در شرایطی که بانک مرکزی به دنبال کنترل شتاب تورم، حفظ اشتغال و جلوگیری از کاهش تولید است، یک کارشناس اقتصادی می گوید وقتی بخش تولید نیازمند نقدینگی است، افزایش نرخ سود در شبکه بانکی می تواند به تقویت سپرده ها کمک کند تا بتوان از آن برای کمک به واحدهای تولیدی استفاده کرد.
کامران ندری در گفت‌وگو با ایرنا، در خصوص سیاست جدید بانک مرکزی که اولویت اصلی خود را کنترل شتاب تورم، کمک به حفظ اشتغال و جلوگیری از کاهش تولید اعلام کرده است، توضیح داد: به طور معمول بانک های مرکزی برای کنترل تورم مجبورند سیاست های انقباضی در حوزه پولی در پیش بگیرند تا از مسیر کنترل پایه پولی، رشد نقدینگی و تورم را کنترل کنند، اما این اقدام انقباضی ممکن است به تولید و اشتغال آسیب بزند و به همین دلیل رسیدن به دو هدف به طور همزمان به سختی امکانپذیر است.
وی با اشاره به اینکه بخش تولید به دلیل آسیب‌های ناشی از جنگ با شوک طرف عرضه روبروست که همین مساله بر رشد قیمت‌ها اثر گذاشته است، افزود: کاهش توان یا ظرفیت تولید، عرضه محصول نهایی را به بازار کم می‌کند و از آنجا که تقاضا کاهش نیافته است، رشد قیمت‌ها اتفاق می‌افتد.
ندری با یادآوری اینکه برخی سیاست‌ها همچون قطع اینترنت نیز بر کاهش تولید و اشتغال و ارایه خدمات به مشتریان اثر گذاشته است، تصریح کرد: از دست‌رفتن بخشی از تولید و اشتغال، ارتباطی به سیاست‌های پولی ندارد و نمی توان با سیاست‌های پولی آن را جبران کرد.
این کارشناس اقتصادی اظهار داشت: در حقیقت باید گفت، از آنجا که بخشی از ظرفیت تولید در اقتصاد به دلیل شرایط ناشی از جنگ کاهش یافته است، با سیاست‌های پولی تنها کاری که می‌توان انجام داد، این است که سطح تقاضای کل نیز در سطح ظرفیت فعلی مدیریت شود.
وی ادامه داد: یکی از راهکارها این است که انگیزه لازم در مردم ایجاد شود تا سطح مصرف خود را کاهش دهند تا بتوان شرایط تولید را به پیش از جنگ بازگرداند، در حالی که رفتار مصرفی مردم این گونه است که مصرف فردا را جایگزین مصرف امروز می‌کنند.
این تحلیلگر اقتصادی تأکید کرد: این کار تنها در صورتی امکانپذیر است که نرخ بهره پس‌انداز کردن برای مردم افزایش یابد؛ یعنی مردم بدانند اگر امروز کمتر مصرف کنند، در آینده می‌توانند بیشتر مصرف کنند. این کمتر مصرف کردن طبیعتاً ممکن است باعث شود تقاضا برای کالاها و خدماتی که اکنون تولید می‌شود، کاهش پیدا کند.
ندری نقدینگی خواهی اقتصاد در شرایط پساجنگ را اجتناب ناپذیر دانست و افزود: لازمه تامین مالی بخش تولید، جذب نقدینگی سرگردان در جامعه در قالب سپرده‌های ریالی است تا بانک ها بتوانند منابع دریافت شده از مردم را به صورت تسهیلات در اختیار تولید قرار دهند و به همین دلیل یکی از پیشنهادهای جدی کارشناسان، حرکت بانک مرکزی به سمت افزایش نرخ سود سپرده های بانکی است.
این کارشناس پولی و بانکی در عین حال گفت: نقدینگی خواهی نباید از مسیر استقراض بانک‌ها از بانک مرکزی صورت گیرد و به همین دلیل باید بانک مرکزی علاوه بر کنترل‌های سابق، اکنون سختگیرانه‌تر عمل کند.
ندری کنترل‌ قیمت‌ها در بازار مصرف را در شرایط کنونی، بسیار مهم دانست و گفت: برای کاستن از تبعات تورم بر زندگی مردم، دولت می‌باید رقم کالابرگ را به نحوی افزایش دهد که به معیشت مردم کمک شود.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: همه این اقدامات می‌باید برای مقطع زمانی کوتاه مدت طراحی شوند، زیرا در بلندمدت اجرای این سیاست‌ها به ضد خود تبدیل می‌شود؛ برای نمونه نرخ بهره بالا در بلندمدت ضدتولید است.