روزنامه همشهری نوشت: با نگاهی به آنچه پس از ۹ اسفندماه ۱۴۰۴ در سطح منطقه و نظام بینالملل بهوقوع پیوست، آنچه جلب توجه میکند، ایجاد مسیرهای تازهای برای درآمدزایی و جبران خسارتهای جنگ است که رسانهها و تحلیلگران بینالمللی در ماههای اخیر بارها به آنها اشاره و حتی برخی کارشناسان نیز تأکید کردهاند در جنگ اخیر چیزی درحدود ۲۰میلیارد دلار «درآمد اضافی» فقط در بخش فروش نفت نصیب ایران شدهاست.
دریافت عوارض تردد در تنگههرمز
توماس فریدمن، نویسنده آمریکایی: وقتی تهران اعلام میکند تردد در هرمز منوط به پذیرش استانداردهای جدید است، در واقع به واشنگتن و بروکسل میگوید دوران «کدخدایی بر دریاها» به پایان رسیده. آنها حق وتوی اقتصادی جهان را از خیابان والاستریت به سواحل صخرهای خلیجفارس منتقل کردهاند.
فرید زکریا، تحلیلگر ارشد آمریکایی و مجری سی. ان. ان: تنگههرمز کاملا بسته نیست؛ بهروی نفت ایران باز است. نتیجه نهایی جنگ تا اینجا این بوده که ایران اکنون از فروش روزانه نفت خود، حدود ۲ برابر بیشتر از دوران پیش از جنگ درآمد کسب میکند.
نشریه آمریکایی فارن افرز: درآمد ۸۰ میلیارد دلاری جمهوریاسلامی ایران از تنگه هرمز، بهایی است که غرب باید بپردازد.
مؤسسه مالی «لویدز» لندن: ایران یک کریدور کشتیرانی امن بالفعل از طریق آبهای سرزمینی خود در تنگه هرمز ایجاد کرده و در ازای بازرسی، به کشتیهای تأییدشده اجازه عبور میدهد و حداقل در یک مورد، گزارش شده یک کشتی برای عبور از تنگه هرمز مبلغ ۲ میلیون دلار به ایران عوارض پرداخت کردهاست.
فایننشال تایمز: دولت ایران به ازای هر بشکه نفتی که از تنگه هرمز عبور میکند، یک دلار عوارض دریافت خواهد کرد و این هزینه باید بهصورت بیتکوین پرداخت شود.
افزایش قیمت نفت
محسن زنگنه، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس: بودجه ۱۴۰۵ را با نفت بشکهای ۵۴ دلار بسته بودیم، اما اکنون بیش از ۹۰ دلار از هر بشکه درآمد داریم.
یک منبع آگاه در وزارت نفت (گفتوگو با رسانهها در ۱۰ اردیبهشت ماه): باوجود شرایط جنگی، نهتنها درآمد نفتی کشور بیشتر شده، بلکه نفت کشور با ۲ برابر قیمت به فروش میرسد.
نشریه اقتصادی اکونومیست: ایران اکنون تقریبا ۲ برابر درآمد روزانه خود از فروش نفت، نسبت به قبل از آغاز جنگ ازسوی آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، درآمد کسب میکند.
نشریه اقتصادی بلومبرگ (۱۴ فروردینماه ۱۴۰۵): نفت ایران برای نخستینبار ازماه می۲۰۲۲ با قیمتی بالاتر از نفت برنت، معیار جهانی، معامله میشود؛ اتفاقی که نشاندهنده یـک تغـیـیر راهبردی عمیق در بازار نفت است.
رشد صادرات نفتی
شبکه آمریکایی سی. ان. ان: فروش نفت ایران از حدود یکمیلیون بشکه پیش از جنگ به ۱.۷میلیون بشکه در روز افزایش یافته و قیمت هر بشکه نیز به بیش از ۱۰۰دلار رسیدهاست.
مؤسسه تحقیقاتی کپلر (اسفندماه ۱۴۰۴): صادرات نفت ایران به بالاترین سطح چند سال اخیر رسیده و هفته گذشته به حدود ۳.۸میلیون بشکه در روز افزایش یافت که تقریباً سهبرابر سطح اخیر است.
مؤسسه جی. پیمورگان (۱۰ فروردینماه ۱۴۰۵): با وجود جنگ و تحریمها، ایران درآمد نفتی خود را حدود دوبرابر کرده و حدود ۲.۴ تا ۲.۸میلیون بشکه در روز با قیمتهای بسیار بالاتر صادر میکند.
وزارت نفت و گاز هند (۱۵ فروردین ۱۴۰۵): پالایشگاههای هندی نیازهای نفت خام خود را از ایران تامین کردهاند و برخلاف شایعههای منتشرشده، هیچ مانع پرداختی برای واردات نفت خام ایران وجود ندارد.
