روزنامه هممیهن نوشت: خبر تهدید یا تصمیم به استیضاح وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، به خاطر اجرای دستور رییس جمهوری (و در واقع مصوبۀ ستاد ویژۀ راهبری فضای مجازی) در بازگشت اینترنت بینالملل از زبان سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس از همه نظر تأسفبار و حیرتآور است.
تهدید یا تصمیمی که احمد راستینه هفشجانی - نمایندهای با کمتر از ۳۵ هزار رأی- از آن سخن گفته البته با قید "اگر" است: اگر جلسات مجلس به صورت عادی برگزار می شد... حال آن که میدانیم مطابق آییننامۀ مجلس، رأیگیری مجازی وجاهت قانونی ندارد و بر اساس گفته عبدالحسین روح الامینی هنوز رهبری جدید با درخواست برخی از نمایندگان برای صدور مجوز قانونگذاری و رأیگیری مجازی (با تبلت های ویژه) موافقت نکردهاند در حالی که به گفته نایب رییس مجلس (نیکزاد) به دو در خواست قبلی ( تعویق انتخابات شوراها و تعیین تکلیف اعزام حجاج به حج امسال) در کمتر از ۴۸ ساعت پاسخ داده شد.
البته این گونه نیست که چه واقعی و چه مجازی از این استیضاح آبی برای اقلیت رادیکال گرم شود زیرا انتخابات هیأت رییسه نشان داد اگرچه صدای تندروها بلندتر شده ولی از نقشآفرینی و وزنشان کاسته شده است و درون همین مجلس نیز با این تکاپو همآوایی نشده تا جایی که مصطفی پوردهقان عضو کمیسیون صنایع و معادن گفته "گروهی محدود با هر گشایشی در هر حوزه ای مخالفاند و تازه در این قضیه هم فتحالفتوحی اتفاق نیفتاده اما به دنبال استیضاح وزیرند".
تهدید یا تصمیم به استیضاح وزیر ارتباطات به خاطر دغدغۀ ارتباطاتی او مانند این است که وزیر بهداشت را به دلیل افتتاح یک بیمارستان استیضاح کنند و در نگاه اول نشان می دهد چرا بازگشایی مجلس مطالبۀ مردم نیست اگر از بسته بودن آن تا اطلاع ثانوی و دست کم انجام توافق خرسند نباشند.
مصطفی ملکیان - متفکر شاخص ایرانی- برای ارزیابی گفتارها و رفتارها خاصه اگر از خواص و کار به دستان و مدعیان باشد دو سنجه به دست میدهد: یکی تقلیل مرارت و دیگری تقریر حقیقت. به این معنی که از رنج مردم بکاهد یا حقیقتی را بیان کند و با این نگاه مخترع و سازنده ماشین لباسشویی که از رنج میلیونها زن در جهان کاسته تا دستان آنان دیرتر بچروکد نیز به سبب رنجکاهی شایان احترام است چنان که فیلسوفی که معمایی گشوده و ما را به تفکر واداشته است.
عکس این قضیه هم صادق است و نمیتوان برای کسانی که به جای کاستن از رنج مردمان تولید رنج می کنند و در پوشاندن حقیقت میکوشند اعتباری قایل شد. تهدید یا تصمیم اخیر از این دست است و اگر در قبل، سخن از تقلیل و کاستن مرارت و رنج بود و تقریر حقیقت، اینجا پای تولید و ازدیاد رنج و اختفا و انکار حقیقت در میان میآید و این مهمترین وجه حیرت و شگفتی است ولی تنها همین فقره نیست.
کافی است به عنوان جلد شمارۀ تازۀ مجلۀ "تایم" نگاهی بیندازیم: مرزهای هوش مصنوعی. با موضوع رقابت برای تسلط بر هوش مصنوعی که به نوشتۀ تایم سبب شده همه برای ساخت مراکز "داده" در همه جای کرۀ زمین هجوم بیاورند از دشتهای تگزاس تا بیابانهای عربستان سعودی. تایم ننوشته ولی خیز برای آینده با هوش مصنوعی به حدی جدی است که تحلیلگری ادعا کرده بود هدف آمریکا از حملۀ اخیر به ایران هم با این قضیه ارتباط دارد و با هدف تصاحب منطقۀ وسیعی در ایران و عربستان و عراق با همین منظور بوده است.
ربط این قضیه با تقبیح استیضاح سید ستار هاشمی وزیر ارتباطات چیست؟ این است که او یکی از چند متخصص برجستۀ هوش مصنوعی در ایران است تا جایی که در همایشهای بینالمللی اگر فرصت کند و پروتکلهای اداری رخصت دهد در این باره از او اطلاعات و ایده میخواهند. حالا تصور کنید چنین وزیری به جای آن که به گسترش ارتباطات و آینده با هوش مصنوعی بیندیشد در این اندیشه باشد که به آقای راستینه و رفقای او چگونه حالی کند که قرار نبوده اینترنت بینالملل برای همیشه قطع باشد. بلکه یک تصمیم امنیتی موقت بوده که در کمیتهای زیر مجموعۀ شورای عالی امینت ملی برای مواقع بحرانی اتخاذ شد و چون غالب اعضای آن کمیته در جنگ ۴۰ روزه هدف ترور قرار گرفتند و با توجه به این که ریاست شورای عالی امنیت ملی با رییس جمهوری است وظایف آن کمیته به ستاد ویژه محول شد.
