بازار سرمایه هفته جاری را با روندی صعودی آغاز کرد، شوک تنشهای سیاسی، اما در روز دوشنبه ۱۷ خرداد بهطور مقطعی مسیر شاخص کل را تغییر داد و افتی سنگین را به بازار تحمیل کرد. با این حال، این روند نزولی دوام چندانی نداشت و بورس در روزهای بعد با بازگشت به مدار مثبت، بخش قابل توجهی از افت خود را جبران کرد و گویا علیرغم حساسیت بازار به ریسکهای سیاسی، جریان کلی معاملات همچنان به سمت تقویت و رشد متمایل دارد.
هومن عمیدی، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با اقتصاد ۲۴ با تشریح رفتار معاملهگران بورس در این روزهای افزایش تنش میان ایران و آمریکا و اسرائیل اظهار داشت: در بازارهای مالی معمولاً سرمایهگذاران به پیشواز پیشبینی اتفاقات سیاسی میروند. به همین دلیل، ریزشها و منفی بودن بازار قبل از شروع درگیریها ناشی از پیشخور شدن همین ریسکها بود. اما پس از وقوع تنشها، این ریسکها بالفعل شدند و با شفاف شدن اوضاع، ابهامات از بین رفت و معاملهگران اکنون با خیالی راحتتر و بدون بلاتکلیفی اقدام به خرید سهام میکنند.
وی افزود: برخلاف تصورات منفی، آمار تولید و فروش شرکتها برای تنظیم بازار و رساندن کالاها به دست مردم در این دوره تنشها نهتنها کاهش نیافت، بلکه با رشد همراه شد. جالب اینجاست که وقوع این حوادث و آسیبهای ناشی از آن سبب شد بازار تازه به ارزش واقعی داراییهای برخی شرکتها پی ببرد و با اعلام میزان خسارتها، مشخص شد که داراییهای فیزیکی و زیرساختهای این مجموعهها تا چه حد باارزش و گرانبها هستند.
جهش بورس و جبران زیان سنگین گذشته
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه به محرکهای رشد شاخص کل اشاره کرد و گفت: رشد قیمت دلار همواره تمامی مؤلفههای بازارهای مالی را تحتشعاع قرار میدهد. برای مثال وقتی به صنایع بزرگی مثل فولاد مبارکه صدمه وارد میشود، ارزش ملک رشد میکند. بورس تهران نزدیک به دو سال تحت سرکوب قیمتی شدید بوده است، بنابراین صعودهای اخیر را نباید یک رشد حبابی دانست، بلکه این روند صرفاً حرکت بازار در جهت کاهش زیان سنگین سهامداران است. کما اینکه با رشد ۳۰ درصدی اخیر، تازه بخشی از زیان گذشته مردم جبران شده است.
عمیدی رفتار فعلی سرمایهگذاران را عقلانی توصیف کرد و گفت: رفتار سهامداران در این فضا کاملاً از جنس بهروزرسانی ارزش داراییهاست. وقتی بازارهای موازی نظیر طلا و ملک جهشهای بزرگی را ثبت کردهاند، بازار سرمایه نیز باید رشد کند تا عقبماندگی خود را نسبت به سایر بازارها جبران کند. بنابراین، روند کنونی به هیچ وجه هیجانی نیست و خریدها بر اساس ارزش ذاتی شرکتها انجام میشود. معتقدم اگر حقوقیها در بازار شیطنت نکنند، شاخص کل توانایی عبور از کانال ۵ میلیون واحد را نیز خواهد داشت.
ارزیابی ریسکهای سیاسی و تاثیر آن بر بروس
وی درباره چشمانداز تنشهای سیاسی و احتمال گسترش جنگ خاطرنشان کرد: بعید است که تنشها وارد مرحله جدیتری شوند. ایالات متحده به دلیل برنامههای جهانی و دغدغههای داخلی خود، تمایلی به ورود به یک درگیری گسترده ندارد؛ بنابراین دستکم تا اواسط یا اواخر تیرماه، نگرانی و ریسک خاصی از جهت توسعه جنگ وجود نخواهد داشت. ما شاهد درگیریهایی بودیم که صبح شروع شد و شب با میانجیگری خود آمریکا پایان یافت؛ چرا که جنگ اساساً مطلوب واشنگتن نیست و اسرائیل نیز در این زمینه در نهایت تابع تصمیمات آمریکا خواهد بود.
هومن عمیدی در پایان تأکید کرد: اثرات منفی این ریسکهای سیاسی کاملاً در قیمت فعلی سهام لحاظ شده است. بر همین اساس، حتی در صورت بروز تنشهای احتمالی و جدید، بازار حداکثر یک یا دو روز دچار تلاطم موقت خواهد شد و ممکن است سهامداران رفتاری هیجانی نشان دهند، اما بازار به سرعت خود را بازیابی کرده و مجدداً مسیر صعودی و منطقی خود را از سر خواهد گرفت.