«به مردم عزیز قول میدهم تمام تلاشم را میکنم تا انشاءالله ثبات را در بازار ارز به وجود آورم. همچنین حتماً فساد و رانت ناشی از چندنرخی بودن ارز را جمع خواهیم کرد. زیرا یکی از دلایل اصلی التهابات در بازار ارز، چندنرخی بودن، رانت، فساد و سفتهبازی است که حتماً این وضعیت را سر و سامان خواهم داد.»
اینها اولین سخنان و قولهای «عبدالناصر همتی» رئیس کل جدید بانک مرکزی است که دیروز لحظاتی پس از دریافت حکم انتصاب از سوی رئیسجمهوری و در حاشیه جلسه هیات وزیران به خبرنگاران اعلام کرد. وی گفت: افزایش رشد نقدینگی نسبت به رشد اقتصادی عامل اصلی تورم است و در دوره جدید تلاش خواهم کرد تا بازار ارز را یکپارچه کنم.
وی افزود: در میانمدت و بلندمدت نسبت نقدینگی به رشد اقتصادی مهمترین عامل تورم است و این موضوع را بهطور جدی پیگیری خواهیم کرد .
رئیس کل بانک مرکزی ادامه داد: معیشت مردم بسیار مهم است و بانک مرکزی آن را بهعنوان اولویت اصلی خود در کمک به سایر دستگاههای مسئول پیگیری خواهد کرد.
هماهنگی بازارها مدنظر است
همتی که از دیروز جایگزین «محمدرضا فرزین» برای سکانداری بانک مرکزی شد، از هماهنگی میان سیستم پولی با بازار سرمایه خبر داد و افزود: ثبات و توسعه بازار سرمایه را جزو اهدافم قبلاً هم گفتهام و اکنون تکرار میکنم: حتماً به بازار سرمایه کمک خواهم کرد.
همتی خاطرنشان کرد: همچنین برخورد با بانکهای ناتراز (که عامل مهم تورم در کشورمان هستند) و مدیریت یکپارچه ارز در شرایط تحریمی، بحثهای مهمی هستند که انشاءالله در روزهای آینده بیشتر با مردم عزیز در مورد آنها صحبت خواهم کرد.
حفظ و تقویت ذخایر ارزی
وی گفت: در جلسههای اخیر با اصناف و فعالان اقتصادی، محور صحبتها ثبات بازار بوده زیرا بازار هم به دنبال ثبات اقتصادی است.
رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به اینکه مسئول نرخگذاری نباید بانک مرکزی باشد و باید از نوسانات نرخ ارز جلوگیری کند،ادامه داد: کانال یا دالانی برای نرخ ارز تعیین میشود که در این دالان براساس روند اقتصاد کشور حرکت و بر اساس آن روند، در نرخ ارز ثبات ایجاد میشود.
همتی با بیان اینکه با توجه به شرایط تحریمی، مدیریت بازار ارز اصولی دارد و این کار انجام خواهد شد، گفت: از صرافیها کمک گرفته میشود چرا که آنها شبکه مویرگی عظیمی هستند که متأسفانه در حال حاضر غفلت شدهاند و قرار است دوباره احیا شوند.
رئیس کل بانک مرکزی خاطرنشان کرد: موسسه ملل هم استثنا نیست و من هنوز اطلاعات و آمار مشکلات این موسسه را ندارم اما حتما راجع به آن تصمیمات مقتضی خواهیم گرفت.
وی همچنین گفت: من به مجلس و تصمیمهای آنان احترام میگذارم و با نمایندگان مجلس مشورت خواهم کرد، اما باید مسائل اقتصادی را بر پایه آنچه درست میدانم، علم اقتصاد، شرایط کشور و تجربه خودم مدیریت کنم.
ارز ترجیحی
همتی ادامه داد: تاکنون چندین مورد ارائه ارز ترجیحی داشتیم که در نهایت دوباره احیا شد یا شوک قیمتی ایجاد کرد؛ این روند به از دست رفتن ذخایر بانک مرکزی منجر شد .
وی با اظهار اینکه ارز ترجیحی باعث از بین رفتن ذخایر شده است، تاکید کرد: بازار آزاد ارز به صورت یک مارجین برای اقتصاد عمل میکند و با وجود اینکه برخی انکار میکنند، حقیقت این است که این تفاوتها نوسانات قیمتی را تشدید میکند.
رئیس کل بانک مرکزی افزود: نباید بگذاریم فاصلههای قیمتی موجب نوسانات روزانه ارز و تورم کالاها شود. در حال حاضر قیمتهای گوشت، مرغ، روغن و برنج در بازار به دلیل ترجیحی بودن ارز افزایش یافته است. از این رو، هدف و راهکار اصلی، ایجاد یکپارچگی بازار است و من حتماً این کار را انجام خواهم داد.
