گرمازدگی، به هم خوردن تعادل در مکانیسم‌های تنظیم دمایی بدن است؛ به عبارت دیگر، تولید و دریافت گرما به‌علت افزایش شدید حرارت محیط یا تحرک و ناتوانی در دفع حرارتِ ایجادشده، باعث گرمازدگی می‌شود.
شاید این به هم ریختگی تعادل آن‌قدرها هم جدی به نظر نیاید، اما گرمازدگی در گروه‌های کودکان، سالمندان، زنان باردار و کسانی که بیماری‌های خاص دارند، حتما باید 
جدی گرفته و برای آن تمهیداتی 
اندیشیده شود، چرا که این اختلال می‌تواند مرگبار باشد. 
با توجه به گرمای هوا و در پیش‌رو بودن مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب در تهران و چند شهر دیگر و ازدحام جمعیت، دانستن نکاتی در مورد گرمازدگی می‌تواند ما را برای حضور بهتر در مراسم‌ آماده سازد. همچنین دانستن نکاتی در مورد گرمازدگی و راهکارهای درمانی آن، ما را برای کمک کردن به دیگران در صورت بروز این عارضه یاری می‌دهد.
گرمازدگی طیفی از اختلال است
گرمازدگی یک بیماری مشخص نیست، حالتی است که موجب بروز برخی ناتعادلی‌ها می‌شود. شدت و حدت آن هم طیفی از گرمازدگی را نشان می‌دهد، یعنی ممکن است ناتعادلی بسیار ساده و اندک یا جدی و مرگبار باشد.
دکتر حسن نوری ساری، متخصص طب اورژانس و معاون آموزش اورژانس کشور می‌گوید: گرمازدگی یک بیماری خاص نیست، طیفی از تغییرات فیزیولوژیک یااختلالات است. اولین و مهمترین چیزی که در مورد گرمازدگی باید بگویم موضوع هوا به هوا شدن است، یعنی عدم هماهنگ شدن ما با آب و هوای منطقه‌ای که به آنجا می‌رویم؛ مثلا وقتی یک نفر از تبریز به اهواز برود، حتما دچار مشکل می‌شود. فیزیولوژی بدن به گونه‌ای است که حدود دو هفته طول می‌کشد تا ما کاملا با هوای منطقه جدید هماهنگ شویم. 
پس از به هم خوردن تعادل و به وجود آمدن حالت گرمازدگی، دو اتفاق ممکن است برای ما رخ بدهد.  اول ضایعات پوستی ناشی از گرمازدگی است و دوم سکته گرمایی یا گرمازدگی شدید. هر دو این عارضه‌ها مصداق گرمازدگی هستند و باید مدیریت شوند. در حالت ضایعات پوستی، دانه‌هایی روی پوست ظاهر می‌شود و حتی ممکن است زخم‌هایی به‌ویژه در کشاله ران ایجاد شود. برای این مرحله، شستشو، پمادهای ضدعرق و پودر بچه می‌تواند مؤثر باشد.
وی تأکید می‌کند: حالت جدی‌تر وقتی است که مایعات از دست‌رفته بدن را درست جایگزین نکرده باشیم، یعنی بدن با کمبود مایعات مواجه باشد. در این صورت  اسپاسم‌های عضلانی شکل خواهد گرفت. اگر گرمازدگی از این فراتر رفت و بیمار دچار خواب‌آلودگی و گیجی یا عدم شناخت شد باید بستری شود و درمان جدی‌تری بر روی او صورت گیرد.
گروه‌های حساس
برخی از گروه‌های سنی در برابر گرمازدگی آسیب پذیرتر هستند. 
دکتر نوری می‌گوید: افراد سالمند، هم به دلیل خوردن داروهای مختلف و تأثیر آن‌ها بر فیزیولوژی و هم به دلیل این که بدنشان در زمینه احساس گرما به درستی کار نمی‌کند، واکنش درستی در برابر گرما ندارند، مثلا هوا گرم است ولی کولر روشن نمی‌کنند. از این رو آسیب‌پذیری آن‌ها در گرما بیشتر است.
وی می‌افزاید: مادران باردار، گروه دیگری هستند که در برابر گرمازدگی آسیب‌پذیرند. از آنجا که جنین همراه دارند، بدنشان حساسیت بیشتری دارد و باید مایعات بیشتری مصرف کنند. گروه سوم کودکان هستند که در حالت عادی، درصد آب بدنشان نسبت به گروه‌های دیگر سنی بیشتر است و در نتیجه حساس‌تر هستند.
اقدامات مؤثر
برخی اقدامات بسیار ساده می‌تواند انسان را  از گرمازدگی محافظت کند. دکتر نوری می‌گوید: اگر وارد محیط گرم می‌شویم با پوشیدن لباس خنک و رنگ روشن و قرار نگرفتن زیر آفتاب می‌توانیم با گرمازدگی مقابله کنیم. در واقع رعایت همین مسأله ساده باعث می‌شود گرمازدگی دیرتر اتفاق بیفتد.
وی می‌افزاید: نوشیدن مایعات بسیار لازم و ضروری است، اما دانستن این نکته هم مهم است که وقتی عرق می‌کنیم، همراه با آب، نمک هم دفع می‌کنیم و برای جبران آن، باید نمک هم به دست بیاوریم و جایگزین کنیم. برای همین مایعی مثل دوغ و شربت آبلیمو مناسبتر از آب خالص است؛ چراکه اگر آب خالص باشد، میزان سدیم در خون پایین می‌آید و واکنش‌های متفاوتی را باعث می‌شود. 
