مصطفی ایزدی
شهید خرازی در دوران دفاع مقدس
پدیده جنگ، در جامعه بشری از خسارتبارترین و ضد انسانیترین رخدادهای طول زندگی بشر است. تقریبا در همه کشورهای کوچک و بزرگ بلای جنگ گرفتار مردم شدهاست.
ایرانیان عزیز نیز به دفعات زیاد پدیده شوم جنگ را تجربه کردهاند. جنگهای رخ داده در میهن ما به باور و آگاهی نگارنده عموما تدافعی بوده که بعضی با پیروزی و گاهی با شکست پایان یافته است.
در عصر جمهوری اسلامی تاکنون سه بار جنگ ویرانگر بر ایران تحمیل شده که آنها را برحسب زمان درگیری، ۸ ساله، ۱۲ روزه و ۴۰ روزه نام میبرند.
در این جنگهای تحمیلیِ خسارتبار، آنچه بیش از هر چیز رنج روحی و شدت تاثر همه ما را افزایش داده، از دست دادن نیروهای انسانی با کفایت است. خساراتی جبران ناپذیر. در جنگ ۸ ساله خون جوانان پاکباز و متدین و کارآزموده فراوانی از جامعه تازه انقلاب کرده، نثار ایران و انقلاب اسلامی شد، اما در دو جنگ تحمیلی اخیر، یعنی ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، به دلیل نوع برخورد مسلحانهای که دشمن غدّار و مهاجم بیرحم برای ضربه زدن به مردم و کشورمان برگزیده بود، انسانهای یزرگی از دستمان رفت.
گویند در جنگ، فرماندهان و تصمیمگیران در اتاقهای امن مینشینند و سربازان را به میدان میفرستند و این نیروهای رده پائین هستند که تلفات انسانی جنگ را شکل میدهند، اما در دو جنگ اخیری که آمریکای متجاوز و اسرائیل غاصب بر ایران عزیز تحمیل کرد، این فرماندهان و مدیران و شخصیتهای موثر در دفاع از ملک و ملت بودند – تا رده فرمانده کل قوا - که جان خود را از دست داده و به شهادت رسیدند. در این یادداشت گذری به زندگی یکی از این شخصیتهای شهید خواهیم داشت.
دکتر کمال خرازی
دکتر سیدعلی نقی خرازی، شناخته شده به نام سید کمال خرازی از شخصیتهای سیاسی و فرهنگی بسیار با فضیلت بود که در روزهای پایانی جنگ مورد هجوم دشمن خونآشام قرار گرفت و به شهادت رسید.
حسب نقل، قرار بود این مرد بزرگ و آرام و اخلاقمدار و متدین، در راس یک هیات ایرانی برای پایان دادن به جنگ و ایجاد صلح و آرامش، گامی به پیش بگذارد که نخستوزیر جنایتکار و پلید اسرائیل با هدف قرار دادن این انسان شریف و ارجمند، نیت ضد انسانی و به خون آلوده خود را آشکار کرد و منزل مسکونی وی را نشانه گرفت. در این حمله ناجوانمردانه دکتر خرازی و همسر وفادار او سرکار خانم منصوره رئیس قاسم به شهادت رسیدند.
نگارنده به دلیل همکاری نزدیک با دکتر خرازی در دوران دفاع مقدس ۸ ساله و مراودات گاه و بیگاه پس از آن، این مرد بزرگوار و عزتمند را خوب میشناسد. منش او، سلامت نفس او، وقار و آرامش خاطر او، دینداری و تشرع او، نیات پاک او، تلاشهای سیاسی و فرهنگی و آموزشی او، گرایشهای اصلاحگرانه و معتدل سیاسی و فرهنگی او و دیگر فضائل انسانی او همچنان که برای دوستان و نزدیکان وی مشهود بود، برای صاحب این قلم که به مدت بیش از دو سال قائم مقام ایشان در مناطق عملیاتی جنوب و غرب کشور بودم کاملا قابل مشاهده بود. امیدوارم راه و روش او در میان جوانان تحصیلکرده و دولتمردان تجربهآموز به مثابه یک الگو مورد توجه قرار گیرد.
