در ماه‌های اخیر رویدادهای مرتبط با تنگه هرمز و منطقه خلیج فارس به سرعت تغییر یافته است. دیگر نمی‌توان این تحولات را صرفاً در قالب مسائل اقتصادی یا سیاسی قرار داد. اکنون شاهد آغاز بازی جدیدی هستیم که بر سر کنترل، امنیت و نظم در یکی از حساس‌ترین آبراه‌های جهان شکل می‌گیرد و نقش ایران به عنوان بازیگری کلیدی در آن بیش از همیشه برجسته شده است. رویکردهای جدید شرکت‌های بیمه به نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری در مسیر تنگه هرمز، گواه مهمی بر این مدعاست. این تغییرات نه تنها نشان دهنده تداوم تنش‌ها و ریسک‌های رو به افزایش در این منطقه است، بلکه نشان می‌دهد رویکردهای مختلف، در حال حاضر به سمت آینده‌ای متفاوت و البته بسیار پرچالش حرکت می‌کنند.
 
بازی جدید در عرصه امنیت منطقه

اخیراً شرکت‌های بیمه جهانی به ویژه در حوزه حمل‌ونقل دریایی، سیاست‌های جدیدی را اعمال کرده‌اند که در نوع خود انقلابی است. بر اساس گزارش مارکوس بیکر، رئیس جهانی بخش دریایی و باربری در شرکت مارش، اکنون بیمه‌گران بر اساس دیدگاه خود تصمیم می‌گیرند که چه شرایطی را برای ارائه پوشش بیمه در مسیر حساس تنگه هرمز وضع کنند. این سیاست که نشان دهنده ابهام و ریسک فزاینده در منطقه است، بدین معناست که کشتی‌ها ملزم شده‌اند مسیرهای مورد تأیید ایران را برای دریافت بیمه‌های ریسک جنگی انتخاب کنند. این الزام جدید نشان می‌دهد تمامی بازیگران حالا با نگاه متفاوت و به سمت قراردادی سیاسی-اقتصادی نو حرکت می‌کنند. در واقع این سیاست به نفع ایران است، چراکه با این ترفند، کنترل بیشتری بر مسیرهای تردد و بازیگران فرامنطقه‌ای فراهم می‌شود .این تغییر رویکرد، در کنار توجیه دریافت عوارض تنگه هرمز، نشان می‌دهد که ایران در حال حاضر در صدر بازی قرار دارد و به وضوح نقش تعیین‌کننده در نظم نوین منطقه‌ای ایفا می‌کند. دیگر نمی‌توان منطقه را تحت عنوان منطقه‌ای بی‌تفاوت یا بی‌کارکرد تصور کرد. دولت ایران، بار دیگر با این سیاست‌های نوین، از نظر منطقه‌ای و جهانی نشان می‌دهد که خواهان نظم جدیدی است که برگرفته از قدرت و اراده ملی است، نه فقط بر اساس تدابیر سیاسی و دیپلماتیک، بلکه بر پایه قدرت بلامنازع و نفوذ واقعی در صحنه دریایی در منطقه خلیج فارس و دریای مکران.
 
تداوم ریسک فزاینده در منطقه

این تغییرات در سیاست‌های بیمه، نشان می‌دهد که منطقه در مسیر عبور از مرحله بحران به بحران‌های عمیق‌تر قرار دارد. عدم اطمینان نسبت به امنیت نفتکش‌ها و ناوگان تجاری به شدت افزایش یافته است. ریسک جنگ، حمله، ناامنی و تحریم‌ها دیگر بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای را به سمت سیاست‌های احتیاطی و سخت‌گیرانه سوق می‌دهد. اگرچه این روند ممکن است تا حدی به کاهش نرخ بیمه و صرفه اقتصادی منجر شده باشد، اما در اصل، نتیجه نهایی آن چیزی جز تثبیت شرایط پرتنش و بی‌ثبات در منظقه نیست؛ شرایطی که در آن، هر بازیگری در پی تثبیت منافع خود است و تایید این قضیه، همان سیاست‌های جدید بیمه است که گویی در کنارش، نقش ایران را در نظم نوین منطقه تثبیت می‌کند.

ایران، بازیگر اصلی در نظم جدید

در این میان، مواضع رهبر معظم انقلاب اسلامی کاملاً مشخص است. ایشان تاکید داشته اند که «مدیریت تنگه هرمز به قبل جنگ بازنخواهد گشت». این سخن، نشان می‌دهد که ایران قصد ندارد به دوره‌هایی برگردد که کنترل منطقه‌ای در اختیار کشورهای خارجی یا نهادهای بین‌المللی بود. بر خلاف سیاست‌های پیشین که به ظاهر بر دیپلماسی و مذاکرات پایبند بودند، اکنون بازی بر سر کنترل و امنیت تنگه هرمز وارد مرحله جدیدی شده که ایران با قدرت و نفوذ خود، در پی تثبیت نظم نوین است. این مواضع نشان می‌دهد که ایران در حال حاضر در مسیر تعیین‌کننده‌تری قرار گرفته است. تصمیم‌گیری‌های مربوط به مسیر حمل‌ونقل، سیاست‌های بیمه و حتی برخورد جهانی با بحران‌های منطقه، به طور مستقیم در دستان ایران است. سیاست‌هایی که ممکن است در ظاهر اقتصادی به نظر برسند، اما در حقیقت ابزارهای قدرتمند برای مدیریت امنیت منطقه، تثبیت منافع ملی و شکل‌دادن نظم نوین هستند.

بازی قدرت در حال تغییر

در نهایت، با توجه به تحولات و سیاست‌های نوینی که در منطقه و به ویژه در حوزه بیمه و مسیرهای دریایی در حال اجراست، می‌توان نتیجه گرفت بازی در تنگه هرمز وارد فاز جدیدی شده است. این فاز مشخصاً با نقش آفرینی ایران به عنوان ستون اصلی نظم نوین، شکل می‌گیرد. 

دیگر نمی‌شود وضعیت منطقه را صرفاً در قالب منازعات سنتی دنبال کرد، بلکه باید منتظر الگویی جدید بود که در آن ایران دیگر تنها یک بازیگر محلی یا منطقه‌ای نیست، بلکه نقش رهبر و تنظیم‌کننده قواعد بازی را برعهده دارد.در این شرایط، هرگونه تسلیم یا ضعف در مقابل ایران هزینه‌ای سنگین برای کشورهای منطقه و فرامنطقه‌ای به همراه دارد. طبق فرمایش رهبر انقلاب، دیگر نمی‌توان به قبل از جنگ بازگشت، چون ایران حالا با قدرت و اراده به دنبال تثبیت نظم نوین است که مبتنی بر عزت، امنیت و حاکمیت ملی است. 

تنگه هرمز اکنون نه فقط یک آبراه، بلکه نماد قدرت و اراده یک ملت است که قرار است بر سرنوشت منطقه نقش تعیین‌کننده داشته باشد. بازی جدید شروع شده و در این بازی، ایران تعیین‌کننده و بازیگر اصلی است.