دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا با مواضع متناقض خود نه تنها ایران و آمریکا بلکه کشورهای منطقه را نیز دچار سردرگمی کرده است
در این راستا برخی از کشورهای منطقه نیز برای جلوگیری از افزایش تنش و بروز جنگ میان ایران و آمریکا در حال انجام اقدامات دیپلماتیک اند. یکی از این کشورها عراق است. بهویژه که بغداد در موسم تشکیل دولت جدید به مساله مهم موازنه بین ایران و آمریکا توجه دارد و همزمان با سفر فواد حسین، وزیر امور خارجه عراق به تهران این گمانهزنی مطرح بود که او حامل پیامی از سوی آمریکا برای ایران است.
وزیر امور خارجه عراق، پیش از سفر روز گذشتهاش به تهران در تماسهای تلفنی با همتایان ترکیهای، عربستانی و فرانسویاش، روابط دوجانبه و تحولات منطقهای از جمله مساله ایران را بررسی کرد. طرفین طی این تماسهای جداگانه به بررسی تحولات منطقهای بهویژه تنشهای کنونی میان آمریکا و ایران پرداختند.
بعد از این تماسها بود که فواد حسین راهی تهران شد و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز یکشنبه در محل وزارت خارجه میزبان همتای عراقی خود بود. همچنین وزیر خارجه عراق عصر روز گذشته با علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی دیدار کرد.
این سفر در حالی انجام گرفت که فواد حسین روز سهشنبه گذشته در بغداد میزبان وحید جلالزاده، معاون امور کنسولی و پارلمانی وزیر خارجه ایران بود. محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، نیز روز شنبه در اظهاراتی تهدید ایران را اقدامی وحشیانه و تجاوزکارانه و به منزله هدف قرار دادن ملت ایران عنوان کرد و افزود: «دفع تهدیدها در منطقه مستلزم وحدت و یکپارچگی و دوری از تحریکات فرقهای است.»
در بحبوحه تنشها بین ایران و آمریکا نیز دبیر شعام و مشاور امنیت ملی عراق تلفنی درباره تحولات در منطقه رایزنی کردند. علی لاریجانی و قاسم الاعرجی در این تماس، بر اهمیت کنترل مرزهای مشترک و تقویت هماهنگی و همکاری مشترک به منظور جلوگیری از هرگونه تلاش برای ورود گروههای تروریستی به دو کشور تاکید کردند.
تسلط عراق بر پایگاه عینالاسد
وزارت دفاع عراق روز گذشته در تحولی مهم در تحولات امنیتی منطقه، اعلام کرد که ارتش این کشور مدیریت کامل پایگاه نظامی «عینالاسد» را پس از خروج نیروهای آمریکایی بر عهده گرفته است.
عراقچی با اشاره به تخلیه پایگاه عینالاسد از سوی آمریکاییها در عراق و تحویل آن به دولت عراق گفت: «این نشانهای از تقویت ثبات و حاکمیت سیاسی عراق است و ما خواهان یک عراق باثبات، مستقل و با حاکمیت سیاسی مقتدر هستیم.». وزیر خارجه با بیان اینکه این سفر بعد از برگزاری انتخابات پارلمانی عراق انجام شده است و با ابراز امیدواری مبنی بر اینکه هرچه زودتر دولت جدید عراق تشکیل شود، اعلام کرد: «در حال حاضر مرزهای ایران و عراق به مرزهای دوستی و همکاری در حوزههای مختلف اقتصادی، تجاری و ... تبدیل شده است.»
دولتآبادی: مسئله ایران و آمریکا هر روز پیچیدهتر میشود
در همین خصوص فیروز دولتآبادی، دیپلمات پیشین در گفتوگو با اکوایران به بررسی نقش عراق در تحولات و تنشها میان ایران و آمریکا پرداخته است.
دولتآبادی گفت: ایران و عراق روابط لایه به لایه و گستردهای دارند؛ روابطی که ضمن دوستانه بودن، بسیار نیز پیچیده است. مقوله ایران و آمریکا از یک جنس دیگر است. آمریکاییها تا به امروز به هیچ کشوری اجازه ندادهاند که فراتر از دستورعملهایی که خودشان تبیین میکنند، وارد مذاکره و اقدامات دیپلماتیک شوند. کشورها صرفاَ در قالب پیغامبر و پیغامگیر بودند.
او افزود: سطح مناسبات ایران با آمریکا بسیار پیچیده است. شاید بتوان گفت تنها چالش استراتژیک جهان، چالش تهران و واشنگتن است. مابقی چالشهای جهان در حوزه حوزه تاکتیکی قابل ارزیابی و بررسی است. حتی رابطه آمریکا با چین و روسیه.
دولتآبادی ادامه داد: اگر وزیر امور خارجه عراق با ابتکار شخصی دولت عراق به تهران آمده، راهی در میان مذاکرات ایران و آمریکا نمیتواند باز کند؛ اما اگر آمریکاییها دولت عراق را راهی ایران کرده باشد، عراقیها با تکرار مواضع واشنگتن درباره مذاکرات و وعدههایی که شاید عملی هم نباشد، تلاش میکنند تا بتوانند جایگاهی در این تعامل داشته باشند.
سفیر سابق ایران در ترکیه گفت: در کل ما نمیتوانیم از این دیدار و دیدارهای مشابه به عنوان شاهکلیدی که بتواند شکل روابط ایران و آمریکا را تغییر دهد در نظر بگیریم.
او با اشاره به اصل اقلیدسی گفت: در حوزه سیاست خارجی نیز هندسه، یک اصل اقلیدسی وجود دارد: غیرممکن، غیرممکن است. دولتآبادی در ادامه توضیح داد: با توجه به شرایط اخیر بین دو کشور، اگر بگوییم بازگشت ایران و آمریکا به میز مذاکره غیرممکن است، این گزاره اشتباه است. اگر هم بگوییم صددرصد شدنی است نیز خطا است.
دیپلمات پیشین کشورمان تصریح کرد: آن چیزی که اتفاق میافتد، یک روند و فرایند است که ممکن است به سمت میز مذاکره و یا تقابل نظامی پیش برود. قاعده کار سیاست خارجی بر این است که ما برای حمله همیشه آماده باشیم و برنامههایی را پیش بگیریم که شامل حملات نظامی نشود؛ نه کشور را تعطیل کنیم و نه دشمن را از افق دیدمان محو کنیم.
او تاکید کرد: ارزیابی من از حرکات آمریکاییها این است که آنها آماده حمله نیستند. ظرفیت واشنگتن نهایتا در حد حملات نظامی محدود و نقطهای است. ترامپ هیاهوی بسیاری دارد اما نهایتاً آنطوری که میگوید نمیتواند عمل کند.
مسائل ایران و آمریکا هر روز پیچیدهتر میشود و این امر باعث سختتر شدن روند مذاکرات نیز شده است. از نظر من، در ایران دیدگاه داخلی برای آغاز مذاکره وجود ندارد. دیدگاه داخلی افرادی که اظهارنظر مذاکراتی میکنند، بیشتر ناشی از تبلیغات غرب و اروپاییها است. مذاکره با آمریکا تا زمانی که اصول ایران را نپذیرد، راهگشا نخواهد بود.
