آیتالله مصطفی محقق داماد، عضو پیوسته و رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران، در سخنانی با انتقاد از سکوت دولتها در قبال نقض حقوق بشر تأکید کرد که «تاریخ، این سکوت را فراموش نخواهد کرد» و آن را نشانهای از «سقوط اخلاق در جهان معاصر» دانست.
به گزارش ایرنا، محقق داماد با اشاره به سابقه چند دههای ارتباط خود با واتیکان گفت که از حدود ۳۰ تا ۴۰ سال پیش با پاپها در ارتباط بوده و با ژان پل دوم نیز آشنایی نزدیک داشته است. وی افزود پس از درگذشت ژان پل دوم، بندیکت شانزدهم در سخنرانیای دیدگاههایی انتقادی درباره اسلام مطرح کرد که واکنش او را در پی داشت.
وی توضیح داد که در نامهای مفصل به زبان انگلیسی خطاب به بندیکت شانزدهم، با لحنی مودبانه از او خواسته است مطالعات خود درباره اسلام را گسترش دهد. به گفته محقق داماد، در این نامه به گرایش فلاسفه و اندیشمندان بزرگ به اسلام اشاره شده و این پرسش مطرح شده که آیا این گرایش ناشی از زور بوده یا جاذبهای درونی در این دین وجود داشته است. او افزود که پس از ارسال این نامه، مشاور پاپ به دیدارش آمده و به نقل از بندیکت شانزدهم اذعان کرده که مطالعات وی درباره اسلام کافی نبوده و از این بابت عذرخواهی کرده است. به گفته وی، همین موضوع زمینهساز گسترش روابط علمی و دینی میان او و واتیکان شد، بهگونهای که بعدها در نشست «سینود» واتیکان برای سخنرانی درباره رابطه اسلام شیعی و مسیحیت دعوت شد.
وی در ادامه به مکاتبات خود با رهبران دینی جهان پرداخت و گفت پس از انتخاب پاپ جدید، در نامهای از او خواسته است نسبت به اقدامات دونالد ترامپ موضعگیری کند و او را از اقدامات تجاوزکارانه بازدارد. به گفته محقق داماد، پاپ در این زمینه موضعگیری کرده و حتی با واکنش تند ترامپ مواجه شده است.
او همچنین از ارسال نامهای به احمد الطیب، رئیس الازهر، خبر داد و گفت از وی خواسته است علمای اسلام در برابر خشونت، کشتار و تجاوز موضعی واحد اتخاذ کنند. وی با انتقاد از برخی مواضع دیگر علمای الازهر افزود که به جای محکوم کردن عاملان اصلی خشونت، برخی کشورهای اسلامی را مورد انتقاد قرار دادهاند.
محقق داماد در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اینکه مسلمانان باید مدعی حقوق بشر باشند، اظهار داشت: «برخلاف تصور رایج، این غرب نیست که بنیانگذار حقوق بشر است، بلکه این مفاهیم ریشه در تعالیم اسلامی دارد.» وی با اشاره به آموزههای قرآن و پیامبر اسلام، بر مفاهیمی همچون کرامت ذاتی انسان و وحدت خانواده بشری تأکید کرد.
او همچنین به پژوهشهای خود در حوزه حقوق بینالملل اشاره کرد و گفت در کتابی با عنوان «حمایت از حقوق افراد غیرنظامی در دوره جنگ مسلحانه» به مقایسه دیدگاههای اسلامی با اصول حقوق بشردوستانه پرداخته است. وی در این زمینه به کنوانسیونهای ژنو اشاره کرد و افزود که این اسناد بینالمللی نیز بر حمایت از غیرنظامیان، پزشکان و مراکز درمانی تأکید دارند.
وی با اشاره به کشته شدن کودکان بیگناه در حملات اخیر، سکوت جامعه جهانی را «ننگ تاریخی» توصیف کرد و افزود: «چگونه ممکن است در برابر چنین فجایعی، جهان سکوت اختیار کند؟»
این استاد دانشگاه همچنین از نقش رسانهها انتقاد کرد و گفت که بسیاری از خبرگزاریها تحت تأثیر رژیم صهیونیستی قرار دارند و مانع از انعکاس واقعیات میشوند. او از اندیشمندان و دانشگاهیان جهان خواست تا با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و نسبت به این وضعیت اعتراض کنند.
او در پایان با انتقاد از عملکرد سازمان ملل متحد گفت این نهاد میتواند نقش مؤثرتری ایفا کند، اما در شرایط کنونی سکوت کرده است. وی در عین حال، از برخی موضعگیریها در جهان، از جمله واکنش اسپانیا، بهعنوان نقاط مثبت یاد کرد و افزود که موضعگیری پاپ نیز نشان داد که «اخلاق هنوز در واتیکان زنده است».
شما چه نظری دارید؟