روزنامه  وال‌استریت ژورنال  گزارش داد که ایران، روسیه، کره شمالی و دیگر کشورهایی که هدف تحریم‌های غرب قرار دارند، استفاده از ارزهای دیجیتال را برای دور زدن فشارهای آمریکا به‌طور چشمگیری افزایش داده‌اند.

به نقل از جماران، بر اساس این گزارش که با استناد به داده‌های شرکت‌های رصدکننده جریان ارزهای دیجیتال تهیه شده است، این سه کشور و سایر کشورهای تحت تحریم، تنها در سال ۲۰۲۵ حدود  ۱۰۰ میلیارد دلار  تراکنش ارز دیجیتال انجام داده‌اند.

به نوشته وال‌استریت ژورنال، این رقم  هشت برابر  حجم تراکنش‌های ثبت‌شده در سال ۲۰۲۴ است. این روزنامه می‌افزاید که ایران، روسیه، کره شمالی و دیگر کشورهای تحریم‌شده، در نحوه استفاده از بازار ارزهای دیجیتال، ایجاد توکن‌های اختصاصی و راه‌اندازی پلتفرم‌های مبادله رمزارز، برای دور زدن تحریم‌ها پیشرفت قابل توجهی داشته‌اند.

این روزنامه به نقل از مقام‌های غربی و شرکت‌های تحلیل داده‌های بلاک‌چین نوشت که ایران و روسیه از ارزهای دیجیتال برای خرید پهپاد و قطعات مورد نیاز تسلیحات استفاده کرده‌اند.

همچنین، روسیه از ارزهای دیجیتال برای پرداخت دستمزد ملوانانی که نفت خام تحریم‌شده این کشور را به‌صورت قاچاق در سراسر جهان جابه‌جا می‌کنند، بهره گرفته است. بر اساس این گزارش، کره شمالی نیز از رمزارزها برای خرید سوخت و تجهیزات نظامی استفاده کرده است.

این مطالب در گزارشی با عنوان «کشورهای یاغی چگونه از ارزهای دیجیتال برای دور زدن تحریم‌ها استفاده می‌کنند؟» منتشر شده است.

به گفته وال‌استریت ژورنال، استفاده از ارزهای دیجیتال به این کشورها امکان می‌دهد تا نظام بانکی سنتی را که نقش اصلی را در اجرای و نظارت بر تحریم‌های آمریکا و دیگر کشورهای غربی دارد، دور بزنند.

تکذیب و انتقادها

در ادامه گزارش آمده است که مقام‌های غربی، پیونگ‌یانگ را به سرقت ارزهای دیجیتال از طریق حملات سایبری متهم می‌کنند؛ اتهاماتی که کره شمالی آنها را «ادعاهایی مضحک» خوانده و تاکید کرده است این اتهامات ادامه سیاست خصمانه واشنگتن علیه این کشور است.

وال‌استریت ژورنال همچنین به نقل از دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، نوشت که روسیه تحریم‌های بین‌المللی اعمال‌شده علیه خود را از منظر حقوق بین‌الملل غیرقانونی می‌داند.

پسکوف گفت: «روسیه سازوکارهای جایگزینی را ایجاد و توسعه داده است که به اقتصاد این کشور امکان می‌دهد به‌طور عادی به فعالیت خود ادامه دهد.»

این روزنامه همچنین اشاره کرد که تهران به درخواست آن برای اظهارنظر درباره این گزارش پاسخی نداده است.

 اقدامات آمریکا و تحریم‌های جدید

بر اساس این گزارش، مقام‌های غربی در تلاش‌اند همگام با رشد استفاده از ارزهای دیجیتال برای دور زدن تحریم‌ها، راهکارهای نظارتی خود را تقویت کنند.

هرچند ایالات متحده هم‌زمان با مذاکرات خود با ایران درباره احتمال دستیابی به یک توافق صلح، به‌طور موقت برخی تحریم‌های مربوط به نفت ایران را تعلیق کرده است، اما همچنان تحریم‌ها را یکی از مهم‌ترین ابزارهای فشار بر رقبای خود در سراسر جهان می‌داند.

واشنگتن همچنین اعلام کرده است که اگر مذاکرات به توافقی برای پایان دادن به اختلافات منجر نشود، گزینه بازگرداندن تحریم‌های نفتی علیه ایران همچنان روی میز خواهد بود.

در ژوئن گذشته، آمریکا چهار پلتفرم ایرانی معاملات ارزهای دیجیتال، از جمله  نوبیتکس** ــ بزرگ‌ترین صرافی رمزارز ایران ــ را تحریم کرد.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، نیز اعلام کرد که ایالات متحده  یک میلیارد دلار  ارز دیجیتال مرتبط با ایران را توقیف کرده است.

در مقابل، صرافی نوبیتکس و پلتفرم دیگری به نام  بیت‌پین  که آن نیز مشمول تحریم شده است، هرگونه مشارکت در فعالیت‌های غیرقانونی را رد کردند و اعلام کردند کاربران آنها شهروندان عادی هستند. دو پلتفرم دیگر تحریم‌شده نیز به درخواست رسانه‌ها برای اظهارنظر پاسخی ندادند.

در بریتانیا نیز مقام‌های این کشور در ماه مه گذشته یکی از بزرگ‌ترین صرافی‌های ارز دیجیتال جهان،  HTX ، را به ظن همکاری با دولت روسیه در فهرست سیاه قرار دادند.این شرکت اعلام کرد که برای رفع نگرانی‌های مطرح‌شده با مقام‌های ذی‌ربط همکاری خواهد کرد.

در پایان، وال‌استریت ژورنال تأکید می‌کند که اعمال کنترل کامل بر بازار ارزهای دیجیتال تقریباً ناممکن است؛ زیرا بخش بزرگی از این بازار هنوز تحت نظارت نهادهای قانونی قرار ندارد و بسیاری از تراکنش‌ها نیز به‌صورت ناشناس انجام می‌شوند، موضوعی که رهگیری آنها را بسیار دشوار می‌کند.