به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از اندیشکده گروه آسیا، چین به عنوان تنها برنده آسیا از بحران تنگه هرمز ظهور کرده است. این کشور طوفان بحران جهانی کالاها ناشی از بسته شدن آبراه خاورمیانه را پشت سر گذاشته و همچنین از روندهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی ناشی از درگیری گستردهتر سود برده است.
ایران پس از حملات مشترک ایالات متحده و اسرائیل در 28 فوریه، که منجر به هدف قرار دادن اماکن دولتی و نظامی و ترور رهبر ایران شد، عملاً تنگه هرمز را بست، یک آبراه حیاتی که بخش زیادی از نفت و گاز جهان از آن عبور میکند. بحران ناشی از آن باعث افزایش شدید قیمت جهانی انرژی شده، به ویژه برای آسیا در معرض آسیب قرار دارد.
در این گزارش آمده است که پیش از بسته شدن تنگه، تقریباً ۸۰ درصد از نفت و نزدیک به ۹۰ درصد از گاز طبیعی مایع که از این آبراه عبور میکرد، به همراه سهم قابل توجهی از سایر کالاهای حیاتی، به بازارهای آسیایی میرفت. این گزارش به بزرگترین اقتصادهای آسیا - چین، هند، ژاپن و کره جنوبی - و همچنین بازارهای نوظهور در سراسر جنوب شرقی آسیا پرداخته است.
محققان پیامدهای اقتصادی و سیاسی بحران و تأثیرات آن را در بخشهای کلیدی از جمله تولید، انرژی و کشاورزی ترسیم کردند. آنها نتیجه گرفتند که چین برنده قطعی بحران ناشی از تهاجم دونالد ترامپ به خاورمیانه بوده است. ذخایر عظیم نفت این کشور و گسترش بسیار بلندپروازانه انرژیهای تجدیدپذیر به این معنی است که این کشور کمتر از سایر کشورها در معرض شوک انرژی قرار گرفته است.
چین مدتهاست ذخایر راهبردی انرژی خود را حفظ کرده و سال گذشته از قیمتهای ارزان برای ایجاد ذخایر حتی بزرگتر بهره برد. طبق تحلیل اریکا داونز، محقق ارشد مرکز سیاست انرژی جهانی، واردات نفت خام این کشور از ۱۱.۱ میلیون بشکه در روز به ۱۱.۶ میلیون بشکه در سال ۲۰۲۵ افزایش یافت و بیش از ۸۰ درصد از این افزایش به ذخایر منتقل شد. از ژانویه، چین به اندازه کافی نفت ذخیره کرده بود تا ۱۰۴ روز واردات در سطح ۲۰۲۵ را پوشش دهد.
این کشور همچنین در سالهای اخیر در حال ساخت زیرساختهای عظیم انرژی تجدیدپذیر بوده است. سال گذشته ۳۱۵ گیگاوات ظرفیت خورشیدی جدید نصب کرد که بیش از نیمی از ظرفیت خورشیدی جدید جهان است. سال قبل از آن، ۲۷۷ گیگاوات به این ظرفیت اضافه شد. پکن قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ نیمی از انرژی چین از منابع غیرفسیلی تأمین شود و سهم انرژی بادی و خورشیدی به ۳۰ درصد برسد که نسبت به ۲۲ درصد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است.
گرچه ترکیب انرژی چین هنوز تا حد زیادی مبتنی بر زغال سنگ است که بیش از ۵۰ درصد را تشکیل میدهد، سهم انرژیهای تجدیدپذیر به سرعت در حال افزایش است. در گزارش گروه آسیا آمده است: «با ۱.۴ تراوات ظرفیت تجدیدپذیر فعال و ۹۰ تا ۱۱۰ روز ذخیره واردات نفت خام، چین شوک اولیه را بهتر از هر همتای منطقهای پشت سر گذاشت.»
چین همچنین با تسریع در ساخت انرژی پاک خود، از واکنش سایر کشورها به این بحران سود برده است. پکن بر زنجیره تأمین جهانی در صنایع خورشیدی و سایر فناوریهای پاک تسلط دارد و در سالهای اخیر بخش زیادی از این تولید را با قیمتهای پایین به خارج از کشور صادر کرده است، که این امر باعث نگرانی رهبران غربی در مورد صنایع خود شده است. صادرات خودروهای برقی چین در ماه مه در مقایسه با سال قبل بیش از ۱۱۰ درصد و محمولههای خورشیدی در ماه آوریل ۶۰ درصد افزایش یافت.
پکن خواستار آتشبس در خاورمیانه شد و هنگامی که ترامپ در ماه مه به خاور دور سفر و با شی جینپینگ، رئیس جمهوری چین، ملاقات کرد، ادعا کرد که دو کشور در تمایل به یافتن راهحلی متحد هستند. اما در گزارش گروه آسیا آمده است: «این بحران به پکن اجازه میدهد تا ایالات متحده را به عنوان بازیگری بیثباتکننده معرفی کند که درگیریهایش در خاورمیانه هزینههایی را بر جهان تحمیل میکند.»
این بیثباتی خطراتی را برای چین به همراه دارد. درو تامپسون، عضو ارشد دانشکده مطالعات بینالملل راجاراتنام در سنگاپور، گفت: «این وسوسهانگیز است که هر گونه از دست دادن اعتبار در ایالات متحده را یک مزیت برای چین ببینیم، اما این لزوماً برای پکن صدق نمیکند که نمیخواهد جای واشنگتن را به عنوان یک هژمون خاورمیانه یا تأمینکننده امنیت منطقه بگیرد.»
ون-تی سونگ، عضو غیرمقیم مرکز جهانی چین شورای آتلانتیک، مستقر در تایوان، گفت که این بحران همچنین میتواند پکن را در مورد حمله نظامی آینده به تایوان دو بار به فکر فرو ببرد، زیرا دشواری هدایت کشتیها از طریق سرزمین دشمن را نشان داد. گزارش گروه آسیا به این نتیجه رسید: «در نهایت، پکن نقاط درد را نه به عنوان تهدید وجودی، بلکه به عنوان چالشهایی که باید مدیریت شوند و حتی فرصتهایی که باید از آنها بهرهبرداری شود، میبیند.»