رضا اسماعیلی، شاعر و پژوهشگر ادبی، از چاپ جدیدترین اثر پژوهشی خویش با عنوان «تماشای نیما» خبر داد. به گفته مولف، این کتاب در نمایشگاه کتاب تهران  امسال  به صورت مجازی اواخر اردیبهشت عرضه خواهد شد. 
به گزارش خبرنگار سرویس ادب و هنر روزنامه اطلاعات کتاب«تماشای نیما»، تازه ترین اثر تحقیقی و پژوهشی رضا اسماعیلی، یک بررسی جامع و تحلیلی درباره شخصیت و زبان شعری نیما یوشیج، بنیانگذار شعر نو فارسی است. این کتاب که دربردارنده «سی و دو تماشا»ی ادبی است، به تحلیل نوآوری‌های زبانی و ساختاری نیما، آسیب‌شناسی شعر سنتی، جریان شناسی مخالفان پدر شعر نو و تأثیرات نیما بر شعر معاصر ایران می پردازد.
نویسنده«جمهوری شعر»، در کتاب خود ما را دعوت به تماشای چهره‌ای واقعی از نیما می کند. شاعر نام آوری که تا ابد نام بلندش بر تارک ادبیات فارسی خواهد درخشید. در تماشای اول که به عنوان مقدمه کتاب قلمی شده است، نویسنده به ترسیم زوایای ناشناخته سیمای نیما و بررسی سبک و زبان شعری او می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه نیما با شکستن ساختارهای کلاسیک، زبانی نوین و پویا برای شعر فارسی ایجاد کرد. اسماعیلی در مقدمه کتاب، قصد خود را از نگارش این کتاب، پاسخ به سؤالاتی از قبیل سؤالات زیر می داند:
«علی اسفندیاری که بعدها به «نیما» مشهور شد که بود و نیما چگونه «نیما» شد؟ آیا شعر نیمایی در ادامه روند تکاملی و سیر طبیعی شعر شکوهمند پارسی بود یا به روایت بعضی از سنتی گویان متعصب، یک جریان انحرافی در بطن شعر اصیل پارسی به شمار می آمد؟ آیا هدف نیما از ابداع و بنیانگذاری شعر نو، مرمت و بازسازی بنای کهنه شعر پارسی بود یا به زعم بعضی ها که همیشه از پشت عینک بدبینی نیمه خالی لیوان را می بینند، نیما در صدد براندازی بنیان شعر سنتی ایران بود؟!
راه تازه ای که نیما در شعر پارسی گشود، یک انقلاب ادبی بود یا گونه ای از تجدد طلبی و اصلاح گری؟ آیا الگوی نیما برای انجام این انقلاب-یا اصلاحات- یک الگوی بومی بود یا نوعی گرته برداری از مدل های مدرن شعر غربی؟ فرآیند شکل گیری شعر نیمایی چگونه بود؟ و به راستی نیما به دنبال چه چیزی بود و تا چه اندازه در دستیابی به هدف خود موفق گردید؟
چرا نیمای نظریه پرداز و منتقد و نیمای شاعر، هیچگاه نتوانستند فاصله ها را از میان خود بردارند و به «وحدت وجود» برسند تا به عنوان یک نیمای واحد-در نظر و عمل- دست به آفرینش ادبی بزنند؟ چرا نمونه های شعر نیمایی با نظریه ها و دیدگاه های ادبی او سازگاری و انطباق کامل ندارد؟ یا به تعبیری دیگر: چرا نیما در عرصه آفرینش ادبی – در بسیاری از موارد- از اصول مانیفست ادبی خویش تخطی کرده و نمونه هایی که به عنوان شعر نو ارائه داده است، با اصول نظری او همخوانی و همخونی ندارد؟
چرا زبان شعری نیما به رغم تاکید فراوان او بر پیروی از لحن طبیعی گفتار و نزدیک کردن طبیعت شعر به طبیعت نثر، زبانی سخت دشوار، پیچیده و نا مفهوم است و پر از ابهام و ایهام؟ چرا نیما در سرودن شعر، دچار لکنت های دستوری و زبانی است؟ و هزاران چرای دیگر که در ذهن من و شما و بسیاری از طرفداران و دوست داران او همچنان بی پاسخ باقی مانده است.»