دورزدن و رفع تحریمها
روزنامه آمریکایی والاستریت ژورنال: نفت ایران به چین، بزرگترین مشتری تهران، ارسال میشود و در عوض، شرکتهای چینی تحت حمایت دولت، زیرساختها را در ایران میسازند.
الجزیره: چین به شهروندان و شرکتهای خود دستور داده از تحریمهای ایالات متحده علیه ۵ پالایشگاه چینی که متهم به جابهجایی نفت ایران هستند، پیروی نکنند و برای نخستینبار قانونی را برای مقابله با اقدامات تنبیهی «فراسرزمینی» بهکار گرفته است.
رسانه صهیونیستی واینت: ۴ بندر ایرانی دریای خزر بهصورت شبانهروزی برای دریافت گندم و ذرت تحریمها را دور میزنند.
روزنامه آمریکایی نیویورکتایمز: خزر اکنون به مسیری برای دورزدن تحریمها و فراتر از دسترس ایالات متحده تبدیل شدهاست.
افزایش قدرت چانهزنی اقتصادی ایران
رسانه انگلیسی گاردین: موقعیت ایران در برخی ابعاد، ازجمله اقتصادی تقویت شده و در مقابل، دولت دونالد ترامپ با چالشهای فزاینده برای ادامه جنگ مواجه است.
روزنامه آمریکایی نیویورکتایمز: ایران از اهرم تنگه هرمز برای اعمال فشار از طریق افزایش قیمت انرژی در سطح جهان استفاده میکند و این وضعیت، یک رویارویی ارادههاست.
شبکه آمریکایی سی. ان. ان: نخستین پیامد مستقیم جنگ علیه ایران برای اقتصاد داخلی آمریکا، افزایش بیسابقه قیمت بنزین بوده که مستقیماً مالیاتدهندگان این کشور را تحت فشار قرار داده است.
نشریه آمریکایی فارنافرز: سلاح جدید ایران، مبتنی بر «مسدودسازی فیزیکی حملونقل» است. ایران ثابت کرد حتی اگر تمام دنیا نفت تولید کنند، او میتواند با بستن گلوگاه هرمز، مانع از رسیدن ۲۰درصد نفت و گاز جهان به بازار شود. این تغییر از «اهرم اقتصادی» به «سد فیزیکی»، سلاح جدید و ماندگار تهران است.
نشریه اقتصادی بلومبرگ: کنترل تنگه هرمز میتواند اهرم فشار عظیمی در اختیار ایران قرار داده و دریانوردی ذیل نیروی دریایی آمریکا را تغییر دهد.
تضعیف پترودلار
مؤسسه تحقیقاتی دویچه بانک: میراث بلندمدت جنگ علیه ایران برای دلار میتواند روشی باشد که اصول رژیم پترودلار را به بوته آزمایش میگذارد. اگر ضعفها بیشتر آشکار شوند، میتواند اثرات منفی قابلتوجهی بر استفاده از دلار در تجارت و پسانداز جهانی و نقش دلار بهعنوان ارز ذخیره جهانی داشته باشد.
اندیشکده اینترنشنال افرز فروم: روند تغییر فزاینده به سمت معاملات ایران با یوان چین به جای دلار آمریکا درحال شکلگیری است. با این اقدام، اساس هژمونی مالی آمریکا، یعنی سیستم پترودلار، مورد حمله قرار گرفته است.
وبگاه تخصصی مدرن دیپلماسی: جنگ در ایران، پترودلار را در معرض آزمایش قرار داده، چراکه یوان چین در حال قدرت گرفتن است. ارزیابیهای بینالمللی نشان داده درگیریهای جاری ممکن است باعث کاهش برتری پترودلار و در عین حال آغاز سیستم پترویوان شود.
نشریه اقتصادی بلومبرگ: جنگ علیه ایران سبب افزایش شدید پرداختهای نفتی به یوان شده و منجر به این شده که پترویوان بهعنوان جایگزینی برای پترودلار دوباره رواج پیدا کند.
بازگشت مشتریان قدیمی نفت ایران
خبرگزاری رویترز: دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد هند پس از ۷سال، نخستین محموله نفت ایران را دریافت و پول آن را به یوان تسویه کردهاست.
خبرگزاری اقتصادی بلومبرگ: ارزش هر بشکه محمولههای نفت ایران برای هند حدود ۱۰۰دلار برآورد شده که باز هم رقمی بالاست.
شبکه آمریکایی سی. ان. بی. سی: هند پس از ۷ سال وقفه، خرید نفت و گاز از تهران را آغاز کرده است؛ اقدامی که تلاش دهلینو برای ایجاد توازن مجدد در روابط با تهران را برجسته میکند.