزه ملی ایران گفت: استاد ارفعی در سالهای ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۲ در بخش کتیبههای باستان موزه ملی ایران مشغول به کار بود و خدمات ماندگاری از خود بر جای گذاشت. او از چهرههای مؤثر در روند بازگرداندن گلنبشتههای باروی تختجمشید از دانشگاه شیکاگو به میهن بود؛ اقدامی ارزشمند که نام او را در تاریخ پاسداشت میراث فرهنگی ایران ماندگار ساخت. او ادامه داد: نام این استاد بزرگ در حافظه تاریخ جهان باستان زنده خواهد ماند، زیرا او به دوره عیلام اشراف داشت که ریشههای فرهنگ ایرانی در آن نهفته است؛ دورهای که سنگبنای شکلگیری امپراتوری هخامنشی شد و افق تازهای به جهان ایرانی بخشید. بیتردید تاریخ جهان بدون مطالعه تاریخ هخامنشی ناقص است و این مطالعه نیز بدون بهرهگیری از دادههای گلنبشتههای هخامنشی کامل نخواهد بود؛ دادههایی که نام عبدالمجید ارفعی با آنها پیوندی ناگسستنی دارد.
نوکنده یادآور شد: ارفعی بهراستی دانشمندی ایرانی، فروتن و بزرگ بود. مقرر است که در جوار حافظ بزرگ آرام گیرد؛ او نیز همانند حافظ، برای همیشه در حافظه و میراث ایرانزمین زنده و جاودان خواهد ماند. پس از این سخنرانیها، سیدمصطفی محقق داماد بر پیکر عبدالمجید ارفعی نماز خواند تا بدرقه شیراز شود. قرار است پیکر او فردا (دهم اسفندماه) در محوطه آرامگاه حافظ به خاک سپرده شود.

شما چه نظری دارید؟