*****
حدود ۱۰ سال پیش در کتاب « نامداران تهران » شرحی کوتاه بر زندگی و فعالیتهای گوناگون دکتر خرازی به نگارش درآوردم. ایشان در این کتاب فهرستی از آثار و نوشتههای خود را بیان کرده بودند که خلاصه آن چنین است: « سید کمال خرازی فرزند سیدمهدی در سال ۱۳۲۳ خورشیدی در تهران متولد شد. وی پس از اتمام تحصیلات ابتدائی و متوسطه، در رشته علوم تربیتی دانشگاه تهران مدرک لیسانس و فوق لیسانس خود را دریافت کرد.
خرازی حدود سه یا چهار سال به همکاری با مدرسه علوی پرداخت، سپس با هدف ادامه تحصیل راهی آمریکا شد. در سال ۱۳۵۵ دکترای علوم تربیتی از دانشکده علوم تربیتی دانشگاه هوستون ایالت تگزاس را دریافت کرد. در آمریکا فعالیتهای سیاسی و فرهنگی خود را با انجمن اسلامی دانشجویان ایرانی در آمریکا و کانادا آغاز کرد و چند سال این فعالیتها را ادامه داد.
دکتر سید کمال خرازی همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی به ایران بازگشت و در حاکمیت جدید، مسئولیتهائی را به عهده گرفت. وی افزون بر تدریس در دانشگاه تهران، مسئولیتهائی به شرح زیر عهدهدار بوده است: مدیر امور برنامههای صدا وسیما، معاون سیاسی وزارت امور خارجه، مدبرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، مسئول ستاد تبلیغات جنگ، نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل، وزیر امور خارجه. دکتر خرازی پس از وزارت به فعالیتهای علمی و آموزشی خویش ادامه داد و با راهاندازی پژوهشکده علوم شناختی با همکاری چند نفر از دوستان خود خدمات علمی قابل توجهی ارائه کرده است.
سید کمال خرازی در دوران فعالیهای علمی و آموزشی خود، پژوهش در موضوعات مورد علاقه خویش را رها نکرد و به ترجمه و تالیف کتابهای متعددی پرداخت. عناوین آثار علمی وی عبارت است از: ۱ – تالیفات: «سیاست خارجی ما ، دو جلد. راهنمای روانشناسی و علوم شناختی. مبانی آموزش و پرورش شناختی.
۲ – ترجمهها : فرهنگ توصیفی روانشناسی شناختی تالیف مایکل آیسنک( با همکاری دیگران). روانشناسی تربیتی: اصول و کاردر آن تالیف جان گلاور راجر برونیگ . راهبردهای یادگیری و یادسپاری، تالیف رفوث لیل و لئونارد دوفابو .
روانشناسی شناختی برای معلمان، تالیف برونینگ و رانینگ. مقدمهای بر آموزش و پرورش شناختی، نظریه و کاربرد، تالیف اشمن و کانوی. کاربرد روانشناسی در آموزش مدیران، تالیف دیوید استات. مقدمهای بر روانشناسی سیاسی، تالیف مارتاکاتم و همکاران. تلخیص تفکر کودکان، تالیف رابرت زیگلر و ماراتا الیبالی. کاوش در رشد شناختی: کودک همچون حل کننده مساله، تالیف آلیون گارتون. تغییر ذهنها: علم و هنر تغییر ذهن خود و دیگران، تالیف هوارد گاردنر. روانشناختی، تالیف رابرت استرنبرگبا همکاری حجازی. مغز یادگیرنده، تالیف بلیک مور و فریث. علم اعصاب، علوم تربیتی و مغز: از بستر تا عمل، تالیف هوارد جونز. درآمدی بر آگاهی، تالیف پاپینید و سلینا.
دکتر سید کمال خرازی به عنوان رئیس هیئت موسس و امنای پژوهشکده علوم شناختی، به کارهای آموزشی و علمی مشغول بود که رهبر انقلاب اسلامی آیتالله سید علی خامنهای وی را در سال ۱۳۸۵ به ریاست شورای راهبردی روابط خارجی منصوب کرد. این مرد بزرگ شخصیت گرانقدر روز بیستم فروردین ماه ۱۴۰۵به درجه شهادت نایل آمد و در بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
شما چه نظری دارید؟