خالق مجموعه شعرهای «این مریم همیشه» و «سمت روشن دنیا» در ادامه این گفت و گو افزود:
«طبیعی است که پاسخ به این سؤال ها و رفع شبهات و ابهامات، از دیدگاه های نظری و عملی نیما به عنوان تئوریسین و پایه گذار بنیان شعر نو، علاوه بر برخورداری از سعه صدر و بی طرفی علمی، نیاز به زمان دارد و مجالی فراخ دارد تا در قالب تحقیقاتی کامل و گسترده به ثمر بنشیند و به سرمنزل پاسخ راه یابد. طبیعی است که به تصویر کشیدن سیمای روشن و تمام رخ نیمای بزرگ در قالب یک مقاله و یک کتاب هرگز امکان پذیر نیست و دیگرانی هم که در این مسیر گام زده اند، به این حقیقت اذعان کرده اند.
در حوزه نیما شناسی و نیما پژوهی به این واقعیت تلخ باید اشاره کرد که تا کنون به هزار و یک دلیل که تنها یکی از آنها وجود«حب و بغض» های فراوان نسبت به نیما بوده است، راه نا هموار نیما پژوهی بسته مانده و این راز همچنان سربه مُهر و سربسته!و اما برای این که نیما نیز همچون بسیاری از بزرگان شعر و ادب این مملکت، به رازی سر به مُهر تبدیل نشود و به اسطوره نپیوندد، باید سیمای واقعی او را در آفتاب معرفت به تماشا بنشینیم و از چهره فرورفته در غبار او راز گشایی و پرده برداری کنیم، این سخت نیست به شرط آن که بر این مهم «اتفاق» داشته باشیم. 
چنان که حضرت لسان الغیب، حافظ شیرازی گفته است:«آری، به اتفاق جهان می توان گرفت.»
رضا اسماعیلی در پایان افزود:«کتاب «تماشای نیما» نقبی است به اندیشه ها، تفکرات، و نحوه سلوک فردی، اجتماعی و ادبی «نیما یوشیج» به عنوان معمار و بنیانگذار شعر نو. این گفتارها تلاشی است در جهت بازنمایی و پرده برداری از چهره مردی که «گوشش از صدای آیندگان پُر بود» و «حرفی از جنس زمان» داشت. شاعر آگاه و آینده اندیشی که ضرورت تغییر در بنیان های سنتی شعر پارسی را به خوبی دریافته بود و برای انجام این رسالت تاریخی – باسلاح دانش و بینش - به پا خاسته بود تا «آب در خوابگه مورچگان» بریزد و طرحی نو در اندازد.» 
اسماعیلی در بخش پایانی کتاب(تماشای سی و دوم) با عنوان «نیمایی ترین شعرهای نیما»، با ارائه نمونه‌هایی از اشعار او، مخاطب را دعوت به بازخوانی نیمایی ترین اشعار نیما می کند و می افزاید: 
«سروده های نیما در هفت سال پایانی عمر خویش (۱۳۳۱ تا ۱۳۳۸)، سروده هایی به تمام معنا «نیمایی» و منطبق بر نظریه و گفتمان ادبی اوست. به یقین می توان گفت بهترین سروده های او در طول این سال ها خلق شده اند، شعرهایی همچون: خانه ام ابری است، بر سر قایقش، هست شب، کک کی، وچشم در راه. بازخوانی چند نمونه از نیمایی ترین شعرهای «نیما» - که تقریباً جزو معروف ترین سروده های او نیز به شمار می رود - خالی از لطف نیست. شما می توانید در آیینه این شعرها، سیمای کامل تر و روشن تری از بنیانگذار شعر نو پارسی را به تماشا بنشینید.»کتاب پژوهشی «تماشای نیما»، نه تنها برای علاقه‌مندان به شعر نیما یوشیج، بلکه برای تمامی کسانی که به دنبال شناخت بیشتر شخصیت و سبک شعری نیما هستند، اثری قابل تامل و ارزشمند است.  انتشارات سروش، این کتاب پژوهشی را در ۱۸۲ صفحه و با قیمت ۲۵۰ هزار تومان به بازار کتاب عرضه کرده است.