وی درباره شرکتهایی که ارز خود را برنگرداندهاند، گفت: مطمئن باشید همه را برمیگردانم؛ شک نکنید که برخورد خواهمکرد. تجربه نشانداده که اینها را پیگیری خواهم کرد و اگر کسی ارز خود نیاورده باشد حتماً برمیگرداند مگر اینکه نرخها را به قدری پایین آورده باشید که برای صادرکننده بهصرفه نباشد که ارز را برگرداند.
همتی با تاکید بر اینکه به تدریج ارز را تک نرخی خواهیم کرد ولی قطعاً تک نرخی شدن ارز روی قیمت کالاها اثر خواهد داشت، افزود: من قبلا هم گفتهبودم با اینکه قیمت ارز را پایین نگه داشتهاید اما قیمت کالاها باز هم افزایش داشته است. تکنرخیشدن ارز باید با تدبیر انجام شود.
وی افزود: اگر قرار است ارز ترجیحی برداشته شود باید مابهالتفاوت آن از طریق کالابرگ یا از هر روش دیگر برای مردم جبران شود. نمیتوان بیمحابا ارز ترجیحی را برداشت.
رئیس کل بانک مرکزی با تاکید بر اینکه حتماً سازوکاری ایجاد میکنیم که همه فعالان اقتصادی ارزهایشان را به داخل کشور بیاورند، افزود: مقرراتی که تدوین شده دست و پاگیر است. یکی از برنامههای ما جمع آوری سامانههای اضافه است که طی یکی دو هفته آینده برنامههای اصلی خود را اعلام خواهم کرد.
وی درباره حذف ارز ترجیحی گفت: با بررسی شرایط، ضوابط و موقعیت کالاها و ذخایر در زمینه ارز ترجیحی تصمیم خواهیم گرفت.
همتی گفت: مطمئن باشید تصمیمی اتخاذ نمیکنیم که به بیثباتی یا التهاب قیمتها منجر شود و این تصمیمات حتماً بر اساس بررسیهای دقیق خواهد بود.
ارزیابی کارشناسی تغییر مدیر بانک مرکزی
دکتر فرشاد پرویزیان عضو انجمن اقتصاددانان ایران به اطلاعات گفت: ذات تغییر رئیس کل بانک مرکزی، به لحاظ مدیریتی و کمک به رفع التهابات و اعتراضات بازار، تصمیم بسیار منطقی و اصولی بود، زیرا این تفکر را القا کرد که دولت آمادگی دارد برای تأمین خواسته فعالان اقتصادی، حتی مدیران ارشد خود را تغییر دهد. اما از منظر اقتصادی، موفقیت دکتر همتی مستلزم اصلاحات ساختاری است که شاید از عهده وی ساخته نباشد.
پرویزیان افزود: مهمترین ابزار ثبات و کاهش قیمت ارز در بازار، رفع تحریمها و گشایش ارتباطات بینالمللی بانک مرکزی است. اگر رئیس کل قبلی بانک مرکزی در ایجاد این ثبات موفق نبوده باید مورد مؤاخذه قرارگیرد ولی اگر مشخص شد که چنین گشایشی در حیطه اختیار او نبوده یا حتی برخی دستگاهها اجازه چنین گشایشی را به او ندادهاند، پس همچنان پتانسیل مخالفت با چنین گشایشی در دوره مدیریت دکترهمتی وجود دارد.
وی تأکید کرد: البته دکتر همتی نسبت به مدیر قبلی بانک مرکزی تجربه عملی بهتری در مدریت بانک مرکزی دارد و همین مساله باعث دلگرمی است. اما فراموش نکنیم که عبور از ناترازی ارزی در کشور فقط به بهبود مناسبات سیاسی، افزایش اعتماد ملی و عرضه گسترده ارز در بین متقاضیان بستگی دارد که همگی ریشه در رفع تحریمهای بین المللی و افزایش استقلال بانک مرکزی دارد.
دکتر آ لبرت بغزیان، اقتصاددان و مدرس دانشگاه هم دیروز در واکنش به انتصاب رئیس کل جدید بانک مرکزی گفت: مشکلات ارزی اخیر ریشه در تشدید تحریمهای بینالمللی و کاهش فروش نفت ایران دارد که درآمدهای ارزی بانک مرکزی را کاهش داده است.
به گفته وی، بانک مرکزی در دوره مدیریت جدید خود علاوه بر حرکت به سمت استقلال، باید زمینه بازگشت ارز حاصل از صادرات کالاهای غیرنفتی را به سیستم بانکی تسهیل کند.
دکتر محمدعلی سنجیده، مدرس دانشگاه نیز به خبرنگار اطلاعات گفت: رئیس جدید بانک مرکزی برای جلب اعتماد صادرکنندگان برای بازگشت ارز به سیستم بانکی باید تضمین دهد که نیازهای ارزی همه تجار را در کوتاهترین زمان تأمین خواهد کرد.
سنجیده گفت: دستیابی به این اعتماد عمومی، مستلزم واقعیسازی نرخ ارز در مرکز مبادله و عرضه کافی برای همه متقاضیان است.

شما چه نظری دارید؟