جمعی از ایرانشناسان و پژوهشگران اتریشی در رویدادی فرهنگی در وین، با ابراز نگرانی نسبت به آسیبهای واردشده به میراث فرهنگی ایران، این اقدامات را نقض حقوق بینالملل و خسارتی برای کل بشریت دانستند.
به گزارش ایرنا، رویداد «شب میراث فرهنگی ایران» به میزبانی رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در اتریش در «خانه حکمت ایرانیان» شهر وین برگزار شد و طی آن جمعی از اندیشمندان و ایرانشناسان، ضمن بررسی ابعاد مختلف میراث فرهنگی ایران، نسبت به تهدیدها و تخریبهای اخیر علیه این میراث واکنش نشان دادند. شرکتکنندگان در این نشست، با تأکید بر اهمیت حفاظت از آثار تاریخی و فرهنگی، هرگونه آسیب به میراث ایران را خسارتی فراتر از مرزهای ملی و متعلق به کل جامعه جهانی توصیف کردند.
در این نشست، «ملانی سیندلار» استادیار انسانشناسی هنر، با ارائه تحلیلی از میراث فرهنگی ایران، به جنبههای عمیق و چندلایه آن اشاره کرد و گفت که درک این میراث صرفاً از منظر ظاهری و کالبدی کافی نیست. به گفته وی، میراث فرهنگی ایران حامل «زبان باطنی» است که بیانگر لایههای انسانشناختی و هویتی این تمدن در طول تاریخ است. او همچنین با اشاره به اسناد بینالمللی، حمله به آثار فرهنگی را مغایر اصول حقوقی جهانی دانست و بر لزوم پایبندی کشورها به تعهدات بینالمللی در این حوزه تأکید کرد.
در ادامه، «گولمر کمپینگر-خطیبی» مدرس آکادمی هنرهای زیبای وین، با تقسیم میراث فرهنگی ایران به دو بخش ملموس و غیرملموس، به معرفی نمونههایی از آثار ثبتشده در یونسکو پرداخت. وی با اشاره به بناهایی همچون کاخ چهلستون، میدان امام اصفهان، مسجد شیخ لطفالله و کاخ گلستان، بر ارزشهای هنری و معماری این آثار تأکید کرد. او همچنین میراث ناملموسی همچون آیینهایی مانند نوروز و شب یلدا را بخش مهمی از هویت فرهنگی ایران دانست و یادآور شد که تخریب این میراث، به معنای از دست رفتن بخشهایی از حافظه تاریخی بشریت است.
این استاد دانشگاه با مرور تجربههای تاریخی اروپا در جنگهای جهانی، خاطرنشان کرد که تخریب میراث فرهنگی پیامدهایی ماندگار و جبرانناپذیر دارد. به گفته وی، اروپا خود تجربه تلخ چنین تخریبهایی را پشت سر گذاشته و به همین دلیل، ضرورت حفاظت از میراث فرهنگی در سطح جهانی بیش از پیش احساس میشود.
در بخش دیگری از این رویداد، «رودیگر لولکر» اسلامشناس و استاد بازنشسته دانشگاه وین، به اهمیت «باغ ایرانی» بهعنوان یکی از عناصر کلیدی میراث فرهنگی ایران پرداخت. وی با اشاره به تأثیر الگوی باغ ایرانی بر طراحی باغها در اروپا و سایر مناطق جهان، این میراث را نمونهای از پیوند عمیق فرهنگ ایرانی با طبیعت دانست. او هشدار داد که نابودی چنین الگوهایی، تنها محدود به یک کشور نیست و میتواند بر میراث فرهنگی جهانی تأثیر بگذارد.
لولکر همچنین با اشاره به برخی اظهارات سیاسی درباره «نابودی تمدن ایران»، این دیدگاهها را مصداق نوعی «نسلکشی فرهنگی» توصیف کرد و آن را مغایر با اصول حقوق بشردوستانه بینالمللی دانست.
در ادامه، «دیتر راینیش» مورخ و پژوهشگر، به بررسی نقش باستانشناسی در تحولات سیاسی پرداخت و نسبت به استفاده ابزاری از این علم هشدار داد. وی با اشاره به برخی نمونهها، تأکید کرد که باستانشناسی در مواردی میتواند در خدمت اهداف سیاسی قرار گیرد و روایتهای یکجانبهای از تاریخ ارائه دهد.
در پایان این نشست، «رضا غلامی» رایزن فرهنگی ایران در اتریش، با تأکید بر قدمت و غنای تمدن ایران، میراث فرهنگی را بخشی از هویت مشترک بشریت دانست و گفت که آسیب به این میراث، تنها محدود به یک کشور نیست. وی با انتقاد از سکوت برخی نهادهای بینالمللی، خواستار توجه جدیتر به حفاظت از میراث فرهنگی شد و بر ضرورت ایجاد ضمانتهای قوی جهانی برای جلوگیری از تخریب این آثار تأکید کرد.
این رویداد با حضور گسترده پژوهشگران، هنرمندان و علاقهمندان به میراث فرهنگی برگزار شد و شرکتکنندگان ضمن محکوم کردن تخریب آثار فرهنگی، بر مسئولیت مشترک جامعه جهانی در پاسداری از این میراث تأکید کردند.
شما چه نظری دارید؟