در میان همه درسهای این مکتب، وفاداری حضرت عباس بن علی(ع) به امام حسین(ع) جایگاهی ویژه دارد؛ وفاداریای که فراتر از پیوندهای خویشاوندی، بر پایه «شناخت»، «بصیرت» و «تعهد به حقیقت» شکل گرفته بود. در حالی که حکومت بنی امیه مرجع تولید «گفتمان شبه علم» و گسترش دهنده «جنگ روایتها» بود و تصمیمگیری خردمندانه در برابر چنین حکومتی بسیار سخت بود.
پژوهشگران حوزه مدیریت دانش بر این «باورِ صادقِ موجه» هستند که در هرم «مدیریت دانش»، در بالاترین جایگاه و پس از «داده»، «اطلاعات»، «دانش»، «علم»، «خرد» و «حکمت»، «بصیرت» قرار دارد. در واقع وفاداری حضرت عباس (ع)، متأثر از سطح بالای بلوغ دانشی و دستیابی به جایگاهِ بصیرت بود.
اهل قلم و پژوهشگران بیش از هر گروه دیگری نیازمند تأمل در این الگوی ماندگار هستند. حضرت عباس(ع) در شرایطی که میتوانست راهی آسانتر را برگزیند، آگاهانه در کنار امامِ زمان خویش ایستاد و تا آخرین لحظه از آرمان حق دفاع کرد. او نشان داد که وفاداری، صرفاً همراهی در روزهای آرامش نیست، بلکه مقاومت، پایداری و تاب آوری بر سر اصول در سختترین آزمونهاست.
پژوهشگران و اهل قلم نیز در میدان علم و اندیشه و در «جنگ روایتها»، با آزمونهای گوناگونی روبرو میشوند؛ آزمون قدرت، شهرت، منفعت و مصلحتاندیشیهای زودگذر. درس حضرت عباس(ع) آن است که حقیقت نباید قربانی منفعت شود و قلم نباید در برابر فشارها از مسیر انصاف و صداقت، دچار تحریف و فراموشی شود؛ زیرا که تحریف و فراموشی و جهل و خرافات از جمله فرزندان شبه علم هستند.
همانگونه که علمدار کربلا پرچم حق را بر زمین نگذاشت، اهل قلم نیز باید پرچم حقیقت را در عرصه اندیشه و پژوهش برافراشته نگه دارند و در مسیر علم و پژوهش گام بردارند و قرار گرفتن زیر خیمه شبه علم خودداری کنند. همچنین وفاداری حضرت عباس(ع)، یادآور «مسئولیت اجتماعی» دانشمندان، پژوهشگران و اهل قلم است.
دانش و قلم زمانی ارزشمند خواهند بود که متعهدانه در خدمت آگاهیبخشی، عدالت و کرامت انسانی قرار گیرند. پژوهشگری که به حقیقت وفادار است، روایتها را تحریف نمیکند، اسناد را گزینشی نمیبیند و در برابر جهل وتحریف سکوت اختیار نمیکند، در مسیر دستیابی به «بصیرت» گام برمیدارد.
تاسوعا و عاشورا فرصتی است تا جامعه علمی و فرهنگی کشور بار دیگر با این پرسش مواجه شوند که وفاداری ما به حقیقت، اخلاق علمی و مسئولیت اجتماعی و گام برداشتن در مسیر علم و پرهیز از شبه علم تا چه اندازه است؟ حضرت عباس(ع) به ما میآموزد که ارزش انسان نه صرفاً در دانستن، بلکه در خردمندی و انطباق علم و عمل و پایبندی به آنچه حق میداند آشکار میشود.
امروز نیز جامعه به قلمهایی نیاز دارد که همچون علمدار کربلا، امانتدار حقیقت باشند؛ قلمهایی که نه با طوفان حوادث بشکنند و نه با جاذبه منافع از مسیر عدالت و صداقت فاصله بگیرند. این بزرگترین درس وفاداری حضرت عباس(ع) برای اهل اندیشه و پژوهش است؛ وفاداری به حقیقت، حتی زمانی که هزینه دارد.
از جمله رویدادهایی که نیازمند حضور اثربخش اهل قلم و پژوهشگران است، جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و جنگ رمضان است. این جنگ نیازمند روایتهای صحیح و به دور از «تحریف» و «فراموشی» و تجزیه و تحلیل مناسب است. هنوز مظلومیت شهدای کودک و نوجوان و زنان این سرزمین که ناجوانمردانه گرفتار حمله رژیم صهیونیستی و آمریکا شدند، به صورت کامل ثبت، ضبط و مستندسازی نشده است.
هنوز رشادتهای آرش گونه فرزندان این سرزمین اهورایی به خوبی تبیین نشده است. هنوز درس آموخته های این جنگها در تصمیمسازی و تصمیمگیری ها در فرایند مدیریت دانش در عرصه حکمرانی به صورت کامل جاری و ساری نشده است و ده ها «هنوزِ دیگر» عرصه کنشگری وفادارانه اهل قلم به «گفتمان علم» در برابر «گفتمان شبه علم» را مشخص می کند.
اینها فقط بخشهایی از حوزههای فعالیت وفادارانه اهل قلم و پژوهشگران و دانشگران به حقیقت است.سخن آخر اینکه فراموش نکنیم که وفاداری جزئی مهم از شرافت انسانی محسوب می شود و این بخش مهم باید در همه ارکان زندگی اهل قلم قابل مشاهده باشد.