این متخصص طب اورژانس تأکید می‌کند: اگر سالمند در منزل دارید مدام به او سر بزنید، هوشیاری او را چک و دمای خانه را تعادل کنید.
انواع گرمازدگی
گرمازدگی را بنا به نوع محیط گرمی ‌کــه باعث ایـن اختلال می‌شـود 
تقسیم‌بندی می‌کنند. 
دکتر محمدحسن ارغند، مدرس افتخاری جمعیت هلال‌احمر هم  می‌گوید: وقتی در مجاورت هوای گرم قرار می‌گیریم، حرارت بدنمان به درجات مختلف بالا می‌رود و گرمازده می‌شویم اما گرمازدگی به طور کلی دو دسته است، اول گرمازدگی در یک محیط گرم و خشک مثل تهران و دوم گرمازدگی در محیط گرم و مرطوب مثل بندرعباس.
وی توضیح می‌دهد: در حالت اول، دچار «خستگی گرمایی» می‌شویم؛ یعنی در محیط خشک و گرم عرق می‌کنیم، تعریق باعث می‌شود آب از دست بدهیم و حرارت بدنمان بالا برود. مشکل اصلی در این حالت، از دست دادن مایعات بدن است. دهیدراته می‌شویم؛ یعنی بدن بی آب می‌شود.
حالت دوم، «حمله گرمایی» نامیده می‌شود که در مناطق مرطوب و گرم اتفاق می‌افتد. وقتی در این مناطق هستیم، عرق نمی‌کنیم و در واقع سیستم طبیعی خنک‌کننده ما کار نمی‌کند. عرق نکردن باعث می‌شود دمای بدن ما بالا برود و در نهایت دچار حمله گرمایی شویم.
عوارض خستگی گرمایی
وقتی در محیط گرم و خشک فعالیت کنیم چه اتفاقی می‌افتد؟ دکتر ارغند می‌گوید: وقتی در محیط خشک مثلا تهران، فعالیت بدنی انجام دهیم دچار خستگی گرمایی می‌شویم. اولین عارضه این است که مایع از دست می‌دهیم و بدنمان کم‌آب می‌شود. 
وی توضیح می‌دهد: در این شرایط اول از همه دچار سردرد می‌شویم و بعد از آن گرفتگی عضلانی به سراغمان می‌آید. اگر دقت کنید در دو ماراتن، وقتی فردی بعد از دویدن به خط پایان می‌رسد، از درد به خود می‌پیچد و نمی‌تواند پاهای خود را حرکت دهد، زیرا بدنش آب زیادی از دست داده است. پس اگر در هوای گرم و خشک هستیم و دچار گرمازدگی شدیم، اولین اقدام این است که مایعات از دست‌داده را 
تأمین کنیم. 
ارغند در مورد راهکار مقابله با این شکل از گرمازدگی می‌گوید: بهترین کار نوشیدن آب الکترولیت است و «او.آر.اس» (ORS) به‌عنوان بهترین آب الکترولیت شناخته می‌شود. حال اگر اوآراس در دسترس نبود، خوردن آب با اندکی نمک و شکر، همان کار را انجام می‌دهد. 
شربت خاکشیر با آبلیمو یکی از بهترین‌هاست که جای آب الکترولیت را می‌گیرد و باعث می‌شود بلافاصله سردرد کاهش پیدا کند، گرفتگی‌ها از بین برود و ما دوباره به حالت اول برگردیم. 
قرار گرفتن در محیط خنک هم این روند را تسریع می‌بخشد.
مدرس جمعیت هلال احمر توصیه می‌کند: وقتی کسی دچار خستگی گرمایی شد، اول به او مایعات بدهیم و بعد او را به محیط خنک منتقل ‌کنیم. در خستگی گرمایی، اگر گرفتگی عضلانی زیاد شود، ممکن است به سکته قلبی و مرگ بینجامد. خستگی گرمایی در طولانی‌مدت خطرناک است.
حمله گرمایی
همان‌طور که اشاره شد، گرمازدگی در محیط گرم و مرطوب، حمله گرمایی نامیده می‌شود. 
دکتر ارغند توضیح می‌دهد: اگر در محیط گرم و مرطوب مثل رشت یا بندرعباس، فعالیت بدنی انجام دهیم، دچار گرمازدگی می‌شویم، ولی نوع آن با گرمازدگی در محیط خشک متفاوت است.
وی توضیح می‌دهد: باید یادمان باشد در این حالت، بدن آب از دست نمی‌دهد و خوردن مایعات نمی‌تواند مؤثر واقع شود. 
در محیط گرم و مرطوب، دمای بدن ما خیلی بالا می‌رود، چرا که سیستم خنک‌کننده بدن، یعنی تعریق کار نمی‌کند. 
پس اگر در محیط گرم و مرطوب گرمازده شدیم‌بایدبه‌محیط‌خشک‌وخنک برویم.
این محیط می‌تواند اتاقی با کولرگازی باشد یا شاید سایبانی که اندکی خنک‌تر از محیط اطراف است.
دکتر ارغند در پایان گفتگوی خود تأکید می‌کند: اگر سطح هوشیاری فرد گرمازده در هر دو حالت، افت کرد باید با اورژانس تماس بگیرید یا او را به اورژانس برسانید تا از طریق سرم‌تراپی یا داروهای مرتبط، فرد را 
ریکاوری کنند.