وجه تأسفبار دیگر قضیه این است که در حالی برخی برآن شدند یک صندلی از هیأت دولت را با استیضاح خالی کنند که دو صندلی آن را ( وزیران دفاع و اطلاعات) دشمن در جنگ ۴۰ روزه خالی کرده است.
با این حال و اگرچه اتصال هنوز نصفه نیمه است و قرار مردم با پزشکیان در تیر ۱۴۰۳ فراتر از این بود و دربارۀ پیام رسانها همین که گریبان دولت و وزیر را گرفته اند این امید را ایجاد می کند که دست دولت و وزارتخانه به کلی کوتاه نیست و میتوانند گام های دیگر را هم بردارند و رییس جمهور هم میتواند شورای عالی فضای مجازی را بیش از این از دخالت دور کند.
از ابتدا هم توجیه تشکیل و فعالیت این شورا "سیاست گذاری" اعلام شد تا در مقابل "قانونگذاری" تصویر و تصور نشود و به مرور به حوزۀ اجرا کشید؛ وضعیتی شبیه شورای عالی انقلاب فرهنگی که دغدغههای کلان فرهنگی را فروکاسته و ماههاست که هم و غم آن شده تأثیر شرط معدل بر کنکور و این که باشد یا نه و پایه ۱۱ باشد یا ۱۲ و یک مسابقه برای ورود به دانشگاه را به مدرسه پیوند داده اند؛ امری که منطقا در صلاحیت وزارت علوم و نهایتا بعد از هم فکری با آموزش و پرورش است.
این یادآوری بدان سبب است که حکایت شرط معدل در آن شورای عالی در قالب اتصال اینترنت در این شورای عالی بازتولید شده و تازه وقتی شورای عالی ساکت است نمایندگانی که از تصمیم در این حوزه کنار گذاشته بودند سر و صدا میکنند!
جدای همۀ اینها به فرض که کار وزیر تخلف باشد، مگر جز این است که دستور رییس جمهور یا معاون اول را اجرا کرده است؟ چرا گریبان او را می گیرید؟ نه که ندانند بلکه احساس میکنند وقتی در مذاکره و امور دیگر به بازی گرفته نمیشوند دست کم در این فقره خودی نشان دهند.
یک لحظه خود را جای ستار هاشمی بگذاریم. جدای این که متخصص هوش مصنوعی ناچار است با آدمهایی با این نگاه سر و کله بزند یادآور وضعیت وزیر فرهنگ است که اگر صبح با هنرمندان و فیلمسازان نشست داشته باشد طبعا مطالبۀ اصلی رفع توقیف از فیلمهای مجوزدار است و اگر عصر با اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس، خواست آنان توقیف و برخورد با همین فیلمهاست و چگونه میتوان هر دو را قانع کرد؟!
حکایت وزیر ارتباطات البته بسیار گستردهتر است. دهها میلیون ایرانی از قطع اینترنت بینا لملل به معنی واقعه کلمه کلافه شده بودند و میگفتند از طلا گشتن پشیمان گشته ایم و همان اینترنت و در واقع فیلترنت قبلی را بازگردانید و چند نماینده با این هم مشکل دارند و میگویند شبکه داخلی کفایت میکند! قانع کردن هر دو چگونه ممکن است جز با زبان امنیتی و این که چنین تحدیدی تهدید امنیت ملی است چون تولید کنندۀ نارضایتی اجتماعی و اقتصادی است.
با این همه جای نگرانی نیست چون نه قرار است به این زودی ها مجلس گشوده شود و سراغ کارهایی از این دست برود و نه اگر بنابر جلسات مجازی باشد چنین استیضاحی درگرفتنی است. اما اسباب تأسف است؛ هم به خاطر پارلمانی که نمایندگان آن اگر از جنس مصدق و مدرس و بهار نبودند اهل فن و تکنیک بودند و جماعت رادیکال حاضر را ذیل هیچ فقره نمیتوان گنجاند.
یکی به آقای راستینه و رفقا باید گوشزد کند آدم تشنه منتظر نمیماند تا برای او آبی بیاورند.خود آبی خواهد یافت تا از آتش عطش برهد. اصرار بر قطع مستمر اینترنت بین الملل هم کاربران را به استفاده از اینترنت ماهواره ای یا همان استارلینک سوق میداد و اتفاقا وزیر ارتباطات این دغدغه را دارد که در این صورت کل حکمرانی بر فضای مجازی بلاموضوع شود و به محاق برود.